Rihapja e bisedimeve per Pakon, e rrezikshme
Zijadin Gashi
Moszbatimi i Pakos se Ahtisarit ka ndikuar qe Beogradi t'i nxise subjektet politike te serbeve lokale qe te kerkojne hapjen e bisedimeve per pjeset e Planit te Ahtisarit, ku flitet per decentralizimin, vleresojne analistet. Sipas tyre, institucionet e Kosoves duhet te tregojne aftesi dhe ta zbatojne Pakon e Ahtisarit, ngase zvarritjet e metejme, thuhet se do te mund te cenonin integritetin territorial te Kosoves. Analisti Ramush Tahiri thote se institucionet vendase mund te nisin bisedimet me serbet, por jo edhe me Beogradin ne lidhje me decentralizimin. Nderkaq, nese kerkohet rinegocimi per Pakon e Ahtisarit, ai thote se kjo do te ishte me rrezik te madh politik per Kosoven. "Kerkesat per debatim qe te niset cdo gje nga fillimi dhe me segmentin nderkombetar, e kane nje synim qe ta nderkombetarizojne ceshtjen, tash te brendshme te Kosoves, ndermjet serbeve, shqiptareve dhe bashkesise nderkombetare, dhe si te tille ta zhvleftesojne Pakon e Ahtisarit".
"Keshtu qe ne kete baze nuk duhet pranuar bisedimet. Perndryshe, bisedimet me qytetaret e vet, Kosova duhet t'i pranoje, ne kete rast jo me Serbine, sepse s'ka arsye", thekson Tahiri. Cdo forme e decentralizimit mund te negociohet, thote Tahiri, por jo edhe negocimi per teresine territoriale te Kosoves. Perfaqesuesit politike te serbeve te Kosoves, perfshire edhe ata te pjeses veriore, te cilet njihen per qendrim refuzues ndaj institucioneve, diteve te fundit, shprehen te gatshem te bisedojne me Prishtinen, por duke kerkuar modifikimin e Pakos se Ahtisarit.
Kjo kerkese, sipas analistit Arben Gashi, shihet si pasoje e mungeses se aktiviteteve te institucioneve te Kosoves per ta zbatuar Planin e Ahtisarit, si dhe rezultat i angazhimeve te Beogradit per t'u perfshire ne ceshtjet e brendshme te Kosoves. "Institucionet e Kosoves bartin pergjegjesine kryesore per moszbatimin e Pakos se Ahtisarit dhe si rezultat i moszbatimit te kesaj pakoje te dhimbshme, te negociuar nderkombetarisht, institucionet e Kosoves kane rrezikuar dhe po rrezikojne realisht teresine territoriale te vendit dhe po e rrezikojne funksionalitetin e institucioneve, sepse ky pasivitet i institucioneve nuk ka asnje shpjegim tjeter, pervec mungeses se kapaciteteve politike, guximit politik dhe kapaciteteve profesionale per ta trajtuar kete ceshtje", thote Gashi.
Analisti Arben Gashi thote se modeli qe kane institucionet e Kosoves ne tavoline, e qe parashihet me Pakon e Ahtisarit, eshte i pranuar nderkombetarisht, por mungon guximi politik i institucioneve qe te ballafaqohen me problemin e decentralizimit. Vazhdimi i nje politike te tille, sipas Gashit, mund te sjelle ne tavoline serish plane te rrezikshme, sic ishte plani gjashtepikesh, i cili cenonte integritetin dhe teresine territoriale te Kosoves.
"Institucionet e Kosoves definitivisht duhet ta implementojne Pakon, te cilen e kane negociuar dhe e kane arritur si marreveshje politike dhe jo te futen ne negocime dhe diskutime, te cilat realisht mund te rrezikojne, sic eshte situata me gjashtepikeshin, me ndonje shtatepikesh apo situata te ngjashme, ku do te rifuten ne diskutime se sa komuna te reja do te krijohen", thekson Gashi.
Decentralizimi, sipas planit aktual, shpesh eshte vleresuar se garanton nje nivel te autonomise per serbet ne shkallen me te larte te praktikave te deritashme evropiane. Mirepo, sidoqofte, te pakenaqur me vete statusin e Kosoves, serbet kane refuzuar edhe kete lloj decentralizimi, duke kerkuar qe ai te perkufizohet ne nje autonomi te gjere per kete komunitet.
Lidhur me keto kerkesa, analisti Ramush Tahiri thote se autonomia qe po synojne subjektet politike serbe, merr dimensionin e nje autonomie politike, cka eshte ne kundershtim me Kushtetuten e Kosoves. "Serbet deshirojne nje autonomi jo lokale, por nje autonomi politiko-territoriale, duke deshiruar qe te zoterojne sa me shume territor te Kosoves dhe duke deshiruar qe t'i lidhin territoret e Kosoves permes korridoreve dhe si te tille, ata vetem deshirojne qe ta bejne te paqene Pakon e Ahtisarit dhe t'ua humbin kredibilitetin e perfaqesimit institucioneve te Kosoves", deklaron Tahiri.
Decentralizimi eshte nje proces qe diskutohet ne Kosove qe nga viti 2002. Mirepo, ky proces nuk ka mundur te gjeje zbatim e as perkrahje te serbeve, sidomos atyre ne veri te Kosoves, keshtu qe pavaresisht premtimeve se me decentralizim do te krijohen 10 komuna me shumice serbe, perfaqesuesit e ketij komuniteti kerkojne modifikime si ne autonomi, ashtu edhe ne kufijte e ketyre komunave.
RFE
Moszbatimi i Pakos se Ahtisarit ka ndikuar qe Beogradi t'i nxise subjektet politike te serbeve lokale qe te kerkojne hapjen e bisedimeve per pjeset e Planit te Ahtisarit, ku flitet per decentralizimin, vleresojne analistet. Sipas tyre, institucionet e Kosoves duhet te tregojne aftesi dhe ta zbatojne Pakon e Ahtisarit, ngase zvarritjet e metejme, thuhet se do te mund te cenonin integritetin territorial te Kosoves. Analisti Ramush Tahiri thote se institucionet vendase mund te nisin bisedimet me serbet, por jo edhe me Beogradin ne lidhje me decentralizimin. Nderkaq, nese kerkohet rinegocimi per Pakon e Ahtisarit, ai thote se kjo do te ishte me rrezik te madh politik per Kosoven. "Kerkesat per debatim qe te niset cdo gje nga fillimi dhe me segmentin nderkombetar, e kane nje synim qe ta nderkombetarizojne ceshtjen, tash te brendshme te Kosoves, ndermjet serbeve, shqiptareve dhe bashkesise nderkombetare, dhe si te tille ta zhvleftesojne Pakon e Ahtisarit".
"Keshtu qe ne kete baze nuk duhet pranuar bisedimet. Perndryshe, bisedimet me qytetaret e vet, Kosova duhet t'i pranoje, ne kete rast jo me Serbine, sepse s'ka arsye", thekson Tahiri. Cdo forme e decentralizimit mund te negociohet, thote Tahiri, por jo edhe negocimi per teresine territoriale te Kosoves. Perfaqesuesit politike te serbeve te Kosoves, perfshire edhe ata te pjeses veriore, te cilet njihen per qendrim refuzues ndaj institucioneve, diteve te fundit, shprehen te gatshem te bisedojne me Prishtinen, por duke kerkuar modifikimin e Pakos se Ahtisarit.
Kjo kerkese, sipas analistit Arben Gashi, shihet si pasoje e mungeses se aktiviteteve te institucioneve te Kosoves per ta zbatuar Planin e Ahtisarit, si dhe rezultat i angazhimeve te Beogradit per t'u perfshire ne ceshtjet e brendshme te Kosoves. "Institucionet e Kosoves bartin pergjegjesine kryesore per moszbatimin e Pakos se Ahtisarit dhe si rezultat i moszbatimit te kesaj pakoje te dhimbshme, te negociuar nderkombetarisht, institucionet e Kosoves kane rrezikuar dhe po rrezikojne realisht teresine territoriale te vendit dhe po e rrezikojne funksionalitetin e institucioneve, sepse ky pasivitet i institucioneve nuk ka asnje shpjegim tjeter, pervec mungeses se kapaciteteve politike, guximit politik dhe kapaciteteve profesionale per ta trajtuar kete ceshtje", thote Gashi.
Analisti Arben Gashi thote se modeli qe kane institucionet e Kosoves ne tavoline, e qe parashihet me Pakon e Ahtisarit, eshte i pranuar nderkombetarisht, por mungon guximi politik i institucioneve qe te ballafaqohen me problemin e decentralizimit. Vazhdimi i nje politike te tille, sipas Gashit, mund te sjelle ne tavoline serish plane te rrezikshme, sic ishte plani gjashtepikesh, i cili cenonte integritetin dhe teresine territoriale te Kosoves.
"Institucionet e Kosoves definitivisht duhet ta implementojne Pakon, te cilen e kane negociuar dhe e kane arritur si marreveshje politike dhe jo te futen ne negocime dhe diskutime, te cilat realisht mund te rrezikojne, sic eshte situata me gjashtepikeshin, me ndonje shtatepikesh apo situata te ngjashme, ku do te rifuten ne diskutime se sa komuna te reja do te krijohen", thekson Gashi.
Decentralizimi, sipas planit aktual, shpesh eshte vleresuar se garanton nje nivel te autonomise per serbet ne shkallen me te larte te praktikave te deritashme evropiane. Mirepo, sidoqofte, te pakenaqur me vete statusin e Kosoves, serbet kane refuzuar edhe kete lloj decentralizimi, duke kerkuar qe ai te perkufizohet ne nje autonomi te gjere per kete komunitet.
Lidhur me keto kerkesa, analisti Ramush Tahiri thote se autonomia qe po synojne subjektet politike serbe, merr dimensionin e nje autonomie politike, cka eshte ne kundershtim me Kushtetuten e Kosoves. "Serbet deshirojne nje autonomi jo lokale, por nje autonomi politiko-territoriale, duke deshiruar qe te zoterojne sa me shume territor te Kosoves dhe duke deshiruar qe t'i lidhin territoret e Kosoves permes korridoreve dhe si te tille, ata vetem deshirojne qe ta bejne te paqene Pakon e Ahtisarit dhe t'ua humbin kredibilitetin e perfaqesimit institucioneve te Kosoves", deklaron Tahiri.
Decentralizimi eshte nje proces qe diskutohet ne Kosove qe nga viti 2002. Mirepo, ky proces nuk ka mundur te gjeje zbatim e as perkrahje te serbeve, sidomos atyre ne veri te Kosoves, keshtu qe pavaresisht premtimeve se me decentralizim do te krijohen 10 komuna me shumice serbe, perfaqesuesit e ketij komuniteti kerkojne modifikime si ne autonomi, ashtu edhe ne kufijte e ketyre komunave.
RFE