E Shtunë, 31 Tetor 2026

Skandal mashtrimi me parate gjermane te deshperblimeve te viktimave te Holokaustit

E prekur nga skandali eshte Jewish Claims Conference JCC e krijuar ne New York ne vitin 1951 nje organizate qe ka demshperblyer me para gjermane viktimat hebreje te regjimit nazist. Sipas te dhenave te Prokurorise Nju-Jorkeze e cila ngriti diten e marte 9 nentor padi kunder 17 personave te akuzuar per mashtrim ne nje periudhe 16 vjecare jane keqperdorur para ne nivelin e 305 milione eurove. Mes personave te akuzuar ndodhet edhe ish drejtori i fondacionit dhe gjashte bashkepunetore te organizates. Te akuzuarit rrezikojne te denohen me deri 20 vjet heqje lirie.

Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift

Biografite e viktimave te nazizmit jane falsifikuar sistematikisht

Mashtrimi eshte bere sipas New York Times ne baze te se njejtes skeme Nepermjet gazetave ne gjuhen ruse ne SHBA jane rekrutuar emigrante nga Rusia. Me ndihmen e bashkepunetoreve te fondit aplikuesi falsifikon biografine sikur te kete qene i debuar apo ish banor i getove. Por shume prej perfituesve te parave kane lindur pas vitit 1945 pra pas perfundimit te regjimit nazist. Sipas te dhenave te prokurorise jane perdorur pasaporta te falsifikuara dokumenta zyrtare te falsifikuara por edhe njohuri te detajuara per Holokaustin te punonjesve te JCC. Pas pagimit te shumave te demshperblimit aplikuesit eshte dashur ti jepnin nje pjese te parave punonjesve te fondit qe i pate ndihmuar. Mashtrimi ra ne sy kur u vune re aplikime gati identike te personave te ndryshem. Dimensioni i skandalit habiti edhe vete autoritetet e drejtesise. Ata kane zbuluar 5 000 aplikime te falsifikuara.

Tmerr dhe indinjate

Nese ekzistonte nje organizate qe mendohej te ishte e paprekur nga mashtrimi dhe kuria kjo ishte Claims Conference e cila ka ndihmuar cdo dite mijera viktima deklaroi prokuroria. Edhe kryetari aktual i Claims Conference Julius Berman shprehu indinjate. Jewish Claims Conference perfaqeson interesat e hebrejve ose trashegimtareve te tyre qe jetojne jashte Izraelit kryesisht ne SHBA.

Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Esfira Hegedues duke marre demshperblimin

Me marreveshjen e Luksemburgut te 1952-it Gjermania ishte e detyruar sipas te drejtes nderkombetare ti paguante demshperblime viktimave hebreje te regjimit nazist.

Ne vitet qe pasuan iu paguan 35 miliarde marka Izraelit dhe JCC si demshperblime per ndekjen skllaverimin dhe shpronesimin e hebrejve gjate sundimit nazist. Pas ribashkimit te Gjermanise Claims Conference mori serish pagesa demshperblimesh nga Gjermania meqenese viktimat hebreje qe kishin te drejte demshperblimi ishte e veshtire te gjendeshin. Aktualisht rreth 53 mije persona qe kane mbijetuar Holokaustin marrin ne muaj ndihma prej 291 eurosh para qe paguhen qe prej vitit 1992 ne baze te nje marreveshjeje te qeverise gjermane me Claims Conference. Ne kuader te pagesave njehereshe qe prej vitit 1980 jane paguar nepermjet Claims Conference 340 mije viktima te terrorit nazist me para gjermane ne nivelin e gati 1 miliarde eurove. Qeveria gjermane duhet te paguante ne vitin 2007 250 milione euro te tjera ne kuader te nje programi pensionesh te JCC.

Ne SHBA jetojne rreth 6 5 milione vete te besimit hebre. Shume prej tyre jane pasardhes te imigranteve nga Evropa ose vitet e fundit direkt nga Evropa lindore.

AutorDaniel Scheschkewitz/ Aida Cama

Redaktoi Esat Ahmeti

Më shumë nga Ekonomia

Të gjitha ›