Rritja e çmimeve, BSH bën me faj qeverinë
Banka e Shqipris pranon se nj pjes e mimeve kan psuar rritje si pasoj e vendimeve t marra direkt apo indirekt nga qeveria. Pa dashur t forcoj tonet mbi fenomenin e “shtrenjtimit”, guvernatori i Banks s Shqipris, Ardian Fullani, paralajmroi se pr tri arsye t ndryshme inflacioni do t jet i vshtir pr t’u kontrolluar, pavarsisht optimizmit pr ta mbajtur brenda kufirit 3 pr qind.
“Inflacioni vjetor i mimeve t konsumit rezultoi 3.4 pr qind n muajin korrik. Kjo norm inflacioni sht shkaktuar kryesisht nga rritja e mimeve t administruara, e mimeve baz n tregjet ndrkombtare dhe nnmimi i monedhs vendase”, deklaroi dje kreu i BSH-s, pas mbledhjes s Kshillit Mbikqyrs. Megjithat, sipas guvernatorit, BSH-ja do t prpiqet t mbaj nn kontroll inflacionin, pavarsisht se kushtet aktuale e bjn t vshtir realizimin e objektivit.
“Kjo dinamik ka kushtzuar dhe do t vazhdoj t kushtzoj ecurin e inflacionit edhe n periudhn e ardhshme. N munges t goditjeve t papritura nga ana e oferts, projeksionet e Banks s Shqipris e vendosin normn vjetore t inflacionit pran objektivit 3 pr qind t Banks s Shqipris n periudhn afatmesme”, tha kreu i BSH-s.
Me rritjen e mimeve t administruara kuptohen tarifat e dritave, ujit t pijshm, t telefonis e posts, spitaleve dhe ndikimin q japin taksat n disa produkte. Kshtu, me rritjen e takss s akcizs pr ambalazhet e qelqit dhe plastiks, vendim q u mor n maj t ktij viti, kan psuar shtrenjtim n muajin gusht t gjitha produktet q mbshtillen dhe paketohen me kt lnd t par, duke nisur nga qumshti dhe kosi. Si rrjedhoj e gjallrimit t krkess, mimet e lndve t para kan vazhduar t shfaqin prirje rritse gjat muajve t fundit. Veanrisht, mimi i grurit n tregjet botrore shnoi nj rritje t fort n muajin gusht, pas luhatjes s raporteve t krkess e oferts dhe kufizimit t eksporteve nga nj prej vendeve kryesore prodhuese. Kjo ndryshim solli rritjen e mimit t buks me 10-20 lek. Por pr Bankn e Shqipris, ndikimi tek inflacioni nuk do t jet i konsiderueshm. “Prcjellja e tyre n inflacionin total n Shqipri pritet t jet e dobt, por ajo do t mbetet objekt monitorimi n muajt n vazhdim”, tha kreu i BSH-s.
Banka e Shqipris vren me shqetsim forcn blerse t konsumatorve shqiptar, q edhe pse me shenja pozitive n muajt e fundit, ka ende probleme n kapacitetin ekonomik.
“Nga ana tjetr, mundsia e familjeve pr t financuar konsumin e tyre nprmjet kredis bankare paraqitet problematike, pr sa koh q aksesi i tyre n kredit konsumatore dhe hipotekare paraqitet n rnie”, ishte nj tjetr shqetsim i guvernatorit. Sipas tij, politika monetare e ndjekur deri tani po jep shenjat e para t reflektimit nga bankat, edhe pse ka ende pun pr t br. Investimet e huaja dhe ato q kryen qeveria jan n nivele larg t dshirueshmes. Investimet nga biznesi i huaj kan psuar nj rritje n tre muajt e par t vitit, por duke qndruar posht niveleve t duhura dhe t viteve t kaluara. Sa u takon investimeve kapitale, ato regjistrojn nj reduktim drastik, q pr BSH sht nj mas q zbut deficitin dhe qndron n politikn e ndjekur nga Ministria e Financave.
Eksportet neto kan vazhduar t rrisin kontributin e tyre n krkesn agregate edhe n tremujorin e dyt t vitit. Kjo ecuri sht diktuar nga rritja vjetore prej 86 pr qind e eksporteve kundrejt rritjes prej vetm 6 pr qind t importeve gjat ksaj periudhe. Kto zhvillime jan materializuar n ngushtimin e mtejshm t deficitit tregtar, i cili sht tkurrur me rreth 14 pr qind n terma vjetor. Ngushtimi i deficitit tregtar sht shoqruar me presione m t ulta n tregun valutor dhe nj ecuri m t qndrueshme t kursit t kmbimit.
Banka e Shqipris gjykon se, megjithse inkurajuese, ritmet e deritanishme t rritjes s eksporteve do t jen t vshtira pr t’u ruajtur. Pr kt arsye, qndrueshmria afatgjat e pozicionit t jashtm valutor t vendit do t krkoj nj sjellje m t kujdesshme ndaj deficitit tregtar dhe nxitjen e formave t qndrueshme t hyrjes s kapitalit.
#