Robert James Waller: Një dashuri si e Robert Kinked
Ka kng q lindin vetiu nga bari i lndinave nga pluhuri i mijra rrugve t fshatit. Dhe historia e Robert Kinked dhe Franeska Xhonson sht njra prej tyre. N vjeshtn e von t vitit 1989, shkrimtari i njohur nga Teksasi, Robert James Waller do t ulej n tryezn e tij t puns pr t hedhur n letr nj nga romancat m t bukura t t gjitha kohrave. Dy fmijt e Franesks q kishin udhtuar nga larg pr t’i rrfyer kt histori shkrimtarit, mundoheshin t’i prshkruan do detaj q kujtonin nga jeta e nns s tyre. Dhe pse brja publike e ksaj historie kishte qen e vshtir pr ta, ata e ndienin se ia vlente t’i rrfeje bots kt romanc t jashtzakonshme, e cila t gjitha llojet e marrdhnieve dashurore i percepton si shkatrrimtare dhe dashurin e ka shndrruar n nj shtje leverdishmrie. Pr t shkruar kt histori Robert do t lexonte t gjitha ditart e Franesks, do t bnte krkime n SHBA, veanrisht n Siatll e Belingham t Uashingtonit, si dhe n Medison Kaunti t Ajouas do t shihte me kujdes t gjitha fotografit dhe eset e Robert Kinkedit, dhe m pas do t ulej t shkruante romanin “Urat e Medison Kauntit” i bindur se kjo sht nj histori q t frymzon t vallzosh srish…
Historia“Nse dshiron t hash prsri dark, kur “mizat e bardha fluturojn tok me ern”, eja sonte pasi t kesh mbaruar pun. N fardolloj ore”. Franeska Xhonson, gruaja e fermerit nga Ajouas do ta shtrngonte fort n duar kt letr para se ta vendoste me kujdes n cep t Urs Rouzmen. Pastaj do t rrmbeje makinn dhe do t zhdukej n rrugn plot pisha q t onte n banesn ku vetm disa or m par nj i panjohur i kishte prishur qetsin. Ai i tha se ishte fotograf i “National Geografich” dhe q ndodhej n kt an pr t fotografuar Urat e Medison Kauntit. Ura Rouzmen ishte nj nga urat q ai mendonte t fotografonte t nesrmen, ndaj Franeska gjat gjith rrugs s kthimit teksa ngatrronte n mendje imazhin e tij me ndjenjn e ankthit n ai do ta lexonte letrn ia la kt pusull n cep t saj… Ky ishte veprimi i par pas kaq vitesh martes q asaj i kujtonte at Franeskn e dikurshme kur jetonte te prindrit n Napoli para se t njihte bashkshortin e ardhshm. Por pse e bri kt gj? far e trhoqi te burri q mbante flokt e shkujdesur dhe q fliste gjra t ndryshme nga bisedat q bjn burrat n Medison Kaunt. Ajo nuk donte t mendonte m gjat e vetmja gj q priste plot ankth ishte telefonata e tij dhe ajo ndodhi. Robert Kinked ky i panjohur pranoi t vinte pr dark. Ktu nis historia e dashuris mes Robert Kinked fotograf i njohur i “National Geographic” dhe Franeska Xhonson. gruaja e nj fermeri t zakonshm t Oajos. Pr katr dit rresht, ndrsa i shoqi ndodhej bashk me fmijt n nj qytet larg Oajos pr t ekspozuar kuajt ajo do t jetoj nj nga pasionet e rralla n jetn e nj gruaje dhe do t ndiej se Robert Kinked ishte burri q kishte pritur gjith jetn. “Robert kjo nuk jam un”, do t’i thoshte teksa ndiente trupin e tij. Me fytyrn e zhytur n qafn e tij me lkurn e ngjitur pas lkurs s tij, ajo ndiente aromn e lumenjve dhe tymin e drurve q digjeshin, arrinte t dgjonte trenat q shfrynin n stacionet dimrore nn nett e shum kohve m par, shihte udhtart e veshur me t zeza q ecnin ngadal drejt lumenjve t ngrir dhe prmes luginave verore duke ar rrugn e tyre drejt skajit t fundit t gjrave. Gjithka do t ishte aq e bukur deri n mbrmjen e dits s katrt kur Riardi (i shoqi) pritej t kthehej n shtpi. Robert i krkoi t shkonte me t, t fotografonin bashk botn, t putheshin rrugve dhe mbrmjeve t lexonin poezi. Por ajo nuk mund t’ia bnte kt Riardit nuk mund t’ia bnte as dy fmijve t saj. “Ka problem nse t shkruaj nj ose dy her? Dua t paktn t t oj nj ose dy fotografi? I tha ai mes lotsh. “Nuk ka problem”, i tha ajo. M pas ajo iu dorzua rrjedhs s viteve. Prpara se Riardi t vdiste ajo nuk ishte prpjekur kurr t’i shkruante ose t’i telefononte Kinkedit edhe pse kishte jetuar mbi teh t thiks do dit t atyre viteve. Nse i fliste qoft edhe nj her t vetme ajo do t nisej drejt tij. Nse i shkruante e dinte se ai do t kthehej tek ajo. Ajo u abonua te “National Geographich” n shtator t vitit 1965. Artikulli pr urat e mbuluara u botua nj vit m pas dhe aty ishte dhe Ura Rouzmen, me ngjyrat e ngrohta t agimit t atij agimi kur ai kishte gjetur aty letrn e saj. Ndonjher dhe fotografia e tij ishte aty dhe ajo e shihte me kujdes pr net e net t tra at foto. N vitin 1967 ai botoi n revist nj foto t veant. Ai kishte dal n breg t nj lumi n Afrikn Lindore, me fytyr nga aparati dhe shum pran tij duke u prkulur posht duke u
gati pr t
nj tjetr fotografi ose dika t till. Kur e kishte par pr her t par at fotografi, ajo nuk arrinte t dallonte edhe nj medaljon n zinxhirin prej argjendi q ai mbante n qaf. Mbi medaljon shkruhej “Franeska”… Pas vitit 1975 ajo nuk e pa m kurr at n revist. Kur vdiq Riardi m 1979 ajo mendoi t’i telefononte Robert Kinkedit. Ai duhej t ishte 66 vje kurse ajo 59. Por t dyja adresat q ai i kishte dhn nuk kishin asnj shenj prej tij. Ai ishte larguar nga revista pikrisht n vitin 1975 dhe askush nuk dinte ku bhej. Kshtu, ajo vendosi thjesht ta kujtonte pa e krkuar m deri mngjesin e 2 shkurtit 1982 kur nj makin e “United Parcel Service” ndaloi n dern e saj. Adresa mbi pako ishte me emrin e saj. Brenda ishin tri kuti t paketuara me kujdes me polistren. Mbi njrn nga kutit ishte ngjitur nj zarf i fryr i veshur nga brenda me plastmas. N kutin tjetr ishte ngjitur nj zarf zyrtar drejtuar asaj q pr adres kishte at t forms ligjore. Duke iu dridhur dora ajo hapi dyllin nga zarfi zyrtar. “…E dashur zonja Xhonson. Ne jemi prfaqsuesit ligjor t Robert Kinkedit, i cili ndrroi jet koht e fundit…” N testamentin e tij, Kinked kishte urdhruar q gjrat e mbyllura n kuti t’i oheshin zonjs Xhonson ndrsa hiri i trupit t tij t shprndahej n Urn Rouzmen. Teksa lott i rridhnin, Franeska nisi t lexonte letrn e tij t fundit… “Shpresoj q kjo pako t mos e trondit jetn tnde n ndonj far mnyre. Thjesht nuk e duroj dot iden q aparatet e mia t mund t qndrojn n raftet e nj dyqani sendesh t prdorura ose n duart e nj t huaji. …Kam qen vazhdimisht n udhtim q prej vitit 1965-1975. Vetm pr t mos ia lejuar vetes tundimin q t merrja n telefon, nj tundim q e kam pasur n do ast t ndrgjegjshm t jets sime, kam pranuar do detyr q m degdiste prtej oqeanit…U largova nga “National Geographich” n vitin 1975 dhe iu kushtova fotografimit t gjrave q m plqenin mua duke pranuar vetm ndonj pun t vogl aty ktu. Pjesn m t madhe t puns ia kushtova Puget Sound-it. Kam prshtypjen se njerzit sa m shum q plaken aq m shum shkojn drejt ujit….Me mendjen time n mngjeset me mjegull, ose n mbrmje kur dielli ka nisur t zhytet n ujrat veriperndimore mundohem t prfytyroj se ku mund t jesh ti e far mund t jesh duke
ndrsa un mendoj pr ty… Asnj logjik filozofike q mund t m shkoj npr mend nuk m ndal dot t dshiroj do dit, do ast dhe t dgjoj thell brenda mendjes sime kujn e pamshirshme t kohs, t kohs q nuk mund ta kaloj dot me ty…. T dua thellsisht e do t dua gjithmon… Kauboji i fundit. Robert Kinked”. Franeska Xhonsoni vdiq n janar t vitit 1989. Ishte 69 vje kur u shua. At vit Robert Kinkedi do t kishte qen shtatdhjet e gjasht vje. N nj testament ajo i kishte ln noterit t saj n vitin 1982 q trupi t’i digjej dhe hiri t’i shprndahej tek Ura Rouzmen. N letrn q i kishte ln m pas dy fmijve ajo kishte rrfyer sesi nuk kishte reshtur s menduari asnj moment pr Robert Kinked q kur e kishte par t zbriste nga makina dhe ta pyeste se ku ndodhej Ura Rouzmen.