Sot KE-ja merr vendimin per ceshtjen e statusit
09/11/2010Paralajmerimet nuk premtojne nje panorame pozitive per vendimin e sotem
Skenaret pranim i statusit dhe jo negociata ose pezullim per nje faze transitore
Sot Komisioni Evropian do te mblidhet serish por kete here per te shqyrtuar statusin e vendit kandidat per ne Bashkimin Evropian. Duket se ky proces nuk do te shoqerohet me te njejtin gezim sic u shoqerua vendimi i mbledhjes se ministrave te Brendshem te BE-se. Ne lidhje me ceshtjen e statusit i rendesishem per evropianet ka qene kriteri politik nje aset qe Shqiperia e ka te bllokuar per rreth nje vit. Panorama e zymte per ceshtjen e statusit u vu re qe ne takimin qe delegacionin i Parlamentarit Evropian beri ne Tirane me perfaqesues te dy forcave politike prej nga doli i zhgenjyer. Ishte vete kreu i ketij delegacioni qe u shpreh se mosgjetja e kompromisit do te ndikoje ne vendimin qe do te merret sot per Shqiperine
Raporti
Nderkohe Levizja Evropiane ne Shqiperi ka bere nje analize me ane te se ciles jepen skenaret e mundshem te vendimit qe do te merret sot nga lideret e Bashkimit Evropian. Sipas kesaj levizjeje dy jane alternativat e para eshte ajo e vleresimit jopozitiv qe do te dale me nje propozim ku do ti lihet vendit tone nje periudhe transitore per te zgjidhur problemet varianti i dyte qe gjithsesi eshte me i mire se i pari eshte ai i dhenies se statusit por jo fillimi i negociatave. Praktika na tregon se institucionet europiane kane qasje te shumellojshme te cilat lidhen me trajtimin e ceshtjeve rast pas rasti sipas meritave te vendit dhe kontekstit te brendshem te vete BE-se. Gjithashtu Shqiperia ka pasur teste te ngjashme te cilat ndonese nuk e kane shpallur nje rezultat te dukshem negativ bashkelidhja e kushteve dhe detyrimeve per tu plotesuar e kane lene te nenkuptohet ate. Shqiperia vendosi precedentin e pare negativ ne rajon ne vitin 1999 kur nuk mori nje pergjigje pozitive per te hapur negociatat me BE-ne per nenshkrimin e MSA-se. Ate vit ne kuader te procesit te stabilizim-asocimit BE-ja nisi Marreveshjet e Stabilizim-Asocimit me vendet e Ballkanit Perendimor. Hapi i pare procedural ishte hartimi i studimit te fizibilitetit nga ana e Komisionit Europian me ane te te cilit jepet vleresimi nese vendi meriton fillimin e negociatave per MSA-ne studim i cili eshte i ngjashem me opinionin qe sherben per hapjen e negociatave per anetaresimin. Raporti i fizibilitetit per Shqiperine u publikua me 24 nentor 1999. Megjithese nuk thuhej ne menyre te hapur Komisioni ne kete raport arriti ne perfundimin se Shqiperia nuk ishte ende gati per te filluar negociatat per MSA-ne - thuhet ne raportin e EMA.
Kushtet
Kushtet baze te integrimit ne BE perfshijne te famshmet kritere te Kopenhages dhe Madridit qe kane te bejne me institucione funksionuese qe garantojne demokracine shtetin e se drejtes te drejtat e njeriut dhe mbrojtjen e minoriteteve ekonomi tregu funksionale dhe aftesi per te perballuar presionet e konkurrences se tregut brenda BE aftesine per te zbatuar detyrimet qe rrjedhin nga anetaresimi perfshire zbatimin e acquis se BE-se ndertimin e kapaciteteve administrative. Dhe nderkohe qe Shqiperia shfaqet kenaqshem ne aspektin ekonomik duket se nyja gordiane qendron ne funksionimin e institucioneve qe garantojne demokracine gje e cila eshte prezent prej me se nje viti ne institucionin kryesor shqiptar Parlamentin i cili nuk arrin te beje dot numrin e nevojshem te votave kur behet fjale per ligje te rendesishme sepse opozita ka vene si kusht hetimin e zgjedhjeve qe te marre pjese ne votim. Mosarritja e nje konsensusi dhe pamundesia e kryerjes se reformave sidomos ne fushen e drejtesise jane dy arsyet pse BE-ja mund te jape mendim negativ per vendin tone.
Gatishmeria e Shqiperise
Gatishmeria e nje vendi vleresohet ne dy plane ne planin teknik dhe bashkerendues te procesit sikunder ne planin politik me vokacionin evropian qe duhet te deshmoje vendi aplikant. Me marrjen e pyetesorit qeveria shqiptare filloi punen per tiu pergjigjur sa me shpejt duke ngritur grupe pune dhe struktura te posacme ne perberje. Ndonese disa pergatitje paraprake ishin ndermarre duke organizuar trajnime te ndryshme me eksperte dhe duke perdorur pyetesorin e pergjigjet e Malit te Zi si test procesi i pergatitjes se pergjigjeve u zhvillua ne nje terren te veshtire per shkak te perqasjes jo sistematike ndaj procesit te integrimit ne pergjithesi. Brenda nje periudhe te shkurter kohore u ngriten nga e para Grupet Nder-ministrore te Punes ad hoc sipas kapitujve te pyetesorit grupe pune te vecanta ne cdo institucion. Ministria e Integrimit Europian ngriti nje sekretariat evropian pergjegjes per koordinimin e procesit dhe mbeshtetjen e Komitetit Nderministror per Integrimin Evropian. Megjithate as ky proces nuk i shpetoi dot prirjes se pergjithshme te politikeberjes per te krijuar struktura te reja e te posacme sa here dalin detyra te reja gjate procesit te integrimit evropian.
Paralajmerimet e BE-se
Nje ndikim te qenesishem ne opinionin e Komisionit Europian per aplikimin e Shqiperise pritet te kete situata politike e cila pervec rendesise qe ka si pjese e kriterit politik te Kopenhages ka qene pjese kryesore e axhendes dhe shqetesimit te vazhdueshem te perfaqesuesve te institucioneve te BE-se ne raport me Shqiperine. Madje ne nje levizje te paprecedente dy drejtuesit e grupimeve me te medha politike ne Parlamentin Europian Jozeph Daul dhe Martin Schulz shkuan edhe me tej duke theksuar qarte ndikimin e situates politike ne ecjen perpara te vendit e cila mund te sjelle deri dhe ngrirjen e procesit. Mesazhi i tyre ne do te preferonim qe se bashku te kerkojme nje ngrirje te procesit te anetaresimit derisa te arrihet nje zgjidhje e drejte e mosmarreveshjeve sesa te rrezikojme nje rekomandim negativ ishte shume i drejtperdrejte per te gjitha palet dhe per fat te keq ende i vlefshem ne kushtet kur ende nuk ka nje zgjidhje te ngercit politik ne horizont. Pas dergimit te pergjigjeve nga qeveria shqiptare Komisioni pergatit opinionin i cili permban vleresimin nese vendi ne fjale eshte i gatshem te filloje procesin e aderimit ne BE.
Lufta kunder korrupsionit dhe konflikti politik pengesa per ne BE
Eurodeputetet Jeni vend serioz sbesoj te kemi probleme
Masip dhe Silvestris shprehen optimitiste per te ardhmen evropiane
Pas vendimit per liberalizimin e vizave dy deputete te Parlamentit Europian i kane bere thirrje Shqiperise qe te shmange konfliktet dhe ndarjet partiake dhe te perqendrohet ne luften ndaj korrupsionit. Pengimi i Shqiperise ne integrimin e saj ne familjen europiane sipas eurodeputeteve Sergio Silvestris dhe Antonio Masip vjen per shkak te nivelit te larte te korrupsionit ne vend si dhe per shkak te konfliktit politik mes mazhorances dhe opozites. Duhet ti jepni fund korrupsionit pasi mendoj se gjithmone ka ndonje problem te vogel per sa u perket vizave por qe nuk ka per te qene ndonje gje e madhe. Jam i mendimit se palet politike duhet te bien dakord mes tyre kur behet fjale per vendime te medha. Gjithashtu jam i mendimit se me Shqiperine nuk do te kemi probleme. Ju jeni nje vend serioz. Po ashtu policia dhe qytetaret duhet te jene serioze- eshte shprehur europarlamentari spanjoll Antonio Masip pas vendimit te marre dje. Gjithashtu ne te njejten linje eshte shprehur edhe eurodeputeti italian Serxhio Silvestris. Ai tha dje se ngjarje si ato qe kane ndodhur keto dite ku u shfaqen dukshem kundershtite politike qe ekzistojne ne Shqiperi nuk ndihmojne integrimin. Une dua te shpresoj se pavaresisht ketyre qe kane ndodhur ne politike kohet e fundit mungeses se konsensusit per rezoluten me vizat procesi do te ece normalisht. Shqiperia gjithnje e me shume do te integrohet ne Bashkimin Europian por per kete duhet te kuptoje se shfaqja ne menyre urgjente e qendrueshmerise institucionale respektimi i Kushtetutes dhe kritereve demokratike sic eshte njohja e rezultatit te zgjedhjeve do te ishte nje hap para - tha Silvestris.
Lunacek Kosova me e izoluara ne Ballkan
Raportuesja per Kosoven ne Parlamentin Europian Urlike Lunacek pas vendimit te djeshem nga ministrat e Brendshem te BE-se per heqjen e regjimit te vizave per Shqiperine dhe Bosnjen u shpreh se ky vendim eshte pozitiv por ai ka mbetur nen hijen e Kosoves. Nderkohe mendimi i Lunacek ka ngjallur reagim te perfaqesuesi i Komisionit Evropian per ceshtjet e brendshme Mikele Cerkone i cili eshte shprehur se Kosoves asnjehere nuk i eshte premtuar se do ti jepet udhezimi per liberalizimin e vizave. Gjithashtu ai ka rikujtuar se Komisioni Evropian kerkon nga Kosova permbushjen e disa kushteve ndersa Kosova nuk i ka permbushur ende ato.
Skenaret pranim i statusit dhe jo negociata ose pezullim per nje faze transitore
Sot Komisioni Evropian do te mblidhet serish por kete here per te shqyrtuar statusin e vendit kandidat per ne Bashkimin Evropian. Duket se ky proces nuk do te shoqerohet me te njejtin gezim sic u shoqerua vendimi i mbledhjes se ministrave te Brendshem te BE-se. Ne lidhje me ceshtjen e statusit i rendesishem per evropianet ka qene kriteri politik nje aset qe Shqiperia e ka te bllokuar per rreth nje vit. Panorama e zymte per ceshtjen e statusit u vu re qe ne takimin qe delegacionin i Parlamentarit Evropian beri ne Tirane me perfaqesues te dy forcave politike prej nga doli i zhgenjyer. Ishte vete kreu i ketij delegacioni qe u shpreh se mosgjetja e kompromisit do te ndikoje ne vendimin qe do te merret sot per Shqiperine
Raporti
Nderkohe Levizja Evropiane ne Shqiperi ka bere nje analize me ane te se ciles jepen skenaret e mundshem te vendimit qe do te merret sot nga lideret e Bashkimit Evropian. Sipas kesaj levizjeje dy jane alternativat e para eshte ajo e vleresimit jopozitiv qe do te dale me nje propozim ku do ti lihet vendit tone nje periudhe transitore per te zgjidhur problemet varianti i dyte qe gjithsesi eshte me i mire se i pari eshte ai i dhenies se statusit por jo fillimi i negociatave. Praktika na tregon se institucionet europiane kane qasje te shumellojshme te cilat lidhen me trajtimin e ceshtjeve rast pas rasti sipas meritave te vendit dhe kontekstit te brendshem te vete BE-se. Gjithashtu Shqiperia ka pasur teste te ngjashme te cilat ndonese nuk e kane shpallur nje rezultat te dukshem negativ bashkelidhja e kushteve dhe detyrimeve per tu plotesuar e kane lene te nenkuptohet ate. Shqiperia vendosi precedentin e pare negativ ne rajon ne vitin 1999 kur nuk mori nje pergjigje pozitive per te hapur negociatat me BE-ne per nenshkrimin e MSA-se. Ate vit ne kuader te procesit te stabilizim-asocimit BE-ja nisi Marreveshjet e Stabilizim-Asocimit me vendet e Ballkanit Perendimor. Hapi i pare procedural ishte hartimi i studimit te fizibilitetit nga ana e Komisionit Europian me ane te te cilit jepet vleresimi nese vendi meriton fillimin e negociatave per MSA-ne studim i cili eshte i ngjashem me opinionin qe sherben per hapjen e negociatave per anetaresimin. Raporti i fizibilitetit per Shqiperine u publikua me 24 nentor 1999. Megjithese nuk thuhej ne menyre te hapur Komisioni ne kete raport arriti ne perfundimin se Shqiperia nuk ishte ende gati per te filluar negociatat per MSA-ne - thuhet ne raportin e EMA.
Kushtet
Kushtet baze te integrimit ne BE perfshijne te famshmet kritere te Kopenhages dhe Madridit qe kane te bejne me institucione funksionuese qe garantojne demokracine shtetin e se drejtes te drejtat e njeriut dhe mbrojtjen e minoriteteve ekonomi tregu funksionale dhe aftesi per te perballuar presionet e konkurrences se tregut brenda BE aftesine per te zbatuar detyrimet qe rrjedhin nga anetaresimi perfshire zbatimin e acquis se BE-se ndertimin e kapaciteteve administrative. Dhe nderkohe qe Shqiperia shfaqet kenaqshem ne aspektin ekonomik duket se nyja gordiane qendron ne funksionimin e institucioneve qe garantojne demokracine gje e cila eshte prezent prej me se nje viti ne institucionin kryesor shqiptar Parlamentin i cili nuk arrin te beje dot numrin e nevojshem te votave kur behet fjale per ligje te rendesishme sepse opozita ka vene si kusht hetimin e zgjedhjeve qe te marre pjese ne votim. Mosarritja e nje konsensusi dhe pamundesia e kryerjes se reformave sidomos ne fushen e drejtesise jane dy arsyet pse BE-ja mund te jape mendim negativ per vendin tone.
Gatishmeria e Shqiperise
Gatishmeria e nje vendi vleresohet ne dy plane ne planin teknik dhe bashkerendues te procesit sikunder ne planin politik me vokacionin evropian qe duhet te deshmoje vendi aplikant. Me marrjen e pyetesorit qeveria shqiptare filloi punen per tiu pergjigjur sa me shpejt duke ngritur grupe pune dhe struktura te posacme ne perberje. Ndonese disa pergatitje paraprake ishin ndermarre duke organizuar trajnime te ndryshme me eksperte dhe duke perdorur pyetesorin e pergjigjet e Malit te Zi si test procesi i pergatitjes se pergjigjeve u zhvillua ne nje terren te veshtire per shkak te perqasjes jo sistematike ndaj procesit te integrimit ne pergjithesi. Brenda nje periudhe te shkurter kohore u ngriten nga e para Grupet Nder-ministrore te Punes ad hoc sipas kapitujve te pyetesorit grupe pune te vecanta ne cdo institucion. Ministria e Integrimit Europian ngriti nje sekretariat evropian pergjegjes per koordinimin e procesit dhe mbeshtetjen e Komitetit Nderministror per Integrimin Evropian. Megjithate as ky proces nuk i shpetoi dot prirjes se pergjithshme te politikeberjes per te krijuar struktura te reja e te posacme sa here dalin detyra te reja gjate procesit te integrimit evropian.
Paralajmerimet e BE-se
Nje ndikim te qenesishem ne opinionin e Komisionit Europian per aplikimin e Shqiperise pritet te kete situata politike e cila pervec rendesise qe ka si pjese e kriterit politik te Kopenhages ka qene pjese kryesore e axhendes dhe shqetesimit te vazhdueshem te perfaqesuesve te institucioneve te BE-se ne raport me Shqiperine. Madje ne nje levizje te paprecedente dy drejtuesit e grupimeve me te medha politike ne Parlamentin Europian Jozeph Daul dhe Martin Schulz shkuan edhe me tej duke theksuar qarte ndikimin e situates politike ne ecjen perpara te vendit e cila mund te sjelle deri dhe ngrirjen e procesit. Mesazhi i tyre ne do te preferonim qe se bashku te kerkojme nje ngrirje te procesit te anetaresimit derisa te arrihet nje zgjidhje e drejte e mosmarreveshjeve sesa te rrezikojme nje rekomandim negativ ishte shume i drejtperdrejte per te gjitha palet dhe per fat te keq ende i vlefshem ne kushtet kur ende nuk ka nje zgjidhje te ngercit politik ne horizont. Pas dergimit te pergjigjeve nga qeveria shqiptare Komisioni pergatit opinionin i cili permban vleresimin nese vendi ne fjale eshte i gatshem te filloje procesin e aderimit ne BE.
Lufta kunder korrupsionit dhe konflikti politik pengesa per ne BE
Eurodeputetet Jeni vend serioz sbesoj te kemi probleme
Masip dhe Silvestris shprehen optimitiste per te ardhmen evropiane
Pas vendimit per liberalizimin e vizave dy deputete te Parlamentit Europian i kane bere thirrje Shqiperise qe te shmange konfliktet dhe ndarjet partiake dhe te perqendrohet ne luften ndaj korrupsionit. Pengimi i Shqiperise ne integrimin e saj ne familjen europiane sipas eurodeputeteve Sergio Silvestris dhe Antonio Masip vjen per shkak te nivelit te larte te korrupsionit ne vend si dhe per shkak te konfliktit politik mes mazhorances dhe opozites. Duhet ti jepni fund korrupsionit pasi mendoj se gjithmone ka ndonje problem te vogel per sa u perket vizave por qe nuk ka per te qene ndonje gje e madhe. Jam i mendimit se palet politike duhet te bien dakord mes tyre kur behet fjale per vendime te medha. Gjithashtu jam i mendimit se me Shqiperine nuk do te kemi probleme. Ju jeni nje vend serioz. Po ashtu policia dhe qytetaret duhet te jene serioze- eshte shprehur europarlamentari spanjoll Antonio Masip pas vendimit te marre dje. Gjithashtu ne te njejten linje eshte shprehur edhe eurodeputeti italian Serxhio Silvestris. Ai tha dje se ngjarje si ato qe kane ndodhur keto dite ku u shfaqen dukshem kundershtite politike qe ekzistojne ne Shqiperi nuk ndihmojne integrimin. Une dua te shpresoj se pavaresisht ketyre qe kane ndodhur ne politike kohet e fundit mungeses se konsensusit per rezoluten me vizat procesi do te ece normalisht. Shqiperia gjithnje e me shume do te integrohet ne Bashkimin Europian por per kete duhet te kuptoje se shfaqja ne menyre urgjente e qendrueshmerise institucionale respektimi i Kushtetutes dhe kritereve demokratike sic eshte njohja e rezultatit te zgjedhjeve do te ishte nje hap para - tha Silvestris.
Lunacek Kosova me e izoluara ne Ballkan
Raportuesja per Kosoven ne Parlamentin Europian Urlike Lunacek pas vendimit te djeshem nga ministrat e Brendshem te BE-se per heqjen e regjimit te vizave per Shqiperine dhe Bosnjen u shpreh se ky vendim eshte pozitiv por ai ka mbetur nen hijen e Kosoves. Nderkohe mendimi i Lunacek ka ngjallur reagim te perfaqesuesi i Komisionit Evropian per ceshtjet e brendshme Mikele Cerkone i cili eshte shprehur se Kosoves asnjehere nuk i eshte premtuar se do ti jepet udhezimi per liberalizimin e vizave. Gjithashtu ai ka rikujtuar se Komisioni Evropian kerkon nga Kosova permbushjen e disa kushteve ndersa Kosova nuk i ka permbushur ende ato.