Shteti prej letre
NgaBLENDI KAJSIU
Qe me date 21 janar nuk kishte grusht shteti eshte e qarte per te gjithe madje edhe per kryeministrin. Natyrisht qe kishte shume dhune dhune ndaj policise dhune nga policia dhe dhune deri ne vdekje ndaj demonstruesve. Por pervec perleshjes me policine asnje grup nuk synoi te futej e jo me te merrte Kryeministrine e aq me pak pushtetin. Dhe kjo per faktin e thjeshte se nja dyqind halabake me Molotov gure cadra dhe shkopinj nuk mjaftojne per te bere grusht shteti edhe ne Shqiperi.
Problemi eshte se si ka mundesi qe dy apo treqind halabake socialiste sic do ti quante kryeministri Berisha arrijne te
destabilizojne shtetin shqiptar tashme anetar ne NATO dhe kandidat per ne BE Sepse duhet thene qe 21 janari e tronditi nga themelet dhe e futi ne panik te gjithe strukturen shteterore dhe pushtetore te ngritur nga PD-ja. Ne kete aspekt na tregoi se sa i brishte mbetet shteti shqiptar dhe se sa te ceketa i ka rrenjet ne shoqerine shqiptare. Perndryshe do ishte e pamundur qe nje grusht halabakesh ta destabilizonin ate kaq lehte.
Arsyet qe e shpjegojne kete brishtesi mendoj se jane tri dhe te nderlidhura. Se pari pushteti ne Shqiperi organizohet dhe ushtrohet ne menyre klientokratike. Kjo do te thote qe pushteti jo vetem ushtrohet ne funksion te interesave te klienteles se formuar rreth pushtetit por edhe nepermjet saj. Ata qe punesohen qe nga Garda e Republikes deri tek postet e larta te ekzekutivit jane se pari anetare besnike te klienteles. Per pasoje ne momente krize jane marredheniet personale klienteliste dhe jo ato institucionale qe dominojne.
Kjo na sjell tek arsyeja e dyte e brishtesise se shtetit shqiptar. Organizmi klientelist i pushtetit do te thote qe perfitimin kryesor e ka klientela ne pushtet dhe jo shoqeria ne pergjithesi. Kjo ben qe klientela ne pushtet te qeverise me shume si pasoje e indiferences se shoqerise sesa si pasoje e mbeshtetjes se saj.
E thene ndryshe kemi te bejme me nje qeverisje te ceket me nje pushtet qe e penetron pak shoqerine. Ndaj ne momente krize si kjo qe po kalojme pushteti edhe pse i dale nga zgjedhjet e ka te cunguar mbeshtetjen e gjere sociale. Per pasoje ai shtrengon radhet e klienteles duke e acaruar edhe me tej situaten.
Qeverisja e ceket ose indiferenca e shoqerise ndaj shtetit dhe pushtetit buron nga vete modeli yne i zhvillimit ekonomik. Dhe ketu vijme tek arsyeja e trete qe shkakton destabilizimin e shpeshte dhe te kollajte te shtetit shqiptar. Modeli yne i zhvillimit jo vetem qe e nxjerr shtetin jashte shoqerise por edhe prodhon nje polarizim te madh social. Ndersa nje grup i ngushte ne pushtet pasurohet gjithnje e me shume shtresa te caktuara urbane dhe rurale varferohen vazhdimisht nen veshtrimin indiferent te shtetit.
shte ky fenomen polarizimi qe krijon vazhdimisht nje kontingjent social te varfer dhe te margjinalizuar qe mund te perdoret nga cdo parti politike. shte ky kontingjent qe u bashkengjitet partive politike jo vetem per te mbijetuar ekonomikisht por edhe per te shprehur revolten dhe urrejtjen ndaj atyre ne pushtet. shte ky kontingjent qe percmohet si militant dhe injorant nga elitat qe jetojne brenda unazes se vogel te Tiranes qe shpesh perben motorin e perplasjeve politike ne Shqiperi. Edhe pse ai fiton me pak prej tyre.
Keto tre arsye organizimi klientokratik qeverisja e ceket dhe polarizimi social e bejne shtetin tone mjaft te brishte. E thene ndryshe kemi te bejme me nje shtet prej letre qe ne fakt si shtet funksionon vetem ne leter. shte pikerisht kjo brishtesi qe e ben kryeministrin tone te cirret dhe te kercenoje. shte nje brishtesi e rrezikshme sepse mund te degjeneroje ne dhune me pasoja. Ashtu sic ndodh me nje gardist militant te mbushur me urrejtje te pastervitur mire te trembur dhe me nje arme ne dore.