Vetevendosje analize zhvillimeve ne Kosove

Nga aktiviteti i zhvilluar

Prishtine 26 Janar 2011 NOA 8211 Levizja VETVENDOSJE mbajti tribunen e radhes me temen Modeli i shtetit zhvillimor referues i se ciles ishte Blendi Kajsiu doktorant ne Universitetin e Eseksit ne Britanine e Madhe.

Ai e filloi ligjerimin duke e analizuar modelin aktual ne Kosove pra modelin neoliberal i cili po zbatohet nga nderkombetaret sot ne Kosove dhe karakteristikat kryesore te tij sic jane supremacia e tregut tregtia e lire investimet e huaja si prioritet privatizimi i pasurive publike shteti minimal etj.

Duke i analizuar keto karakteristika Kajsiu spjegoi efektet negative qe keto kane ne ekonomine e Kosoves. Tregtia e lire ka efekt pozitiv ne vendet me te njejtin nivel zhvillimi por negative ne vende me zhvillim te ndryshemsepse vendi qe eshte me zhvillim me te ulet do te shnderrohet ne ekonomi subsidiare ne funksion te ekonomise se zhvilluar duke pesuar deficit tregtar. Kjo u ilustrua me shembuj nga Shqiperia e cila tregton me BE-ne duke pesuar deficit milionesh cdo vit. Gjithashtu ai shpjegoi se si investimet e huaja jane ato qe zakonisht e ndjekin zhvillimin ekonomik por nuk e krijojne ate. Per me teper liberalizimi i tregut te kapitalit i lejon investitoret qe kapitalin e fituar ta nxjerrin nga vendi lirisht me crast ekonomia e vendit demtohet.

Si model alternativ Blendi Kajsiu propozoi Modelin e shtetit zhvillimor i cili nuk do te jete vetem spektator por edhe aktor dhe faktor ne zhvillimin ekonomik te vendit. Shteti duhet te kete rol koordinues dhe orientues per ta percaktuar nje strategji afatgjate zhvillimi duke e stimuluar kerkimin edukimin dhe diplomimin ne ata sektore industriale drejt te cileve kerkon te zhvilloje ekonomine. Pikat kryesore me te cilat arrihet kjo jane kreditimi i zhvillimit mbrojtja dhe subvencionimi i prodhimit vendas ruajtja e sektorit publik perzgjedhja e investimeve te huaja etj. Esenca e ketij modeli eshte se zhvillimi buron nga Brenda tha Kajsiu duke potencuar faktoret e brendshem te prodhimit si me te rendesishem sesa investimet nga jashte. Ndersa thelbi i ketij modeli eshte optimizmi politik dhe vetebesimi sepse nese nuk ka vetebesim nuk mund te realizohet asnje zhvillim.

Qytetaret e Kosoves duhet te kujtojne se gjithe keto vite pas lufte zhvillimi kryesor i Kosoves ka ardhe nga remitancat e qytetareve te Kosoves jashte shtetit shume me teper sesa nga investimet e huaja perfundoi Blendi Kajsiu.

a.b/NOA