Tutje viza, qasu zhvillim!
Dhnia dje e rekomandimit t Komisionit Evropian ndaj vendeve antare t Bashkimit Evropian pr heqjen e regjimit t vizave “Schengen” pr Shqiprin sht pa dyshim nj moment pr t’u shnuar. Vende si Serbia, Maqedonia dhe Mali i Zi duken si t rilindura nga lirshmria e komunikimit t qytetarve t tyre me vendet e zons “Schengen”. Kjo, pse regjimi i liberalizimit t vizave iu dha atyre n dhjetor t vitit 2009 dhe u b funksionues n janar t ktij viti. Mundsia e qytetarve serb pr t lvizur lirshm n vende si Franca, Gjermania apo Italia sht nj kusht favorizues pr Fondin Monetar Ndrkombtar, pr t parashikuar pr kt vend q t regjistroj rritjen m t madhe ekonomike pr kt vit n Ballkan, 4-5 pr qind. Menjher pas liberalizimit t vizave pr Serbin, investimet e huaja n kt vend krcyen me 30 pr qind n tremujorin e par t ktij viti. Ende pa marr heqjen e vizave “Schengen”, eksportet shqiptare po n periudhn janar-mars 2010 ishin 45 pr qind m t larta se e njjta periudh nj vit m par. Prandaj dhe nuk ka asnj arsye, pr t mos uruar dhe parashikuar t njjtin zhvillim ekonomik edhe pr vendin ton, pas heqjes praktike t vizave, ndoshta n dhjetor 2010 apo janar t vitit t ardhshm. Vendi yn dhe qytetart e tij jan t lidhur me mijra fije me vende si Greqia dhe Italia dhe mundsia pr t udhtuar lirisht n kto vende sht njkohsisht lirim shpirtror e psikologjik dhe prfitim ekonomik. Siprmarrja shqiptare prfiton n koh dhe n shpeshtimin e kontakteve me partnert e saj n biznes, t konsoliduar apo potencial qofshin. Deri tani kalvari i krkimit t vizave, t pritjeve npr radha t gjata e kohngrnse ka prodhuar shpesh her refuzime t shmtuara pr marrje vize dhe ngritje pikpyetjesh krejtsisht pa baza tek partnert e huaj. Ka pasur raste kur siprmarrsit shqiptar kan hequr dor edhe nga konsiderimi i nj mundsie t mir pr biznes dhe eksport, vetm pr t mos kaluar npr tunelin e gjat e poshtrues t krkimit t ftesave formale, t njqind garancive ekonomike e financiare pr t mundsuar marrjen e nj vize disaditore. Me heqjen e vizave “Schengen”, kjo gjendje nuk do t prsritet m dhe siprmarrsit e vendit tim marrin dinjitetin q u takon dhe q padrejtsisht disa rregulla burokratike t shteteve fqinje ia hiqnin, qoft edhe pa dashur. Ndrkoh, n kt prparim teknik t jashtzakonshm pr krijimin e kushteve q t liberalizohen vizat, i duhet dhn ezarit ajo q sht e tij. Sipas Komisioneres Evropiane pr shtjet e Brendshme n Bashkimin Evropian (Ministrja e Brendshme e qeveris s BE-s), Sesilia Malmstrom, e cila u shpreh dje n nj intervist pr nj media shqiptare, “Nse gjithka shkon mir, e besoj se autoritetet shqiptare jan shum t vendosura, raporti i ekspertve do t studiohet gjat vers e m pas do t'u drgohet direkt vendeve antare, t cilat do t mund t marrin nj vendim gjat vjeshts m pas”. Kjo thnie dshmon seriozitetin me t cilin qeveria jon po punon pr t garantuar kufijt, seriozitet q ka bindur Ministrin e Brendshme t Bashkimit Evropian. Ngelet sfida e bindjes s shteteve m skeptike dhe q ruajn ende vrejtje e shqetsime ndaj realitetit shqiptar, mes 27 vendeve antare. Ja prse nj gjendje politike e qet dhe drejt prmirsimit n vend do t ishte kontributi m i vyer pr integrimin, krahas progresit teknik t pajisjes s doganave dhe strukturave t kontrollit kufitar me sistemet m t fundit kompjuterike dhe programet q projn n koh reale informacionin pr t gjitha vendet e BE-s. Kjo sht gjendja dhe sfida e sotme. Tek ne mund t kemi skeptik sa t duash. Mund t thon se po liberalizohemi t fundit, s bashku me Bosnje-Hercegovinn. Se jemi vonuar, se po na marrin ngaq s’kan ’t bjn tjetr. N fakt, secili sheh perspektivn e vet. Pr ne liberalizim i vizave nuk do t thot vetm shtimi i pasagjerve dhe fluturimeve n aeroportin ndrkombtar t Rinasit. Krahas ngritjes s dinjitetit t t udhtuarit si shqiptar n vendet e tjera t Evrops, biznesi yn merr realisht oksigjen pr t rikarikuar motort e vet, sidomos ata t eksportit. Nse gjithka (urojm me gjith zemr) shkon mir me paqtimin politik dhe gjetjen e zgjidhjes s ngrit, pr t kryer s bashku shum reforma ekonomike n legjislacion e m tej q na presin, heqja e vizave “Schengen” do t prbje ogurin m t mir pr nj zhvillim ekonomik edhe 4-5 pr qind pr vitin 2011 pr vendin ton, ndryshe nga parashikimi konservator i vetm 3 pr qind i dhn nga Fondi Monetar Ndrkombtar.