"Qeveria, jo kontroll mbi Prokurorine e gjyqesorin"
VJENE - I ashper ka qene raporti i paraqitur nga kreu i Prezences se OSBE, Robert Bosh perpara Keshillit te Perhershem te OSBE per situaten aktuale politike te Shqiperise. Ai ka evidentuar probleme te shfaqura ne politike dhe ne lidhje me ngecjen e disa reformave qe duhet te kryhen ne vend. Raporti thekson se per ceshtje te rendesishme si tragjedia e Gerdecit, Prokuroria e Pergjithshme duhet te vazhdoje hetimet pa asnje lloj nderhyrje te politikes. OSBE vuri ne dukje kontrollin e ekzekutivit ndaj gjyqesorit, nepermjet disa ligjeve. Njeheresh kritika ka dhe per kthimin e pronave, ligjin e spiuneve si dhe rrezimin e dekreteve te Topit per anetaret e Gjykates se Larte.
Gjyqesori
"Ne te vertete, shume vete e pane voten pasuese kunder kandidaturave te Presidentit nga ana e Kuvendit si nje vote politike perkundrejt vendimit te Presidentit per te mos hyre ne konsultime", theksohet ne raport, duke vleresuar ngritjen e komisionit nga Topi. OSBE veren se dy projektligjet per ndryshimet ne ligjin e Prokurorise dhe ate te administrates gjyqesore, nuk luftojne korrupsionin por shtojne kontrollin e ekzekutivit mbi prokurorine dhe gjyqesorin. "Dy projektligjet te cilat synojne te luftojne korrupsionin brenda gjyqesorit, duket se forcojne kontrollin e ekzekutivit mbi gjyqesorin, duke ngritur pyetje mbi ndarjen e pushteteve dhe ato nuk u diskutuan si duhet me aktoret kyce perpara se te paraqiteshin zyrtarisht", thuhet ne raport. Sipas tij, ne pergjigje te kritikave nga bashkesia kombetare, tani po zhvillohen konsultime. Po keshtu dhe projektligjet per profesionin e avokatit dhe noterit, Gjykatat Administrative dhe sherbimin e Permbarimit qe kane per qellim perafrimin e legjislacionit me standardet e BE, OSBE veren se nuk i jane nenshtruar procesit te konsultimit publik. "Megjithese eshte ende heret per te komentuar mbi hollesite e ketyre ligjeve, mund te verehet se ato u miratuan ose pa iu nenshtruar nje procesi te plote konsultimi publik, ose duke shperfillur komentet e bera nga bashkesia nderkombetare". Duke iu referuar tragjedise se Gerdecit, ku nga shperthimi i depove mbeten te vrare 26 persona dhe u plagosen 300 te tjere si dhe u shkaterruan edhe mijera shtepi, OSBE i ben thirrje politikes te mos nderhyje ne hetimin e ceshtjes. "Prokuroria e Pergjithshme duhet te vijoje hetimet pa nderhyrjen e politikes".
Pronat
Ne raportin e OSBE-se flitet ne lidhje me problemet ne ceshtjet e pronesise ne vend. Si pasoje e problemeve me pronesine e shume tokave ne vend, OSBE thekson se kjo mund te jete bere problem edhe per investitoret e huaj. "Potenciali per tregti dhe investim te huaj gjithashtu eshte ndrydhur nga shqetesimet qe rrjedhin nga siguria ligjore dhe fizike e prones, korrupsioni dhe cmimet e larta te operimit", theksohet ne raport. OSBE veren se ne lidhje me procesin e kthimit dhe kompensimit, mund te behet me shume per te rritur transparencen dhe per te pershpejtuar me tej procesin. "Duhet kryer nje vleresim i kerkesave ne pritje te paraqitura prane Agjencise se Kthimit dhe Kompensimit te Pronave dhe procedurat zbatuese duhen permiresuar per te rritur efikasitetin", thuhet ne raport. Rekomandohet edhe ndermarrja e nje vleresimi mbi aftesine e shtetit per te kompensuar ish-pronaret me te holla.
Fatjona Mejdini
Gjyqesori
"Ne te vertete, shume vete e pane voten pasuese kunder kandidaturave te Presidentit nga ana e Kuvendit si nje vote politike perkundrejt vendimit te Presidentit per te mos hyre ne konsultime", theksohet ne raport, duke vleresuar ngritjen e komisionit nga Topi. OSBE veren se dy projektligjet per ndryshimet ne ligjin e Prokurorise dhe ate te administrates gjyqesore, nuk luftojne korrupsionin por shtojne kontrollin e ekzekutivit mbi prokurorine dhe gjyqesorin. "Dy projektligjet te cilat synojne te luftojne korrupsionin brenda gjyqesorit, duket se forcojne kontrollin e ekzekutivit mbi gjyqesorin, duke ngritur pyetje mbi ndarjen e pushteteve dhe ato nuk u diskutuan si duhet me aktoret kyce perpara se te paraqiteshin zyrtarisht", thuhet ne raport. Sipas tij, ne pergjigje te kritikave nga bashkesia kombetare, tani po zhvillohen konsultime. Po keshtu dhe projektligjet per profesionin e avokatit dhe noterit, Gjykatat Administrative dhe sherbimin e Permbarimit qe kane per qellim perafrimin e legjislacionit me standardet e BE, OSBE veren se nuk i jane nenshtruar procesit te konsultimit publik. "Megjithese eshte ende heret per te komentuar mbi hollesite e ketyre ligjeve, mund te verehet se ato u miratuan ose pa iu nenshtruar nje procesi te plote konsultimi publik, ose duke shperfillur komentet e bera nga bashkesia nderkombetare". Duke iu referuar tragjedise se Gerdecit, ku nga shperthimi i depove mbeten te vrare 26 persona dhe u plagosen 300 te tjere si dhe u shkaterruan edhe mijera shtepi, OSBE i ben thirrje politikes te mos nderhyje ne hetimin e ceshtjes. "Prokuroria e Pergjithshme duhet te vijoje hetimet pa nderhyrjen e politikes".
Pronat
Ne raportin e OSBE-se flitet ne lidhje me problemet ne ceshtjet e pronesise ne vend. Si pasoje e problemeve me pronesine e shume tokave ne vend, OSBE thekson se kjo mund te jete bere problem edhe per investitoret e huaj. "Potenciali per tregti dhe investim te huaj gjithashtu eshte ndrydhur nga shqetesimet qe rrjedhin nga siguria ligjore dhe fizike e prones, korrupsioni dhe cmimet e larta te operimit", theksohet ne raport. OSBE veren se ne lidhje me procesin e kthimit dhe kompensimit, mund te behet me shume per te rritur transparencen dhe per te pershpejtuar me tej procesin. "Duhet kryer nje vleresim i kerkesave ne pritje te paraqitura prane Agjencise se Kthimit dhe Kompensimit te Pronave dhe procedurat zbatuese duhen permiresuar per te rritur efikasitetin", thuhet ne raport. Rekomandohet edhe ndermarrja e nje vleresimi mbi aftesine e shtetit per te kompensuar ish-pronaret me te holla.
Fatjona Mejdini