Shkencëtarët zbulojnë një popullatë të re arinjsh polarë të varur pavarësisht nga ndryshimi i shpejtë i klimës

Një grup arinjsh polarë që janë ngjitur pas ekzistencës përgjatë një rajoni të largët të bregut juglindor të Grenlandës janë përshtatur me jetën në një zonë të rrezikshme ku akullnajat e shkrirë takohen me shkrirjen e akullit të detit dhe me ngrohjen e detit, shkruan USA Today.

Ndryshe nga arinjtë e tjerë polarë, këta arinj gjuajnë si në akullin e detit ashtu edhe në akullin e ujërave të ëmbla, duke gjetur strehim në një përzierje të dy habitateve të akullta, njoftuan shkencëtarët të enjten në një punim të botuar në revistën Science. Studiuesit zbuluan se gjenetika, gjuetia dhe sjelljet e tjera të arinjve i bëjnë ata të dallueshëm nga popullatat e tjera të arinjve polarë rreth Arktikut, duke përfshirë një në veri në bregun e Grenlandës.

Studimi gjashtëvjeçar u drejtua nga Kristin Laidre, një studiuese e gjitarëve detarë të Arktikut në Universitetin e Uashingtonit, në bashkëpunim me Institutin e Burimeve Natyrore të Grenlandës dhe bashkëpunëtorë të tjerë ndërkombëtarë.

Arinjtë polarë zakonisht gjuajnë në akullin e detit, i cili po pakësohet me shpejtësi ndërsa Arktiku ngrohet me dyfishin e shpejtësisë së pjesës tjetër të Tokës. Kjo ngre shqetësime të mëdha për mbijetesën e tyre.

“Ne jemi nisur drejt një Arktiku pa akull gjatë verës,” tha Laidre. “Çfarë do të thotë kjo për arinjtë polarë? Ku janë vendet ku do të mund të varen arinjtë polarë?”

Bregdeti i largët i Grenlandës juglindore mund të jetë një shembull, por ajo tha se nevojiten më shumë kërkime.

Ajo dhe bashkëpunëtorët e saj folën me njerëzit indigjenë në rajon për lëvizjet e arinjve dhe mësuan se arinjtë përjetuan “ndryshime të mëdha klimatike, në akull deti, stuhi dhe akullnaja,” tha ajo. Ata studiuan mostrat gjenetike të mbledhura nga arinjtë mbi 34 vjet nga Gjuetarët indigjenë dhe studiues të tjerë.

Për tre vjet me radhë, për disa javë çdo mars dhe prill, studiuesit kryen një punë të rrezikshme në terren. Duke udhëtuar kryesisht me helikopter, duke zbritur në vende të rrezikshme dhe duke u ulur në akull të holluar, shkencëtarët vëzhguan ndërsa arinjtë dhe këlyshët gjuanin foka.

Depot e karburantit u vendosën deri në një vit e gjysmë përpara për furnizimin me karburant të një helikopteri të përdorur për kërkimin e arinjve polarë në Grenlandën juglindore. Studiuesve iu desh të gjenin karburantin me një GPS dhe sonda orteku, dhe më pas ta nxirrnin nën disa metra dëborë në fund të marsit 2015.

Sipas lejeve të lëshuara nga qeveria e Grenlandës, ata prenë arinj për pak kohë me shigjeta qetësuese për të rrëmbyer matje dhe mostra të flokëve dhe gjakut. Nëse kushtet do të ishin shumë të rrezikshme ose do të kishin pak karburant, ata do të gjuanin një shigjetë biopsie në distancë në pjesën e poshtme të ariut, e cila do të merrte një mostër të shpejtë gjenetike përpara se të dilte. Mbi arinjtë femra u vendosën qafore satelitore për të monitoruar lëvizjet e tyre.

Disa qindra arinj në rajon përdorin akullin e detit për afërsisht 100 ditët kur ai është i disponueshëm, tha Laidre. Kjo është një periudhë shumë e shkurtër për arinjtë, kështu që kur akulli i detit shkrihet, arinjtë plotësojnë dietën e tyre duke gjuajtur në akull të ujërave të ëmbla në zonat ku përzihet me akullin e shkrirjes së detit përgjatë fjordeve bregdetare të rajonit.

Akulli i ujërave të ëmbla lëviz ngadalë nga shtresa e akullit të kontinentit drejt bregdetit në formën e akullnajave, të cilat shkëputen nga ajsbergët kur akullnajat arrijnë në oqean, tha ajo. “Ekziston një peizazh i tërë i atij akulli akullnajor të ujërave të ëmbla, i cili është sikur noton dhe gjendet në ballinat e akullnajave, dhe mund të jetë shumë kilometra i gjerë dhe i gjatë.”

I quajtur një përzierje akullnajore, habitati gjendet vetëm në dy vende, tha Laidre: Grenlanda dhe Svalbard, një arkipelag norvegjez në Oqeanin Arktik.

Ngrohja shtesë parashikohet të çojë në rënie të arinjve polarë në të gjithë Arktikun, tha ajo. Ky hulumtim mund të hedhë dritë mbi llojin e habitatit ku një numër i vogël arinjsh mund të jenë në gjendje të varen.

Arinjtë në Grenlandën juglindore janë më të izoluarit gjenetikisht nga afërsisht 26,000 arinjtë polarë në planet, zbuloi studimi. Qeveria e Grenlandës dhe Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës do të vendosin nëse arinjtë janë një popullsi e veçantë nga 19 të tjerët rreth Arktikut.

Ata jetojnë në një mjedis ku janë të ngulitur nga të gjitha anët, tha Laidre. “Në perëndim është akulli i Grenlandës , në lindje është oqean i hapur deri në veri. Përgjatë bregut, drejtimi në jug është një rrymë e shpejtë.”

Një fjord në Grenlandën juglindore është i mbuluar me akull të shpejtë, ose akull deti të lidhur me bregdetin, për rreth katër muaj në vit, nga shkurti deri në fund të majit. Në prill 2016, uji i hapur kufizoi arinjtë polarë në një rajon të vogël përgjatë bregut. Një studim i Kristin Laidre nga Universiteti i Uashingtonit dhe një grup bashkëpunëtorësh përmes Institutit të Burimeve Natyrore të Groenlandës thotë se këto kafshë duhet të konsiderohen si popullata e 20-të e arinjve polarë në botë.

Megjithëse përzierja e akullnajave siguron një tampon për humbjen e akullit të detit në rajon, është e paqartë se sa do të zgjasë kjo për shkak të ndryshimit të shpejtë në shtresën e akullit, tha ajo. Gjerësia e akullit të detit është në rënie dhe shpejtësia e rrymës që rrjedh drejt jugut është rritur gjatë 10 viteve të fundit.

Nëse një ari shkel mbi një lumë akulli, ai mund të fshihet shpejt nga zona, tha ajo.

I njëjti botim i Science përmban një letër të ish-kërkueses së ariut polar Elizabeth “Lily” Peacock, e cila diskutoi kërkimin në Grenlandën juglindore dhe pyeti nëse një marrëveshje ndërkombëtare e ruajtjes me dekada do të mjaftonte për të mbrojtur arinjtë polarë.

Marrëveshja ndërkombëtare ishte e suksesshme në kthimin e arinjve polarë nga korrja e tepërt, por nuk është e qartë nëse do të jetë në gjendje t’i mbrojë arinjtë nga ndryshimi i klimës, shkroi Peacock, një mjek i dhomës së urgjencës në Universitetin Emory në Atlanta. “Nëse sasia e karbonit në atmosferë nuk fillon të bjerë, ne do të kemi më pak akull deti dhe numri i (arinjve) do të vazhdojë të bjerë në të ardhmen.”

Askush nuk e di nëse peizazhi unik i arinjve të Groenlandës do të mjaftojë për t’i mbështetur ata. Mund të jetë thjesht një fashë ose bojë e përkohshme, tha Peacock për USA TODAY.

“Ndërsa klima vazhdon të ngrohet dhe akulli i detit zhduket, edhe përzierja e akullnajave do të zhduket”, tha ajo. “Me gjithë sa e dimë, (kjo popullsi) do të pakësohet brenda një dekade.” (Sipas USA Today)

Më shumë nga Aktualitet