E Diel, 1 Nëntor 2026

Sulltanesha, francezja që sundoi Perandorinë Osmane

Rregulli i haremit ishte se sulltani nuk duhej të kishte njohje apo lidhje gjaku me subjektet e tij, kështu që të gjitha robëreshat e haremit kapeshin apo rekrutoheshin nga tokat fqinje

Aim Dubucq de Rivery sht nj karakter legjend, por dhe historik i nj vajz t re franceze, e cila doli nga haremi pr t’u
m pas nna e Sulltan Mahmudit II t Perandoris Osmane. Sulltan Mahmudi II ishte djali i Abdyl Hamitit I. N historin botrore ai njihet si sulltani m reformator i Perandoris Osmane dhe po nn regjimin e tij Egjipti fitoi pavarsin. Ai u shqua pr reformat n shtet dhe ushtri e sidomos pr reformn q e kufizon titullin Pasha.

Nna e ktij sulltani do t ishte Aim Dubucq de Rivery, nj vajz e re franceze. Ajo lundroi n rrezikun dhe intrign e haremit turk, apo pallatit mbretror, pr t'u
nna e Sulltanit, gruaja m e fuqishme n Perandorin Otomane. Ishte po ajo gjithashtu q ndikoi djalin e saj drejt reformave dhe t’i jepte frym perndimore perandoris, duke e
t birin t njohur n histori si Mahmud reformatori.

Megjithat ka dhe disa hipoteza t tjera, t cilat kundrshtojn faktin q Aim Dubucq de Rivery nuk ishte nna e Sulltan Mahmud II. Por historia legjendare e ksaj vajz sht shum interesante dhe tregon at q jeta ishte si n botn e mbuluar t pallatit turk.

N historin ton Sulltan Mahmudi II do t njihet mbi t gjitha si personazhi q u prpoq t nnshtronte gjith Shqiprin, por plani i tij do t rrezikohej t realizohej nga Ali Pash Tepelena, veziri i Janins.

Megjithat, rrethimi i gjat ua rrzoi moralin lufttarve t Aliut, t cilt nuk po shihnin m asnj rrugdaljeje. N shtator 1821, Sulltan Mahmudi u preu kokat djemve dhe nipave t Ali Tepelens. Kt e braktisn m n fund edhe bashkpuntort e tij m t ngusht. Mbeti vetm me disa njerz besnik deri n ekzekutimin e tij.

Jeta e hershme e Aim Dubucq de Rivery

Aim Dubucq de Rivery ka lindur n Pointe Royale, Martinique, n 1763, me prejardhje nga nj familje e mir franceze. Edhe pse mbeti jetime q n mosh t re, ajo u rrit nn kujdesin e familjes s saj t madhe. Kur ishte fmij, kushrira e saj e preferuar ishte Josephine Tascher de la Pagerie, e cila m von u b Josephine Bonaparti, pas martess s saj t famshme me Napoleon Bonapartin.

N 1776, Aim u drgua n manastirin e Dames de la Visitation n Nantes, Franc. Ajo qndroi atje deri n 1784, kur ajo ishte 21 vjee. Kur kthehen n Martinique, anija e saj u sulmua nga piratt algjerian dhe ajo u rrmbye. Piratt u mahnitn nga bukuria e saj dhe duke qen e till, at e bn si nj dhurat pr haremin e sulltanit.

Jeta e Aim Dubucq de Rivery ndryshoi kur ajo u mor n pallat, n vendin ku ndodhej edhe haremi i Sulltanit. Por paka pasuris dhe madhshtis, ai pallat ishte nj vend i rrezikshm, mbi t gjitha nj vend ku skllavet e haremit konkurrojn pr pozitn dhe pushtetin pr veten dhe fmijt e tyre, por ishte edhe nj vend ku Aim msoi si t ishte n gjendje t mbijetonte dhe t lulzonte n Perandorin Otomane.

Rregulli i haremit ishte se Sulltani nuk duhej t kishte njohje apo lidhje gjaku me subjektet e tij, kshtu q t gjitha robreshat e haremit kapeshin apo rekrutoheshin nga tokat fqinje. Kjo do t thot q do sulltan ishte t paktn gjysm i huaj, sepse nna e tij do t kishte qen nj nga kto robresha t huaja.

Qllimi i t gjitha vajzave t haremit ishin pr t kapur shansin dhe mundsin pr t’u
grat e Sulltanit, ose Kadina, grat t cilat i dhuronin atij nj fmij. Grat q lindnin djemt e Sulltanit u jepej rendi m i lart dhe gjithashtu mundsia pr t’u
Valideha e Sulltanit, nna e Sulltanit, gruaja m e fuqishme n Perandorin Otomane. Aim kur u paraqit n pallat iu dha titulli Naksh, q do t thoshte “e bukura” dhe shum shpejt ajo do t trhiqte vmendjen e Sulltanit.

Beteja pr pasardhsin e Sulltanit

Vazhdimsia Mbretrore n Perandorin Osmane nuk trashgohej domosdoshmrish nga i ati tek i biri, por sulltani i ardhshm ishte nj i afrm tjetr mashkull, m i vjetri i Sulltanit t mparshm. Prandaj, ka pasur raste vrasjesh n pallat t trashgimtarve t mundshm dhe nnat e tyre u prpoqn t bnin rrugn t qart pr bijt e tyre. Prandaj, Kadinat prireshin pr t luftuar mes njra-tjetrs dhe ato shqetsoheshin pr djemt e tyre, se mos vriteshin.

Kur Aim Dubucq de Rivery u dorzua n pallat, sundimtari ishte Sulltan Abdul Hamid I. N 1785, Aim i lindi atij nj djal, Mahmud, i cili ishte n radh pr fronin, pas dy antarve t tjer meshkuj t vjetr t dinastis osmane. Kta t dy ishin Selim, bijt e Sulltanit t mparshm dhe Mustafa, biri i Sulltanit n pozit dhe gruas s tij t par t etur pr pushtet. Aim dhe Kadina e par s bashku ishin n gjendje t punonin pr t mbrojtur bijt e tyre.

N 1789, Sulltan Abdul Hamid I vdiq dhe u pasua nga sulltan Selim III. Ai ishte nj mik i mir me Aim dhe djalin e saj t dashur dhe u prpoq pr t
disa reforma pozitive n Turqi. Por ai u vra n fund nga Mustafa, i cili u b sulltan Mustafa IV, i cili u prpoq t vriste edhe Mahmudin. Por Sulltan Mustafa IV u rrzua n fund dhe u vra m von, duke u zvendsuar me Sulltan Mahmud II.

Aim Dubucq de Rivery bhet sulltanesh franceze

Si Valideha e Sulltanit, nna e Sulltanit, Aim Dubucq de Rivery ndikoi thelbsisht n mbretrimin e djalit t saj q t’i jepte frym perndimore Perandoris Osmane dhe Sulltan Mahmud II ishte prfundimisht i njohur si Mahmud reformatori. Por reformat e tij nuk kan qen gjithmon popullore me klasat e siprme dhe t privilegjuara. Nj nga veprimet e tij m t paplqyera pr to ishte heqja e truprojave personale t Sulltanit, t cilt n fakt ishin shum t korruptuar dhe nj krcnim pr ta. Aim, nj katolike, e influencoi t birin edhe drejt tolerancs s tij fetare. Aim Dubucq de Rivery, vajza franceze i cila u b Valideha e Sulltanit, vdiq n vitin 1817. Historia e saj tregon se jeta n haremin e sulltanit dhe pallatin e tij, ishte e vshtir dhe se jeta ishte edhe m e rrezikshme pr Kadinat. Nj perndimore para sulltanit gjithashtu ndihmon t shpjegoj reformat revolucionare t ndrmarra nga Sulltan Mahmudi II.

Më shumë nga Sociale

Të gjitha ›