Retro/Press: QYTÉTERIA
Miaft per te çuditur dhé kio é Grékerve: pa méjtuar, pa péshuar, pa nohur te verteten fuqi te saj, Gréqia nisi kundre Halhdupit ne lufte é cila mé gjithe qe s’duroj me shume sé ne muaj, i mposhtpoj edhe i dobetoj Grekert aqe se me te paken 25 vjet sufet i tyre do te shtrengohet te rij urte. Si ne te ghithta lufterat, Shqipetaret u deftuan trima te vertete. Ne lufte te Turnavit, te Matiti, te Nézerit, dhe ne te tjéra, Shqipetaret u bene shkaketoret qe Turku mundi Grekun Grumkov pasha, ne Gherman qi ne mes te zjarit, i tha ne redaktorit ditetores Neue freic Présse: “Shqipetaret jane trima te çuditeshme. S’di ghekafshe me te mire se ushteria e Prusise, po me vinte t’u falesha Shqiptarevet kur shihja si derdheshin kundre armiqve nene zjarin dhe obuzet qi bijen si bresher.”
Qé ra Gréku me dhé, qe u-levdua trimeria e Shqipetareve, fort mire. Po nga tjeter ane Turku aqe e ngriti koken, aqe u fry si misiroku, qe eshte frike se kombet, qi jane rober nene te, mos mbéten énde kush di sa kohe nene tyrrannin e tij, perandaj na vjen keq qe ata trimat pa mend derdhme ghakn é tyre per mbréterin é qelbure te Citakut.
Eshte frike, thame, sé mos mbétemi énde per shume kohe rober. Eshte frike sepse Turku do te jete ketej e tutje me i keq perpara edhe do t’na zere ne gryke; sepse ata turkomanet shpirtrober ndofta do t’na largohen perseri; sepse Halhdupi- Citaku na ben te lige dhe nga an e Sl;heveve, dhe ne ate kohe kur Shqipétare vriteshin per Qérozin qe te hapin shkolla dhe kishéra ne Shqiperi, d.m.th. Qérozi leshon Shulen (Shqane) te mbytje Shqiperine. Na é mér mendia edhe kemi shprese qe lufta é somte te jete e fundit ne te vilen Shqipetarevt vene per dhjame qeni duke leftuar per kokengulhin Qeroz. Sa per Halhdupet, sikur kush é di sa te mburen e te fryhen sot per sot, ghak nga turnte u ka per te rjedhur kur te marin pushkat djemt e Shqiperis per liren e tyre.
Perveç Bulhgarise dhe Serbise, zu po çfaqet dhe Némca, é cila é embelsuare nga Bosna dhe Erzegovina, faqezeza défton dhe perpiqete t’teklhase kembet dhe ne Shqiperi. Keto ditet dergojti ne Shqiperi n’a 50 spiune, te cilet, me te perhapur tej e ketej, japin te holla me grushte duke bere propagande per Nemcen. Per keto te mos te na vije çudi, sé ghumi qi na ka zene eshte kaqe i rende, sa edhe fasha nga kurhizi né na nxjerçin nuke do ti ndjéjme.
Edhé evgiti kos!....S’na jane miaft te tjérat, ja édhe Malezinte po na kercasin dhembet. Po kio eshte me pake per te çuditur sé per te qeshur. Kenduam ne dietoret e Evropes (Kolnische Zeitung, Stampa, Journal des Debats) qe Danilhi, i bir i Nikites, princit Maleziut, ka perhapur neper Evrope sikur Shqipetaret duan t’a nohin per mbretin e tyre; edhe ky u eshte perhighur qe nuke do.....A kujtoni prallen e dhélperes cila, mé mos mundur te arije rhusht e vartura, ngusheloj véthéne duké then jane grézé (agouridhé).
1. Gehet halduhpin é thone citak.