Rritja e moshes se pensionit, Gorrica: Ide e pastudiuar Sonila Isaku
Rritja e moshes se pensionit deri ne 68 apo 70 vjec kundershtohet kategorikisht nga Sindikata e Pensionisteve. Sipas kreut te saj, Isa Gorica kjo eshte nje ide e pastudiuar dhe nuk mund te aplikohet ne vendin tone as per 10 dhe as per 40 vjet pasi do te sillte vetem rritje te numrit te papunesise. Ne nje interviste per "Koha Jone" kreu i sindikates sqaron se cilat do te ishin problemet qe do te pasonin marrjen e ketij vendimi.
Kundershtimi
Nese rritet mosha e daljes ne pension atehere do te kemi nje rritje te menjehershme te papunesise. Keshtu e nis biseden kreu i Sindikates se Pensionisteve, Isa Gorica. Sipas tij, sot ne te gjithe vendin jane 570 mije pensioniste dhe ne rast se shtyhet mosha e daljes ne pension do ulet pagesa, por numri i perfituesve do te jete me i ulet gje qe sjell shpenzime me te pakta per qeverine. Ky eshte i vetmi perfitim qe kemi nga ky ndryshim. "Ajo qe sot qeveria duhet te beje eshte te gjeje nje skeme te re per sigurimet shoqerore dhe shendetesore ne menyre qe te vilen te gjitha, dhe jo pjeserisht. Kjo do te ishte zgjidhja, jo rritja e moshes se pensioneve" ka nenvizuar Gorica. Si nje ekspert i fushes ai tregon ne gjuhen e shifrave te gjitha pasojat qe do te sillte kjo reforme. "Sot ne Shqiperi jane 1.2 milione persona te punesuar dhe te vetepunesuar. Nga keta vetem 480 mije derdhin kontribute te sigurimeve shoqerore. Ajo qe qeveria duhet te beje eshte te ndryshoje skemen ne menyre qe te arrije te fuse ne buxhet ato 600 milion dollaret qe nuk mblidhen" thekson Gorica. Sipas tij, shifrat e papunesise sot kapin vleren e 800 mije personave, dhe ajo qe duhet te beje qeveria eshte punesimi i tyre, hapja e vendeve te punes dhe jo rritja e moshes se pensionit. "Nese do te rritet mosha e pensionit, atehere per nje 5 vjecar nuk do te kete lirim te vendeve te punes. Po ku do te shkojne 40 mije te rinjte qe dalin cdo vit nga universitet dhe kerkojne te punesohen. Te gjitha keto bejne qe ideja e hedhur se fundmi te jete e pastudiuar mire dhe nuk duhet te aplikohet" pohon kreu i Sindikates se Pensionisteve.
Skema
Gjetja e nje skeme te re do te jete zgjidhja per te dale nga ngerci aktual ku vilen me pak se gjysmat e kontributeve shoqerore dhe shendetesore. Numri nje i Sindikates se Pensionisteve pohon se skema aktuale ka deshtuar. "Kjo skeme e miratuar vite me pare eshte e deshtuar. Ka deshtuar qe ne momentin e pare pasi ne te ka evazion fiskal" thekson Gorica. Sipas perllogaritjeve, kete vit do te dalin 13 mije persona ne pension dhe nese mosha rritet do te thote qe 7 mije veta duhet te qendrojne ne pune. Kjo do te sillte krize ne tregun e punes, pasi do te kishte me pak vende te lira punesimi. Sipas Gorices, rritja e moshes se daljes ne pension duhet te rishikohet per cdo kategori punonjesish dhe duhet te merret parasysh niveli i jeteses se shqiptareve.
Pse nuk duhet rritur mosha e pensionit sipas Gorices:
Aktualisht nuk mblidhen te gjitha pagesat e sigurimeve shoqerore, cdo vit i humbin 600 milion dollare buxhetit te shtetit.
Kjo eshte nje ide e pastudiuar dhe nuk mund te aplikohet ne vendin tone, pasi do te sillte vetem rritje te numrit te papunesise.
Qeveria duhet te beje eshte te gjeje nje skeme te re per sigurimet shoqerore dhe shendetesore
Sot ne Shqiperi jane 1.2 milione persona te punesuar dhe te vetepunesuar.
Vetem 480 mije persona derdhin kontribute te sigurimeve shoqerore
Shifrat papunesise sot kapin vleren e 800 mije personave
Nese do te rritet mosha e pensionit, atehere per nje 5 vjecar nuk do te kete lirim te vendeve te punes
Skema e sigurimeve shoqerore ka evazion fiskal
Kete vit do te dalin 13 mije persona ne pension dhe nese mosha rritet do te thote qe 7 mije veta duhet te qendrojne ne pune
Rritja e moshes se daljes ne pension duhet te rishikohet per cdo kategori punonjesish dhe duhet te merret parasysh niveli i jeteses se shqiptareve
Si u ndryshua skema e pensioneve
Per here te fundit, ne vitin 2002 ish-qeveria socialiste miratoi ne kuvend nje ligj qe rriste me 5 vjet moshen e daljes ne pension, si per burrat ashtu dhe per grate. Per te zbutur reagimet e publikut ne ate kohe qeveria zgjodhi nje skeme graduale per zbatimin e ligjit, sipas te ciles mosha e daljes ne pension rritej nga 6 muaj per cdo vit, per nje periudhe dhjetevjecare deri ne vitin 2012. Si rezultat, qeveria ia doli qe ta rriste moshen e pensionit nga 60 ne 65 vjec per burrat dhe nga 55 ne 60 vjec per grate pa ndonje kontestim te forte nga publiku dhe grupet e interesit. Pra qe prej 1 janarit te vitit te ardhshem dalja ne pension do tee jetee 65 per burrat dhe 60 per grate. Vetem pak dite me pare, ne mbledhjen e grupit parlamentar kryeministri tha se rritja nuk mjafton dhe lajmeroi se mosha e daljes ne pension do te rritet serish edhe me 5 vjet te tjera. "Mosha 65 vjec per pensione te caktuara ne nje kohe kur jetegjatesia mesatare ka qene 70 vjec, kur sot jetegjatesia mesatare po shkon rreth 78 vjec. Ne do te veme indeksimet e zgjatjes se moshes se pensionit me zgjatjen e jetegjatesise", tha Berisha. Nderkohe eksperte te fushes tregojne se ne vitin 2050 shoqeria shqiptare do te kete mbi 20 per qind te popullsise ne moshe me te madhe se 65 vjec.
Pensionistet qe perfitojne sot
Sot ne vendin tone jane 570 mije pensioniste ose 16 per qind e popullsise, per te cilet paguhet nje fature financiare prej 80 miliard lekesh. Ne vend numerohen 480 mije persona qe paguajne sigurime shoqerore. Pjesa tjeter e parave kompensohet nga buxheti i shtetit. Per keta pensioniste ne vitin 2010, shpenzimet e sigurimeve shoqerore per t'u perballuar pensionet kane qene 80 miliarde leke, nga te cilat vetem 45 miliarde mbulohen nga kontributet e sigurimeve shoqerore dhe shteti ka perballuar diferencen tjeter.
Kundershtimi
Nese rritet mosha e daljes ne pension atehere do te kemi nje rritje te menjehershme te papunesise. Keshtu e nis biseden kreu i Sindikates se Pensionisteve, Isa Gorica. Sipas tij, sot ne te gjithe vendin jane 570 mije pensioniste dhe ne rast se shtyhet mosha e daljes ne pension do ulet pagesa, por numri i perfituesve do te jete me i ulet gje qe sjell shpenzime me te pakta per qeverine. Ky eshte i vetmi perfitim qe kemi nga ky ndryshim. "Ajo qe sot qeveria duhet te beje eshte te gjeje nje skeme te re per sigurimet shoqerore dhe shendetesore ne menyre qe te vilen te gjitha, dhe jo pjeserisht. Kjo do te ishte zgjidhja, jo rritja e moshes se pensioneve" ka nenvizuar Gorica. Si nje ekspert i fushes ai tregon ne gjuhen e shifrave te gjitha pasojat qe do te sillte kjo reforme. "Sot ne Shqiperi jane 1.2 milione persona te punesuar dhe te vetepunesuar. Nga keta vetem 480 mije derdhin kontribute te sigurimeve shoqerore. Ajo qe qeveria duhet te beje eshte te ndryshoje skemen ne menyre qe te arrije te fuse ne buxhet ato 600 milion dollaret qe nuk mblidhen" thekson Gorica. Sipas tij, shifrat e papunesise sot kapin vleren e 800 mije personave, dhe ajo qe duhet te beje qeveria eshte punesimi i tyre, hapja e vendeve te punes dhe jo rritja e moshes se pensionit. "Nese do te rritet mosha e pensionit, atehere per nje 5 vjecar nuk do te kete lirim te vendeve te punes. Po ku do te shkojne 40 mije te rinjte qe dalin cdo vit nga universitet dhe kerkojne te punesohen. Te gjitha keto bejne qe ideja e hedhur se fundmi te jete e pastudiuar mire dhe nuk duhet te aplikohet" pohon kreu i Sindikates se Pensionisteve.
Skema
Gjetja e nje skeme te re do te jete zgjidhja per te dale nga ngerci aktual ku vilen me pak se gjysmat e kontributeve shoqerore dhe shendetesore. Numri nje i Sindikates se Pensionisteve pohon se skema aktuale ka deshtuar. "Kjo skeme e miratuar vite me pare eshte e deshtuar. Ka deshtuar qe ne momentin e pare pasi ne te ka evazion fiskal" thekson Gorica. Sipas perllogaritjeve, kete vit do te dalin 13 mije persona ne pension dhe nese mosha rritet do te thote qe 7 mije veta duhet te qendrojne ne pune. Kjo do te sillte krize ne tregun e punes, pasi do te kishte me pak vende te lira punesimi. Sipas Gorices, rritja e moshes se daljes ne pension duhet te rishikohet per cdo kategori punonjesish dhe duhet te merret parasysh niveli i jeteses se shqiptareve.
Pse nuk duhet rritur mosha e pensionit sipas Gorices:
Aktualisht nuk mblidhen te gjitha pagesat e sigurimeve shoqerore, cdo vit i humbin 600 milion dollare buxhetit te shtetit.
Kjo eshte nje ide e pastudiuar dhe nuk mund te aplikohet ne vendin tone, pasi do te sillte vetem rritje te numrit te papunesise.
Qeveria duhet te beje eshte te gjeje nje skeme te re per sigurimet shoqerore dhe shendetesore
Sot ne Shqiperi jane 1.2 milione persona te punesuar dhe te vetepunesuar.
Vetem 480 mije persona derdhin kontribute te sigurimeve shoqerore
Shifrat papunesise sot kapin vleren e 800 mije personave
Nese do te rritet mosha e pensionit, atehere per nje 5 vjecar nuk do te kete lirim te vendeve te punes
Skema e sigurimeve shoqerore ka evazion fiskal
Kete vit do te dalin 13 mije persona ne pension dhe nese mosha rritet do te thote qe 7 mije veta duhet te qendrojne ne pune
Rritja e moshes se daljes ne pension duhet te rishikohet per cdo kategori punonjesish dhe duhet te merret parasysh niveli i jeteses se shqiptareve
Si u ndryshua skema e pensioneve
Per here te fundit, ne vitin 2002 ish-qeveria socialiste miratoi ne kuvend nje ligj qe rriste me 5 vjet moshen e daljes ne pension, si per burrat ashtu dhe per grate. Per te zbutur reagimet e publikut ne ate kohe qeveria zgjodhi nje skeme graduale per zbatimin e ligjit, sipas te ciles mosha e daljes ne pension rritej nga 6 muaj per cdo vit, per nje periudhe dhjetevjecare deri ne vitin 2012. Si rezultat, qeveria ia doli qe ta rriste moshen e pensionit nga 60 ne 65 vjec per burrat dhe nga 55 ne 60 vjec per grate pa ndonje kontestim te forte nga publiku dhe grupet e interesit. Pra qe prej 1 janarit te vitit te ardhshem dalja ne pension do tee jetee 65 per burrat dhe 60 per grate. Vetem pak dite me pare, ne mbledhjen e grupit parlamentar kryeministri tha se rritja nuk mjafton dhe lajmeroi se mosha e daljes ne pension do te rritet serish edhe me 5 vjet te tjera. "Mosha 65 vjec per pensione te caktuara ne nje kohe kur jetegjatesia mesatare ka qene 70 vjec, kur sot jetegjatesia mesatare po shkon rreth 78 vjec. Ne do te veme indeksimet e zgjatjes se moshes se pensionit me zgjatjen e jetegjatesise", tha Berisha. Nderkohe eksperte te fushes tregojne se ne vitin 2050 shoqeria shqiptare do te kete mbi 20 per qind te popullsise ne moshe me te madhe se 65 vjec.
Pensionistet qe perfitojne sot
Sot ne vendin tone jane 570 mije pensioniste ose 16 per qind e popullsise, per te cilet paguhet nje fature financiare prej 80 miliard lekesh. Ne vend numerohen 480 mije persona qe paguajne sigurime shoqerore. Pjesa tjeter e parave kompensohet nga buxheti i shtetit. Per keta pensioniste ne vitin 2010, shpenzimet e sigurimeve shoqerore per t'u perballuar pensionet kane qene 80 miliarde leke, nga te cilat vetem 45 miliarde mbulohen nga kontributet e sigurimeve shoqerore dhe shteti ka perballuar diferencen tjeter.