Wikileaks ja cfare ka pas dokumenteve sekrete
Dokumentet qe i ka ne dispozicion web-siti Wikileaks dhe qe do te botohen nga pese gazetat me te rendesishme boterore si New York Times The Guardian Le Monde dhe El Pais perfshijne 251.287 telegrame diplomatike te derguara nga ambasadat dhe konsullatat amerikane ne adrese te Departamentit te Shtetit si dhe 8 mije keshilla qe Departamenti i Shtetit u ka derguar selive diplomatike qe jane neper bote. Ne kete larmi dokumentesh qe jane ne duart e Julian Assange Drejtor i web-sitit Wikileaks njeri prej tyre i perket vitit te larget 1966 dhe pjesa tjeter me e madhe e tyre datojne nga viti 2004 dhe deri pak muaj me pare.
do dokument permban emrin e autorit adresen e tij nivelin e klasifikimit te tij dhe te tekstit te pergatitur prej tij. Ne shume dokumente citohen edhe emrat e informuesve qe kane ndihmuar me informacione selite diplomatike per te shkruar raporte dhe opinione mbi lideret boterore dhe mbi ngjarjet e ndryshme dhe politikat e jashtme te vendeve te tjera.
Pjesa me e madhe e dokumenteve eshte hartuar nga vete ambasadoret konsujt ose nga anetaret e stafeve te tyre. Shume prej ketyre dokumenteve permbajne vleresime mbi situatat politike te vendeve te ndryshme dhe informacione mbi vendimet personale te lidereve te vecante. Ne ndonje rast japin edhe profile politike dhe njerezore te lidereve. Si ne rastin e dokumenteve mbi Irakun dhe Afganistanin te shperndare ne veren e kaluar nga Wikileaks pakenaqesite diplomatike te brendshme jane derguar permes protokollit amerikan SIPRINet eshte database i perdorur nga Departamenti te konsideruar ne menyre ekstreme si te sigurta.
Pothuajse gjysma e njoftimeve te ambasadoreve nuk eshte sekrete ato jane thjeshte te klasifikuara si kofidenciale. Vetem 6 e dokumenteve per nje numer te barabarte me 15.652 jane te klasifikuara si sekrete nga ku 4.330 jane aq shume te konsideruar si ceshtje delikate saqe kane edhe nofken e NOFORN qe do te thote se ato materiale nuk mund te jene te lexueshme nga jo amerikanet.
Ato qe kane te drejte hyrje tek database SIPRINet rreth dy milion e gjysme personash perfshi edhe stafin e departamentit dhe te agjencive qeveritare. Megjithate eksperienca e kaluar ka treguar se pjesa me e madhe e tyre punon ne stafin e Departamentit te Shtetit. Te dhenat jane te konsultuara vetem nga disa specialiste kompjuteresh te cilet punojne pikerisht ne qendrat ku jane vendosur forcat amerikane.
Procedurat e regjistrimit dhe te hyrjes ne kete database ndryshohen cdo pese muaj. Megjithate edhe ne keto momente edhe ne dokumentet qe i perkasin nivelin me te larte te sekretit jane te kontrollueshem nga 850 mije amerikane. Rrjedhja e informacionit ishte dicka qe heret a vone do te kishte ndodhur.
Gossip-i i diplomateve
Diplomatet ne njoftimet e tyre shkruajne ngjarjet qe ndodhin ne bote me komente kritike mbi politikanet e huaj kjo ndodhte per shkak bindjes se plote qe kishin se do te mbeteshin sekret te pakten per 25 vjet. Kjo shpjegon edhe arsyen perse diplomatet amerikane e kane lene veten qe te bejne edhe vezhgime qe jane shume me afer me natyren gossip te informacionit se sa vazhdime te natyres gjeopolitike ne raportet e tyre te derguara tek Departamenti i Shtetit.
Megjithate ne kete bum informacioni ku pjesa me e madhe e tyre eshte gossip eshte shume e veshtire te behet dallimi se kur diplomatet kane thene te verteten ne komentet e tyre mbi politikanet dhe lideret e huaj dhe kur kane bere vetem thashetheme per qellime te qarta politike dhe diplomatike te Shteteve te Bashkuara te Amerikes.
Sipas Ministrit te Jashtem italian Frattini ashtu si ngjarjet e 11 shtatorit ndryshuan strukturat boterore mbi planin e sigurise keshtu edhe lajmet e publikuar nga web-site do ta ndryshojne strukturen boterore mbi planin e raporteve diplomatike. Shume informacion te publikuar duhet te mbeteshin brenda sferes se rezervimit dhe nuk duhet te publikoheshin kurre. Publikimi i tyre do te bej qe asnjeri te mos i besoje tjetrit.