Studimi i INSTAT: 54 mijë fëmijë në punë të rënda fizike
Fëmijët punojnë në tregti, bujqësi por dhe në miniera dhe ndërtim
Ata janë të vegjël por me një fëmijëri të lënë përgjysmë. Kanë harruar të luajnë para pallatit me shokët e tyre, të hanë një akullore apo të kenë një lodër të tyren, dhe kjo vetëm për të punuar dhe ndihmuar veten dhe familjet e tyre të varfra. Në Tiranë, por jo vetëm, nëse ulesh për të pirë një kafe sheh plot vogëlushë të moshës 5 apo 6 vjeç që të afrohen për të shitur bajame, çakmakë, stilolapsa e lloj-lloj sendesh të tjera. Kanë braktisur kopshtin, shkollën e çdo aktivitet tjetër që i takon një fëmije për të punuar në një moshë kaq të vogël. Këta janë vetëm një pjesë e fëmijëve të punojnë, por ka edhe të tjerë, që janë bërë pjesë e minierave dhe sektorit të ndërtimit në një moshë kaq të re, kur jo vetëm ligji, por as vetë natyra nuk e pranon që ata të bëjnë punë të rënda fizike e të vihen përballë rreziqeve që të kushtojnë edhe jetën.
Studimi
Një studim i fundit i INSTAT tregon se në Shqipëri zyrtarisht janë 54 mijë fëmijë të moshës 5 deri në 17 vjeç që punojnënë sektorë të ndryshëm. Madje një pjesë e tyre punojnë edhe në miniera apo ndërtim, ndonëse këto dy sektorë shoqërohen me rreziqe dhe punë shumë të rënda fizike. Studimi i INSTAT tregon se jane 7.7% e fëmijëve shqiptarë të moshës 5-17 vjeç, në të gjithë vendin, të cilët rezultojnë të punësuar në bujqësi, tregti, ndërtim, miniera apo edhe në shitje. Por problem i madh, mbeten orët e gjata të punës dhe kushtet e vështira, me të cilat këta fëmijë përballen çdo ditë për të siguruar të ardhura minimale për të jetuar.
Sektorët
Studimi evidenton se 2.5 % e këtyre fëmijëve që janë meshkuj, punojnë në ndërtim dhe miniera, me orë të zgjatura dhe kushte aspak normale. Ndërsa 2.7 % punojnë në treg apo në rrugë, ku u duhet të përballen çdo ditë me temperaturat ekstreme të stinëve, por edhe mes tymit, pluhurit e ndotjes.
Braktisja e shkollës
Një pjesë e madhe e këtyre fëmijëve janë shkëputur nga shkolla, dhe punojnë me orët të zgjatura. Sipas ligjeve shqiptare fëmijët e moshës 5 deri në 13 vjeç, nuk duhet të punojnë asnjë orë në javë, por të punësuarit në këtë moshë përbëjnë gati 28.5 % të totalit të fëmijëve që punojnë. Të ndarë sipas qarqeve studimi i INSTAT tregon se 28% e fëmijëve që punojnë në Shqipëri janë në qarkun e Elbasanit, 19% në qarkun e Korçës, 13% në qarkun e Shkodrës, 9% në qarkun e Tiranës. Ndërkohë një pjesë e madhe e fëmijëve janë dëmtuar gjatë qëndrimit në punë dhe manifestojnë lodhje dhe sëmundje të shumta ta ardhura si pasojë e punëve të rënda, jo për moshën e tyre.
Të dhënat e studimit për fëmijët
7.7 % e fëmijëve të moshës 5-17 vjeç punojnë
2.5 % e tyre bëjnë punë të rënda në ndërtim dhe miniera
2.7 % punojnë në treg ose duke shitur në rrugë
28 % e fëmijëve punojnë në qarkun e Elbasanit
13 % janë të punësuar në qarkun e SHkodrës
9 % rezultojnë në punë në qarkun e Tiranës
Përplasje shifrash
CRCA (Qendra për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve) raporton se janë mbi 50 mijë fëmijë të moshës së arsimit të detyruar në Shqipëri të cilët shfrytëzohen për punë familjare, e dhënë kjo që mbështetet edhe nga studime të UNICEF apo edhe ILO / IPEC. Ndërkohë ISHP-ja deklaroi përpara pak kohësh se mbi 133 mijë fëmijë shfrytëzoheshin për punë, duke përfshire këtu të gjitha llojet e punëve. Po ti shikosh me vëmendje këto të dhëna kupton se mbi 10 pë qind e fëmijëve në Shqipëri janë të përfshire në punë. Për sa i përket zgjidhjes se problemit, CRCA prej kohesh i ka propozuar Qeverisë dhe institucioneve të saj një sërë zgjidhjesh: së pari Qeveria ka për detyrë që të krijojë së pari Agjencinë e Mbrojtjes dhe Kujdesit Ndaj Fëmijëve, një tip agjencie qeveritare, e cila kujdeset dhe i përgjigjet rast pas rasti çdo problemi që kanë fëmijët; së dyti CRCA ka sugjeruar që të ngrihet Fondi i Fëmijëve, i cili duhet tiu vij në ndihmë të gjithë fëmijëve që kanë probleme ekonomike, sociale dhe arsimore; së treti, hapja e mensave të shkollave, ku fëmijët me probleme ekonomike mund të konsumojnë të paktën një vakt falas.