SHBA e gatshme per bisedime te reja me Iranin mbi uraniumin

Administrata e Presidentit Obama beri dje te ditur se eshte e interesuar per bisedime te reja tripaleshe me Iranin muajin e ardhshem per programin e tij berthamor ne pergjigje te shqetesimeve per synimet berthamore te Iranit. Nderkaq Departamenti amerikan i Thesarit ka vene ne listen e zeze dhjetra kompani kryesore iraniane qe veprojne ne Evrope dhe qe mendohet se mbeshtesin perpjekjet per arme berthamore te vendit. Korrespondenti i Zerit te Amerikes David Gollast na informon nga Departamenti i Shtetit.

Departamenti i Shtetit thote se zyrtaret amerikane jane gati te angazhohen ne raundin e ri te bisedimeve me Irnain per ceshtjen berthamore nga mesi i nentorit dhe se Teherani ka lene te kuptohet se do te marre pjese.

Ne bisedimet e caktuara paraprakisht per 16 dhe 17 nentor ne Vjene do te marrin pjese diplomate nga Irani dhe gjashte fuqite kryesore te botes.

Ata do te shqyrtojne mundesite per tiu kthyer nje propozimi te bere vitin e kaluar sipas te cilit Irani do te dergojne jashte vendit uraniumin e tij te pasuruar ne shkembim per karburantin berthamor qe i duhet nje reaktori kerkimesh te Teheranit.

Fillimisht Irani e pranoi propozimin e pese anetareve te perhershem te Keshillit te Sigurimit te OKB-se dhe Gjermanise ne nentor te vitit te kaluar por me pas u terhoq.

Ne maj te ketij viti Irani tha se ishte gati te pranonte nje variant per shkembimin e uraniumit te pasuruar me karburantin berthamor qe i nevoitet te propozuar nga Turqia dhe Brazili.

I pyetur dje per nje artikull te gazetes Wall Street Journal se Shtetet e Bashkuara po nxitin bisedimet per riaktivizimin e reaktorit berthamor te Teheranit zedhenesi i Departamentit te P.J. Krouli tha se idea ka vlere si hyrje per negociata me te gjere per programin berthamor te Iranit.

Ne ende mendojme se koncepti ka vlere prandja se do te ishim te intereruar ta trajtonim ate me Iranin nese Irani eshte i interesuar. Ne te njejten kohe per sa i perket reaktorit berthamor te Teheranit eshte me rendesi qe propozimi te rishikohet per tiu pershtatur kushteve te sotme ne menyre qe te pasqyroje aktivitetin e pasurimit te uraniumit ne Iran gjate vitit te kaluar. Por kjo eshte dicka qe ka mundesi qe ne ta trajtojme me Iranin ne te ashtuquajturin Grupi i Vjenes.

Ne kete grup bejne pjese Shtetet e Bashkuara Rusia Franca dhe Agjencia Nderkombetare e Energjise Atomike. Zoti Krouli tha se shefja e diplomacise se Bashkimit Evropian Kethrin Ashton ka propozuar mbajtjen e takimit ne Vjene me Iranin ne mes te nentorit dhe se Irani megjithese ka treguar shenja interesi nuk ka dhene ende pergjegje pozitive zyrtare.

Nje zyrtar i larte i Departamentit te Shtetit tha se nese Irani e pranon propozimin dhe kthehet ne bisedime per here te pare gjate nje viti delegati amerikan do te jete nensekretari i Shtetit per ceshtjet politike Uilliam Burns.

Pothuajse ne te njejten kohe me komentet e bera ne Departamentin e Shtetit per kete ceshtje Departameni i Thesarit njoftoi zgjerimin e sanksioneve amerikane kunder entiteteve iraniane dhe individeve qe mendohet se mbeshtesin perpjekjet e Teheranit per prodhimin e armeve te shkaterrimit ne mase.

Zyrtaret e Thesarit thane se 37 kompanive iraniane me aktivitet ne Gjermani Malte dhe Qipro si dhe pese biznesmeneve iraniane te lidhur me to do tu bllokohen pasurite qe mund te kene ne Shtetet e Bashkuara dhe mund tu ndalohet aktiviteti me kompanite amerikane.

Zedhenesi i Departamentit te Shtetit Krouli tha se zgjerimi i sanksioneve te Kombeve te Bashkuara dhe i Shteteve te Bashkuara po i terheq vemendjen Iranit por mbetet per tu pare nese ato do ta bindin Teheranin te veproje ne interesin e tij me te mire dhe te kthehet ne negociatat berthamore.

Irani thote se programi i tij berthamor ka vetem qellime paqesore. Por zoti Krouli tha se zbulimi i objekteve berthamore sekrete te Iranit prane qytetit Kom dhe gjetke ngre dyshime rreth qellimeve te Teheranit.