Rregulla te reja per te marre pension
Denisa Xhoga
Rregullore e re eshte miratuar nga Keshilli Administrativ i Institutit te Sigurimeve Shoqerore per percaktimin, administrimin dhe pagesen e pensioneve eshte botuar ne Fletoren Zyrtare. Rregullorja e re parashikon te gjithe procesin, qe nga kerkesa deri tek perfitimi financiar, per te gjithe personat qe do te aplikojne per te perfituar nje pension. Sipas rregullores ne fjale, te gjithe personat duhet te bejne nje kerkese paraprake nje vit para lindjes se te drejtes se pensionit, tek inspektori prites i Agjencise Lokale te Sigurimeve Shoqerore. Te interesuarit duhet te plotesojne nje formular tip, qe mund ta marrin prane ketyre zyrave, si dhe te dorezojne fotokopjen e librezes se punes. Nderkohe, ne mungese te kesaj te fundit, personat ne fjale mund te dorezojne nje deklarate personale per vitet e punes, certifikaten e lindjes me fotografi, si dhe certifikate martese per aplikueset femra. Kerkesa do te behet ne dy kopje. Njera prej tyre do te sherbeje per krijimin e dosjes per aplikantin, ne kapakun e se ciles shenohet numri i kerkeses, emri, atesia, mbiemri, adresa e plote e kerkuesit, numri i sigurimit shoqeror. Kerkesa per nje pension fillestar, fillimisht plotesohet ne ALSSH nga vete personi, ose i autorizuari i tij me prokure te posacme, ne prani te pritesit, ne tri kopje, nga te cilat kopja e pare shoqeron dosjen, kopja e dyte i jepet personit dhe kopja e trete mbetet ne ALSSH, duke u ruajtur per nje periudhe kohe deri ne nje vit. Fletekerkesa ne kete moment sherben edhe si flete inventari e dokumenteve qe dorezohen. Kerkesa, se bashku me dokumentet, paraqiten ne ALSSH-te e vendbanimit, sipas gjendjes civile te personit qe kerkon te dale ne pension. Inspektori prites ne ALSSH pajis kerkuesin ne momentin e aplikimit me formularin e dokumenteve qe duhet te paraqese per efekt pensioni, sqarimet ligjore, si dhe informimin se kur i lind e drejta per pension, si dhe proceduren qe duhet te ndiqet me dokumentet per pension. Ai, gjithashtu, ben kontrollin nese dokumentet e paraqitura per pension pleqerie jane te plota, te plotesuara ne te gjitha rubrikat, nese kane ose jo korrigjime, te meta, mangesi etj. Dhe nese te gjitha dokumentet jane te regjistruara ne kerkese. Procedura e pranimit dhe e regjistrimit te kerkeses per pension nuk fillon, nese nuk paraqiten dokumentet perjashtuese, sic jane certifikatat e gjendjes civile, lindjes, familjare, te marteses, vdekjes.
Procedura per aplikim fillestar
Aplikimi per pensionet familjare do t'i nenshtrohet te njejtave procedura si per pensionet e pleqerise. Ne rastin e kerkeses per pension familjar te bere nga nje person qe eshte perfitues i nje pensioni tjeter, pensioni familjar do te caktohet kur te jete konfirmuar me shkrim mbyllja e pensionit ekzistues. Nderkohe, kerkesa per pension invaliditeti, per here te pare plotesohet ne ALSSH nga vete personi, ne prani te pritesit, ne tri kopje, nga te cilat kopja e pare shoqeron dosjen, kopja e dyte i jepet personit dhe kopja e trete ngelet ne ALSSH, duke u ruajtur per nje periudhe kohe deri ne nje vit. Fletekerkesa, ne kete moment, sherben edhe si flete inventari e dokumenteve qe dorezohen. Kerkesa, se bashku me dokumentet, paraqiten ne ALSSH-ne e vendbanimit, sipas gjendjes civile te personit qe kerkon te dale ne pension invaliditeti. Inspektori prites e pajis aplikuesin me formularin tip te dokumenteve per pension invaliditeti, me listen e dokumenteve mjekesore, e cila eshte e vecante sipas diagnozes, per te cilen pretendohet pension invaliditeti, ben informimin dhe sqarimin se kur i lind e drejta per pension, si dhe proceduren qe do te ndiqet me dokumentet per pension. Procedura e pranimit dhe regjistrimit te kerkeses per pension invaliditeti nuk fillon nese nuk paraqiten dokumentet perjashtuese, te cilat jane certifikatat e gjendjes civile; te lindjes, familjare, te marteses, fletedrejtimi per ne KMCAP, epikriza dhe dokumentet mjekesore, sipas diagnozes per te cilen kerkohet pension invaliditeti.
Si behen rishqyrtimet per pension
Rishqyrtimi i pensionit te pleqerise, invaliditetit dhe atij familjar, sipas Ligjit nr. 7703, date 11.5.1993, "Per Sigurimet Shoqerore ne Republiken e Shqiperise", i ndryshuar, behet ne baze te kerkeses me shkrim, nga personi i interesuar ose i autorizuar prej tij me prokure te posacme, sipas modelit qe i bashkelidhet kesaj rregulloreje. Objekt i rishqyrtimit te pensioneve jane ato perfitime qe rrjedhin nga ligje apo vendime te vecanta si, per kompensime, shtesa per personat ne ngarkim, e te tjera. Nderkohe, rishqyrtimet e pensioneve behen edhe mbi bazen e akteve te auditimit ose kur eshte konstatuar llogaritje gabim e pensionit, duke respektuar te gjitha procedurat ligjore. Kerkesa per rishqyrtim pensioni hartohet ne dy kopje, nga te cilat nje i jepet personit qe paraqet kerkesen ose te autorizuarit te tij dhe nje kopje mbahet prej inspektorit prites. Nuk lejohet te transferohet nje dosje pensioni, nese nuk eshte paguar, minimumi, nje kest mujor pensioni ne agjencite paguese te territorit te DRSSH-se, qe ka caktuar pensionin.
Kerkesa per transferimin e dosjes se pensionit
1. Kerkesa per transferimin e pensionit, behet ne ALSSH-ne ku ka vendbanimin e ri pensionisti, sipas kerkeses tip (bashkelidhur kesaj rregulloreje).
2. Kerkesa per transferim pensioni shoqerohet me dokumentet e meposhtme:
a) Certifikate familjare nga zyra e gjendjes civile te vendbanimit te ri;
b) Certifikate personale;
c) Kopje e kontrates midis pensionistit dhe KESH-it, kur eshte e mundur dhe kur kerkohen kompensime;
d) Vertetim per ndjekjen e shkolles, sipas rastit.
3. Kerkesa paraqitet tek inspektori prites, i cili kontrollon se cila eshte qendra paguese postare ku pensionisti terheq pensionin, cila eshte DRSSH-ja ose ALSSH-ja, ne territorin e se ciles eshte qendra paguese nga ku do te transferohet dosja e pensionit dhe urdherpagesa. Pasi i gjen dokumentet dhe kerkesen te rregullt, ben regjistrimin ne librin e pritjes, ne rubriken "Kerkesa per transferim pensioni".
Rregullore e re eshte miratuar nga Keshilli Administrativ i Institutit te Sigurimeve Shoqerore per percaktimin, administrimin dhe pagesen e pensioneve eshte botuar ne Fletoren Zyrtare. Rregullorja e re parashikon te gjithe procesin, qe nga kerkesa deri tek perfitimi financiar, per te gjithe personat qe do te aplikojne per te perfituar nje pension. Sipas rregullores ne fjale, te gjithe personat duhet te bejne nje kerkese paraprake nje vit para lindjes se te drejtes se pensionit, tek inspektori prites i Agjencise Lokale te Sigurimeve Shoqerore. Te interesuarit duhet te plotesojne nje formular tip, qe mund ta marrin prane ketyre zyrave, si dhe te dorezojne fotokopjen e librezes se punes. Nderkohe, ne mungese te kesaj te fundit, personat ne fjale mund te dorezojne nje deklarate personale per vitet e punes, certifikaten e lindjes me fotografi, si dhe certifikate martese per aplikueset femra. Kerkesa do te behet ne dy kopje. Njera prej tyre do te sherbeje per krijimin e dosjes per aplikantin, ne kapakun e se ciles shenohet numri i kerkeses, emri, atesia, mbiemri, adresa e plote e kerkuesit, numri i sigurimit shoqeror. Kerkesa per nje pension fillestar, fillimisht plotesohet ne ALSSH nga vete personi, ose i autorizuari i tij me prokure te posacme, ne prani te pritesit, ne tri kopje, nga te cilat kopja e pare shoqeron dosjen, kopja e dyte i jepet personit dhe kopja e trete mbetet ne ALSSH, duke u ruajtur per nje periudhe kohe deri ne nje vit. Fletekerkesa ne kete moment sherben edhe si flete inventari e dokumenteve qe dorezohen. Kerkesa, se bashku me dokumentet, paraqiten ne ALSSH-te e vendbanimit, sipas gjendjes civile te personit qe kerkon te dale ne pension. Inspektori prites ne ALSSH pajis kerkuesin ne momentin e aplikimit me formularin e dokumenteve qe duhet te paraqese per efekt pensioni, sqarimet ligjore, si dhe informimin se kur i lind e drejta per pension, si dhe proceduren qe duhet te ndiqet me dokumentet per pension. Ai, gjithashtu, ben kontrollin nese dokumentet e paraqitura per pension pleqerie jane te plota, te plotesuara ne te gjitha rubrikat, nese kane ose jo korrigjime, te meta, mangesi etj. Dhe nese te gjitha dokumentet jane te regjistruara ne kerkese. Procedura e pranimit dhe e regjistrimit te kerkeses per pension nuk fillon, nese nuk paraqiten dokumentet perjashtuese, sic jane certifikatat e gjendjes civile, lindjes, familjare, te marteses, vdekjes.
Procedura per aplikim fillestar
Aplikimi per pensionet familjare do t'i nenshtrohet te njejtave procedura si per pensionet e pleqerise. Ne rastin e kerkeses per pension familjar te bere nga nje person qe eshte perfitues i nje pensioni tjeter, pensioni familjar do te caktohet kur te jete konfirmuar me shkrim mbyllja e pensionit ekzistues. Nderkohe, kerkesa per pension invaliditeti, per here te pare plotesohet ne ALSSH nga vete personi, ne prani te pritesit, ne tri kopje, nga te cilat kopja e pare shoqeron dosjen, kopja e dyte i jepet personit dhe kopja e trete ngelet ne ALSSH, duke u ruajtur per nje periudhe kohe deri ne nje vit. Fletekerkesa, ne kete moment, sherben edhe si flete inventari e dokumenteve qe dorezohen. Kerkesa, se bashku me dokumentet, paraqiten ne ALSSH-ne e vendbanimit, sipas gjendjes civile te personit qe kerkon te dale ne pension invaliditeti. Inspektori prites e pajis aplikuesin me formularin tip te dokumenteve per pension invaliditeti, me listen e dokumenteve mjekesore, e cila eshte e vecante sipas diagnozes, per te cilen pretendohet pension invaliditeti, ben informimin dhe sqarimin se kur i lind e drejta per pension, si dhe proceduren qe do te ndiqet me dokumentet per pension. Procedura e pranimit dhe regjistrimit te kerkeses per pension invaliditeti nuk fillon nese nuk paraqiten dokumentet perjashtuese, te cilat jane certifikatat e gjendjes civile; te lindjes, familjare, te marteses, fletedrejtimi per ne KMCAP, epikriza dhe dokumentet mjekesore, sipas diagnozes per te cilen kerkohet pension invaliditeti.
Si behen rishqyrtimet per pension
Rishqyrtimi i pensionit te pleqerise, invaliditetit dhe atij familjar, sipas Ligjit nr. 7703, date 11.5.1993, "Per Sigurimet Shoqerore ne Republiken e Shqiperise", i ndryshuar, behet ne baze te kerkeses me shkrim, nga personi i interesuar ose i autorizuar prej tij me prokure te posacme, sipas modelit qe i bashkelidhet kesaj rregulloreje. Objekt i rishqyrtimit te pensioneve jane ato perfitime qe rrjedhin nga ligje apo vendime te vecanta si, per kompensime, shtesa per personat ne ngarkim, e te tjera. Nderkohe, rishqyrtimet e pensioneve behen edhe mbi bazen e akteve te auditimit ose kur eshte konstatuar llogaritje gabim e pensionit, duke respektuar te gjitha procedurat ligjore. Kerkesa per rishqyrtim pensioni hartohet ne dy kopje, nga te cilat nje i jepet personit qe paraqet kerkesen ose te autorizuarit te tij dhe nje kopje mbahet prej inspektorit prites. Nuk lejohet te transferohet nje dosje pensioni, nese nuk eshte paguar, minimumi, nje kest mujor pensioni ne agjencite paguese te territorit te DRSSH-se, qe ka caktuar pensionin.
Kerkesa per transferimin e dosjes se pensionit
1. Kerkesa per transferimin e pensionit, behet ne ALSSH-ne ku ka vendbanimin e ri pensionisti, sipas kerkeses tip (bashkelidhur kesaj rregulloreje).
2. Kerkesa per transferim pensioni shoqerohet me dokumentet e meposhtme:
a) Certifikate familjare nga zyra e gjendjes civile te vendbanimit te ri;
b) Certifikate personale;
c) Kopje e kontrates midis pensionistit dhe KESH-it, kur eshte e mundur dhe kur kerkohen kompensime;
d) Vertetim per ndjekjen e shkolles, sipas rastit.
3. Kerkesa paraqitet tek inspektori prites, i cili kontrollon se cila eshte qendra paguese postare ku pensionisti terheq pensionin, cila eshte DRSSH-ja ose ALSSH-ja, ne territorin e se ciles eshte qendra paguese nga ku do te transferohet dosja e pensionit dhe urdherpagesa. Pasi i gjen dokumentet dhe kerkesen te rregullt, ben regjistrimin ne librin e pritjes, ne rubriken "Kerkesa per transferim pensioni".