E Diel, 1 Nëntor 2026

Unë poezinë nuk e kam shkrimtarësi, por shpirtësi

- Jam idealist. Dhe kur thua se je idealist, thua q je fetar i plot. Idealizmi i kulluar i prfshin t gjitha fet. sht takimi i drejtprdrejt me Zotin kur je idealist. Idealizmi sht Zoti im.

- Kam thn n nj intervist se t krijosh do t thot t krishtrosh. N kt proces jan t shkrira n nj, gjendja e mundimshme me ndjesin e knaqsis kur mendon se ke krijuar dika t bukur. E bukura krijohet me dhimbje t thell e kjo dhimbje nuk shprblehet kurr materialisht nga shoqria vetm n rastin kur merr mimin “Nobel”, i cili zakonisht u jepet shkrimtarve si nj gom shptimi, si thot Shou, vetm n astin kur pothuajse kan arritur n bregun e prtejm t mbretris s Hadit.

- Pr nga potenca e krijimit shkrimtari i vrtet, shkrimtari pr shembull i kalibrit t Shekspirit apo t Dantes, sht i dyti pas Zotit e qndron n krah t djatht t tij si bashkpuntori m i mir pr t ndrequr shpirtrat e deformuar mbi dhè. T bsh at krijimtarin e vrtet e t madhe do t thot t krishtrosh.

- Sa her ulemi t shkruajm poezi, do ish mir t kujtojm thnien e Mikelanxhelos, q arti i skulpturs sht fare i thjesht, mjafton t heqsh nga blloku i gurit pjest e teprta, derisa t dal figura.

- Akti i krijimit poetik m ka dhn dhe m jep knaqsi aq t madhe dhe aq t thell sa q rezervohem ta prshkruaj sepse e di se nuk do t ma kuptojn t gjith ata q s'kan prirje pr t kryer nj akt t till hyjnor. S'besoj t ket lehon q di t artikuloj me fjal dhimbjen dhe njkohsisht gzimin e lindjes.

- Tek poezia un erdha te mosha 15 vje duke qen i thirrur nga nj vokacion i brendshm t cilit s'kam arritur kurr t'i jap nj shpjegim se nga m erdhi. Ndoshta ai ka qen i prejardhur n mua nga geni homerik i ndonj strgjyshit tim q e ka derdhur shpirtin e magjishm t fjals mbi telin e lahuts atje n kulln e tij shekuj m par mes shkrepave t Shkrelit t Malsis s Madhe nga e kam prejardhjen. - Kur isha i ri kam takuar nj malsor plak, n kasollen e tij pran vatrs, q i binte prnat lahuts, sepse sipas tij duke i knduar ai arrinte t przinte urin, t ftohtit, mrzin e shpirtit e dhimbat e shtatit. N kngt e tij me lahut kam dgjuar dy vargje t lira brilante: "Kur po m lshojn andrrat po m kapin dhimbat". "Ashtu sht- m thoshte,- pr sa koh mbaj lahutn n prehn nuk mundet me m ther ûja" (uria). Prandaj edhe ti duhet ta msosh lahutn, ke nevoj pr t, ka me ta lehtsue jetn, kan me t mue burrat e ke me bâ pr vete femnat ma t bukura". Pra, ka mundsi q un kam hyr n poezi duke dal nga zhaba e lahuts s malsis.

- Me poezin jam takuar gjithmon, q n fmijrin e hershme, kur sapo kisha filluar nga pak t marr vesh punt e njerzve, bukurin dhe kuptimin e lvizjes s sendeve prreth. N botn time q n mosh t njom jeta incizonte pamjet dhe bukurit e saj lndore e shpirtrore, kngt me lahut, melodit e fyejve n malet e kodrat e vendlindjes, prrallat q m tregonin t rriturit, spektaklet e dasmave malsore, bisedat figurative t pleqve rreth vatrs ose atje n log t burrave, ritet, legjendat e tregimet pr sende e qenie imagjinare, pas t cilave mrgohesha shpirtrisht sa her i dgjoja, agimet, perndimet, vdekjet, lindjet, qengjat, qarjet, t qeshurat, gugatjet e fmijve t lidhur n djep, zogjt, grindjet, dashurit, urrejtjet etj. T gjitha kto e plot t tjera q s'numrohen dot e thollonin qenien time, e bnin gjithnj e m t vibrueshme ndaj tingujve e zrave t s bukurs s jets, domethn ma prgatitnin qenien pr t shkuar nj dit n takim me poezin.

-Kam filluar t shkruaj relativisht von… Poezia ka pushtet t fuqishm mbi botn e brendshme t njeriut. Gjith njerzit e thjesht e t mir, sidomos n moshn djaloshare, jan poet nga natyra, t rrall jan ata njerz q s'kan provuar ndonjher n jetn e tyre pr t'i shprehur n vargje mendimet e ndjenjat, n momente gzimi e shqetsimi. N jet kam njohur njerz pa ambicie letrare, por q kan ndjeshmri dhe konceptim poetik kaq t bukur, sa q m futin ndrojtjen kur mendoj se poezit e mia do t'iu bien n dor.

- Debutimin pr her t par e kam
at dit kur msuesi i letrsis afishoi n stendn e letrarit t ri t shkolls s mesme "Hydajet Lezha", Lezh nj hartim timin t shkruar n vargje t lira. Knaqsin q ndieja kur shikoja shokt dhe msuesit duke ma lexuar poezin-hartim, nuk mund t ma prsrisin sot asnjri nga botimet q bj n organet qendrore t shtypit letrar. Ata q sot u bjn hartime t bukura fmijve pr t'u siguruar nj not t lart n lndn e letrsis, nuk e kuptojn se 'dm shoqror sjellin duke mos llogaritur nevojn q ka do njeri pr t rritur e forcuar kraht e fantazis krijuese, pa t ciln asnj pun e mir nuk mund t bhet n jet.

- Shumica e poezive t mia jan copza jete q i kam jetuar vet. Kt autobiografizm n vargje, ka pasur ndonj z kritiku q ma ka quajtur ngushtsi, po n prgjithsi ma kan muar si nj karakteristik t mir. Sido q t jet, e vrteta sht se un nuk kam mundur t shkruaj prve se kshtu, pr ato q kam par, pr ato q kam ndjer, pr ato q i kam jetuar. - Poezia nuk sht vetm ajo q shkruhet n vargje, me strofa, me rima e pa rima; ajo sht edhe etik, frym e humanizmit n kryerjen e t gjitha punve gjat jets. Ajo duhet t bhet mnyr e t menduarit dhe e t ndjerit t dokujt, dhe jo vetm ast i nj krijimi letrar.

- Prse sht kaq e pranishme adoleshenca dhe rinia n krijimtarin time? Sepse, sipas meje, sht aksiomatike ajo q thot Gte se "Askush s'duhet t besoj se mund t'u shptoj prshtypjeve t rinis s vet".

- Un i prmbahem mendimit q ka shprehur Gte: "Zogu nuk kndon me qllim q ta dgjojn, ai kndon vetm se i kndohet".

- Edhe un poezin e shkruaj sepse e kam nevoj t brendshme pr ta nxjerr jasht vetes, pr t lehtsuar veten e pr t ndjer knaqsi nga lindja e krijess sime prej fjale. Pasi e kam realizuar, duke e prpunuar filloj t mendoj pr lexuesin. Brengn apo gzimin tim t shprehur n vargje ndjej nevoj t'ia komunikoj lexuesve nprmjet botimit.

Shnim: Przgjodha disa fragmente nga mendimi estetik i Ndoc Gjetjes, i prfshir n kapitullin "Un poezin nuk e kam shkrimtarsi, por shpirtsi", t monografis sime pr t “Thjeshtsia e thjeshtsis” (EB “Lisitan”, Tiran, 2004) T mbledhura e t sistemuara n kt kre, q ka pr titull kredon e Ndocit, shpesh t ndrthurura me element biografik, me gjykime edhe nga fusha t tjera dhe, t shprehura me nj gjuh t thjesht e pa teorizime t koklavitura, besoj do t ndihmoj sadopak q t zbulohet n nj rrafsh m njerzor, m dashamirs, m realist, m profesionali e, pr rrjedhoj, m i plot personaliteti i njeriut dhe i poetit Ndoc Gjetja, i cili u nda nga jeta pardje, ndrsa lexuesit i jepet "elsi" pr t kuptuar e shijuar m mir poezin ndocgjetjane, si e ka cilsuar njri nga studiuesit e tij, T. obani. (Kujtim Dashi)

Më shumë nga Kultura

Të gjitha ›