Shprese per biznese te majme - Bashkesia nderkombetare perpiqet te beje per vete zoterinjte e rinj ne Tripoli
Gara e kompanive te naftes dhe gazit ne Libi ka filluar tashme. Eni italian tradicionalisht udheheqes ne biznesin me Libine ka nenshkruar tani marreveshje me keshillin tranzitor. Kontratat e vjetra nga koha e Gadafit sunduesit e rinj duan ti mbajne nje here per nje here. Total nga Franca British Petroleum Wintershall dhe DEA nga Gjermania te gjitha jane te perfshira.
Libise i duhen te ardhurat nga nafta
Dhe kjo eshte gje e mire sepse Libia pa kompanite e huaja te naftes nuk eshte ne gjendje te shfrytezoje burimet e saj. Firmat perendimore ekspertet nga Katari dhe nga Kina kane nxjerre nafte edhe ne kohet e Gaddafit dhe keshtu do te mbetet.
Tensioni per kompanite do te rritet sidomos kur keshilli i ri tranzitor pas nje periudhe konsolidimi pas disa muajsh do te beje rindarjen e tenderave. Fillimisht nuk eshte menduar per kete. Se pari duhet arritur kthimi ne nivelin e vjeter te nxjerrjes se naftes sepse udheheqja e re e Libise ka nevoje per para per te marre drejtimin e shtetit. Ne fakt ka sugjerime se gjate dhenies se kontratave duhet te merren parasysh vecanerisht ato vende qe kane marre pjese ne operacionin e NATO-s kunder trupave te Gadafit por ne fund per kete jane te nje mendimi ekspertet kriteret ekonomike do te rrezojne ato politiket. Franca dhe Britania me siguri qe do te shperblehen per veprimet e tyre por Italia nuk do te qendroje menjane. Kompanite gjermane do te bejne gjithashtu biznes te mire thjesht sepse ata jane te nevojshme per te ndertuar dhe per te zgjeruar jo vetem prodhimin e energjise por edhe furnizimin me uje dhe destilimin e ujit te detit. Dhe ne qofte se keshilli tranzitor do te vazhdoje ndertimin e nje centrali berthamor do te perfitonin kompanite franceze dhe gjermane. Torta pas revolucionit ne Libi nuk do te rindahet serish ajo u shpernda shpejt me diktatorin kur ky papritur u be serish i pranueshem ne vitin 2005. Kompanite britanike dhe amerikane kane qene pak te terhequra per shkak te sulmeve terroriste ne Pan Am-Jumbo mbi Lokerbie dhe ne diskoteken Labelle per te cilat ishte pergjegjese Libia. Keto rezerva do te bien tani.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Bernd Riegert
Biznese te majme me ose pa diktatorin
Ketu nuk eshte fjala vetem per biznesin e lendeve te para. Libia ka nevoje edhe per projekte te infrastruktures. Firmat e ndertimit nga Austria Gjermania dhe Kina me siguri do te hyjne ne loje. Dhe si qendron puna ne lidhje me armet Ushtria e re libiane duhet te pajiset armet e Gadafit dhe aeroportet qe NATO-s iu desh ti shkaterroje duhet te zevendesohen. Edhe ketu jane ne gatishmeri jo vetem firmat e armeve nga Perendimi.
Ne menyre qe ky cikel ekonomik te vihet perseri ne levizje ishte e rendesishme dhe e drejte qe bashkesia nderkombetare ne samitin e Parisit hoqi sanksionet dhe zhbllokoi xhirollogarite libiane. Keshilli tranzitor merr miliarda te cilat Gadafi i kishte parkuar jashte vendit. Ky gjest pershendetet nga Presidenti Sarkozy dhe kancelarja Merkel si nje gjest fisnik por eshte ne fakt nje gje e natyrshme. Sepse paraja i perket fundja popullit libian dhe jo shteteve qe e kishin ngrire ate ne bankat e tyre. 50 delegacione kishin ardhur ne Paris pa shih sa miq kane papritmas revolucionaret fitimtare qe kane nafte.
Nicolas Sarkozy presidentit francez ne fushaten parazgjedhore i pelqen vetja ne160rolin e clirimtarit dhe te strategut ushtarak vizionar. Ai ishte me fat qe regjimi i Gadafi ishte relativisht lehte te rrezohej. Dhe ai ndryshe nga kancelarja ka marre vendimin e drejte ne per te drejtuar NATO-n ne betejen per Libine. Sarkozi megjithate nuk e ka bashkuar Evropen ndryshe nga sa prezantoi para ambasadoreve te tij ne Paris ne fillim te javes. Evropa ishte ndare ne ceshtjen e Libise dhe eshte ende e ndare ne ceshtje te tjera te Lindjes se Mesme shih Palestinen apo Sirine.
Sarkozy triumfon mbi Ameriken
Franca i ka dhene nje perkufizim te ri udheheqjes ne NATO. SHBA per shkak te mungeses se parave dhe mosinteresimit politik qendruan te terhequra. Shtepia e Bardhe e quan kete tani me eufemizem160udheheqje nga sfondi. Planin e pare dhe skenen e madhe ne Paris e sundoi Sarkozi.
Biznese te mira do te bejne fundja shume ne Libi. Vetem parate nuk bejne shtetin Libia ka nevoje per ndihme edhe ne ndertimin e institucioneve funksionuese. Kete shans duhet ta shfrytezoje Bashkimi Evropian me te gjithe pervojen e tij per te udhehequr vendin me kujdes ne drejtim te demokracise pa imponuar gje sepse ashtu si ne Irak apo Afganistan ajo nuk do te funksiononte.
Plotesisht jashte qendrojne Shtetet e Afrikes. Bashkimi Afrikan nuk e njeh keshillin tranzitor. Afrika e Jugut mban anen e Gadafit me sa duket deri ne fundin e hidhur. Afrika e cila u ushqye nga diktatori Gadafi ne vitet e fundit me shume te para sic duket nuk e pranon qe koha e te cmendurit te pasur bujar te Tripolit ka marre fund.
Autor Bernd Riegert
Redaktoi Angjelina Verbica
160