Qellimi i referendumit te serbeve - ndarja e Kosoves
Rezistenca e serbeve te veirut te Kosoves ndaj autoriteteve te Prishtines ne fillim ka qene nen ndikim te madh te presidentit te Serbise Boris Tadiq dhe qeverise ne Begrad por nderkohe kjo influence ka rene vlereson per Deutsche Wellen analisti politik serb Dushan Janjiq. Sipas tij gatishmeria e Tadiqit per kompromise me Bashkimin Evropian ka shkaktuar radikalizimin e levizjes serbe ne Kosove Ideja e referendumit paraqet radikalizimin e levizjes se atjeshme serbe dhe paraqet nje lloj pergatitje per shpalljen e vendimit per mospranimin e institucioneve te Kosoves. Thene me qarte kjo mund te coje deri tek sic thone ne Prishtine ndarja e kesaj pjese nga Kosova apo sic thone ne Beograd mbetja e kesaj pjese ne Serbi. Pra ceshtja eshte konfuze madje edhe ne vet nivelin e terminologjise por kjo praktikisht do te thote ndarje e Kosoves.
Svetllana Gjurgjeviq Llukiq zevendeskryetare e Forumit per Marredhenie Nderkombetare ne Beograd paralajmeron se ideja e referendumit ka qene e pranishme edhe ne planet e bashkesise nderkombetare kur eshte menduar per statusin perfundimtar te Kosoves Natyrisht qe atehere eshte menduar per referendumin ne Kosove dhe per territorin qe e ka pasur ajo ne kohen e RSFJ-se por eshte fakt qe ketu ekziston nje dritare te cilen mund ta perdorin serbet e veriut te Kosoves. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Boris Tadiq
Virusi i referendumit
Por nje referendum i tille ne qofte se Beogradi nuk e pengon ate me vendosmeri do te hapte mundesine e referendumeve edhe brenda Serbise pohon Gjurgjeviq Llukiq Shqiptaret ne jug te Serbise te cilet para 20 vitesh kane organizuar nje referendum ilegal do te kishin mundesine e perseritjes se tij apo mund te rikujtojne kerkesat e tyre.
Svetllana Gjurgjeviq Llukiq mendon se ceshtja e Kosoves dhe integrimeve evropiane jane te nderlidhura mes vete. do levizje ne nje drejtim tjeter e te mos flasim per ndonje referendum nga partneret evropiane tani mund te interpretohet si mungese gatishmerie e Beogradit per te realizuar deri ne fund kerkesat e BE-se mjendon ajo.
Referendumi mund te ndikoje ne pushtetin e Serbise
Shancet per te fituar dicka me kete referendum jane shume te vogla mendon Janjiq. Por ai do te vazhdoje te mbaje tensionet ne nje nivel te larte ne Kosove. Veriu i Kosoves tregohet perfundimisht si nje zone e konfliktit me pasoja te shumellojshme pohon ai. Se pari do te veshtiresoje kandidaturen e Serbise per anetaresim ne BE. Kerkesa e Beogradit per statusin e kandidatit do te ishin vetem iluzion. Se dyti nje referendum i ketille tregon edhe paaftesine e Boris Tadiqit dhe Partise Demokratike qe te influencoje proceset ne veri te Kosoves dhe ne nje pjese te madhe te vete Serbise. Rezultati i trete do te ishte qe Kosova te behet nje teme shume e rendesishme e fushates zgjedhore. Me kete teme partite ne pushtet nuk mund te fitojme asgje vetem mund te humbasin thekson Janjiq.
Ai parashikon se referendumi do te sinjalizoje largimin e Boris Tadiqit nga pushteti. Pyetja eshte vetem se permes cilit mekanizem do te realizohej kjo. Pervojat e kaluara na deshmojne se percarjet rreth Kosoves gjithmone kane ndikuar ne ndryshimin e pushtetit ne Beograd pohon Janjiq. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Zgjedhje e serbeve te Kosoves
Komplikimi i situates
Referendumi i serbeve ne Kosove hap mundesine e reagimit te pales shqiptare vlereson ai. Vetevendosja tani po e merr iniciativen dhe ka paralajmeruar bllokimin e kalimeve kufitare me 14 Janare qe mund te komplikoje gjendjen edhe me tej. Rritja e popullaritetit te Vetvendosjes qe ka detyruar edhe Thacin qe te pranoje disa kerkesa te tyre tregon se kjo levizje mund te behet forca kryeasore opozitare ne Kosove. Ne kete menyre ata perpiqen te lekundin pushtetin e Thacit e cila eshte forcuar pak permes dialogut teknik. Natyrisht qe levizjet e ketilla mund te sjellin tensione te reja dhe mund te radikalizoje gjendjen edhe tek levizja serbe ne Kosove pohon Janjiq.
Autor Ivica Petroviq/Bahri Cani
Redaktoi Aida Cama