Quo vadis shoqëria civile
Kur i kan vn emrin ksaj konference, mendoj se organizatort e saj u jan kthyer rrnjve romake t Evrops dhe kan zgjedhur nj titull latin “Quo vadis?”
Ashtu si shum prej jush, me siguri, e din, n shqip kjo prkthehet “Ku po shkon?”
Ky term sht shndrruar n nj shprehje pr situata, kur dikujt i krkohet t ndalet nj moment, t reflektoj mbi at ka ai apo ajo po bn – dhe, n sht e nevojshme, t ndrroj drejtim. Kshtu, ata ndrkombtar q e kan mbshtetur fuqimisht zhvillimin e shoqris civile jan t mendimit se ka ardhur koha t shohim se ku sht dhe ku do t shkoj shoqria civile. Zonja dhe zotrinj, megjithse jan rreth 600 OJF t regjistruara n Shqipri, vetm shum pak prej tyre kryejn n t vrtet aktivitete q mund t'i shohim. Disa thon se OJF-t kan rn n gjum pr shkak se financimit nga donatort i ka ardhur fundi. Po pse nuk ka pasur mbshtetje t mjaftueshme n form donacionesh nga antar dhe mbshtets brenda Shqipris, nga vet shoqria shqiptare dhe nga komuniteti i biznesit?
N fakt, inkurajimi i ndrkombtarve pr t'i par OJF-t m t lidhura me njra-tjetrn n formn e nj rrjeti ka sjell rezultate shum modeste, pr t mos thn m shum. Pra, pyetja q un ngre sht: Nga vjen kjo munges kohezioni n shoqrin civile?
Si e dim, n zgjedhjet e fundit parlamentare, shum drejtues OJF-sh kandiduan pr deputet. Pavarsisht n ishin t suksesshm apo jo, far solli kjo pr iden e nj shoqrie t pavarur civile q lobon pr nj kauz dhe jo pr t'u shrbyer interesave t nj partie t caktuar politike?
Q ta themi m thjesht: A sht shoqria civile nj forc n t drejtn e vet n kt vend?
Me sa shohim e kuptojm, zhvillimi i shoqris civile duket se pengohet nga nj sr pengesash administrative dhe financiare.
Ktu lindin prsri disa pyetje:
Sa praktik sht procesi i regjistrimit t OJF-ve? Sa i favorshm tregohet regjimi aktual i tatimeve n nxitjen e zhvillimit t shoqris civile? A ka mjaftueshm stimuj q t nxisin individt dhe bizneset pr t sponsorizuar OJF-t?
N kt aspekt, krijimi i ksaj agjencie dhe fondi pasues i shoqris civile jan zhvillime pozitive dhe qeveria duhet vlersuar pr kt qasje. Ajo tregon se shoqria civile luan nj rol t rndsishm n forcimin e shoqris moderne demokratike n Shqipri.
Por, ngre gjithashtu edhe disa pyetje t tjera.
A bie t pranuarit e ‘parave t qeveris’ ndesh me iden e nj sektori t pavarur OJF-sh? far mekanizmash ekzistojn pr t garantuar nj shprndarje transparente t fondeve prgjat spektrit t aktiviteteve t shoqris civile? Deri ku ka shkuar zbatimi i ktij mekanizmi q nga miratimi i ligjit n vitin 2008?
Koht e fundit, Kshilli i Ministrave, pas nj periudhe konsultimesh me shoqrin civile, ka miratuar Kartn e Shoqris Civile. Kjo kart njeh rolin e shoqris civile n zhvillimin e demokracis moderne.
Por, edhe pse ky sht nj lajm i mir, a e prshkruan ai si duhet rolin e shoqris civile?
Ka edhe shum pyetje t tjera q mund t ngrihen pr kt tem kaq t rndsishme. Megjithat, zhvillimi i nj shoqrie civile aktive s bashku me partit politike, median dhe faktor t tjer sjell pa dyshim prfitime pr demokracin shqiptare n trsi. Komuniteti ndrkombtar sht gati pr t mbshtetur prpjekjet e vazhdueshme, por ajo ka sht dhe m e rndsishme, sht se jan aktort e shoqris civile ata q duhet t marrin n dor drejtimin e ta zhvillojn kt sektor n interes t gjith shqiptarve.
Shpresoj q kjo konferenc t shrbej si orientim pr hapat e mtejshm q do ta ojn prpara shoqrin civile.