Remitancat ulet me 6 niveli i dergesave nga emigrantet
Ne vitin 2009 kane hyre ne forme dergesash 780 milione euro. Kriza ekonomike ndikoi ne reduktimin e te ardhurave qe sigurojne shqiptaret jashte.
Te gjitha ato familje qe nje pjese te mire te te ardhurave familjare i siguronin nga dergesat e emigranteve rrezikojne te kene nje situate ekonomike me te veshtire sesa disa vite me pare. Kjo per arsyen e thjeshte se niveli i parave qe hynin ne Shqiperi ne forme dergesash nga emigrantet ka rene ndjeshem nga viti ne vit. Nese rreth pese apo gjashte vite me pare niveli i dergesave te emigranteve arrinte afro ne 1 miliard euro tani ai ka rene nga njeri vit ne tjetrin. Sipas raportit me te fundit te Bankes se Shqiperise per Bilancin e pagesave per vitin 2009 rezulton se transfertat korente neto gjate vitit 2009 ishin 938 milione euro nga te cilat 780 milione euro kane hyre ne formen e dergesave te emigranteve. Keto te fundit shenuan nje renie vjetore prej 6 nga vlera prej 833 milione eurosh e nje viti me pare duke mbetur ne nivelin 9 te PBB-se. Te ardhurat nga emigrantet perfaqesojne nje nga burimet baze te te ardhurave dhe jeteses per nje numer te madh familjesh shqiptare dhe kane zene nje vend te rendesishem ne bilancin e pagesave dhe ne financimin e shpenzimeve korente qe nga fillimi i viteve lsquo90. Ecuria e dergesave nga emigrantet eshte e lidhur ngushte me situaten ekonomike te vendeve te Evropes SHBA-ve dhe vendeve te tjera ku jane
vendosur emigrante me origjine shqiptare. Emigrantet shqiptare kryesisht jane vendosur ne dy vendet fqinje Itali dhe Greqi shtete keto ku ata kane ndertuar jeten e tyre dhe nga sigurojne te ardhurat nga te cilat u dergojne edhe familjareve te tyre ne Shqiperi. Sic dihet Greqia ku ka nje numer te konsiderueshem shqiptaresh eshte perfshire nga efektet e krizes dhe per rrjedhoje shume shqiptare kane humbur vende pune apo marrin me pak te ardhura se me pare ndaj dhe ne vend dergojne me pak ose aspak.
Anketimi cilat jane familjet qe perfitojne nga dergesat e emigranteve
Ne bashkepunim me INSTAT-in Banka e Shqiperise perditesoi listen e familjeve qe raportojne marrjen e dergesave nga emigrantet per vitin 2009. Per kete proces u perdor informacion nga rezultatet e vrojtimit te fundit prane familjeve per matjen e nivelit te jeteses Anketa e Matjes se Nivelit te Jeteses INSTAT 2008. Sipas gjetjeve te AMNJ 2008 nje numer i konsiderueshem i familjeve te perdorura ne panelin e meparshem nuk u perfshine ne listen e vitit 2008 pasi deklaruan se nuk perfitonin me dergesa nga emigrantet ne menyre te rregullt. Per kete arsye nga paneli prej 1030 familjesh u perjashtuan 800 familje. Keto familje u zevendesuan me rreth 1000 familje te reja qe ne AMNJ 2008 deklaruan se ishin marrese te rregullta te dergesave nga emigrantet. Ngarezultatet e vrojtimit te realizuar ne 3 faza gjate vitit 2009 prane 1217 familjeve tepanelit te ri rreth 63 e tyre kane deklaruar perfitimin e dergesave te rregullta gjate vitit 2009. Nga tri intervistimet e realizuara gjate vitit 2009 rezulton Rreth 55 e familjeve qe marrin dergesa jetojne ne zona rurale dhe 45 ne zona urbane te vendit. Familjet e vendosura ne zonat rurale perfitojne rreth 63 te vleres se pergjithshme te dergesave nga jashte. Dergesat nga jashte per vitin 2009 kane perfaqesuar rreth 29 te vleres se pergjithshme te te ardhurave mujore te familjes. Pesha e dergesave ne te ardhurat e pergjithshme mujore ne vitin 2009 ishte me e ulet se pesha e vleresuar ne vitin 2008 31 dhe ajo e vleresuar ne vitin 2007 35. Rreth 77 e familjeve qe perfitojne dergesa jane familje me 1-4 anetare. Ky grup familjesh perfiton rreth 77 te vleres se pergjithshme te dergesave nga emigrantet. Vlera me e larte e dergeses mesatare per tremujor per familje eshte raportuar nga familjet me 4 anetare 441 euro dhe me e uleta nga familjet me 1 anetar 271 euro. Vlera mesatare e dergesave nga jashte per tremujor per familje vleresohet te jete rreth 270 euro. Kjo vlere eshte rreth 7 me e ulet se mesatarja tremujore prej 289 eurosh vleresuar nga vrojtimi gjate vitit 2008.
Dergesa mesatare tremujore per emigrant vleresohet ne 193 euro ose 25 me e ulet se vlera prej 241 eurosh e raportuar nga familjet gjate vitit 2008. Mesatarisht rreth 60 e vleres se dergesave nga jashte perdoret per mbulimin e nevojave te perditshme por struktura e shpenzimeve paraqet ndryshueshmeri nga njeri tremujor ne tjetrin. Kjo peshe ne tremujorin e katert te vitit 2009 merr vleren 70. Rreth 46 e emigranteve te identifikuar nga familjet jetojne ne Greqi ndersa 41 e tyre ne Itali. Dergesat e emigranteve te vendosur ne Greqi perfaqesojne rreth 46 te vleres se pergjithshme te dergesave dhe dergesat e emigranteve te vendosur ne Itali rreth 43 te dergesave.
Rreth 70 e familjeve qe perfitojne dergesa nga jashte arrin te kurseje deri ne 10 te ketyre te ardhurave por nje numer mjaft i kufizuar familjesh arrin te kurseje deri ne 100 te ketyre dergesave. Gjate vitit 2009 mesatarisht rreth 87 e familjeve qe kane perfituar dergesa nga emigrantet kane deklaruar se rruga e dergimit te transfertave ka qene nepermjet te njohurve ose vete emigranteve. Kanalet formale te transferimit te vlerave monetare figurojne ne nje numer mjaft te kufizuar rastesh ashtu si edhe ne vitet e meparshme.