Zana Varvarica, skulptorja qe perjeteson artin
Me nje formim te plote ne kete fushe, i nisur qe ne moshen 14 vjecare dhe me pas me studimet e larta ne Akademine e Arteve ne Ateliene e Skulptures Monumentale dhe Kavaletit. Keto pune qe i gjejme vetem brenda mureve te shtepise dhe tjetren para Pallatit te Kultures “Vace Zela” ne qytetin e Lushnjes, kane domethenien e tyre.
Da Vinci, Dante Aligeri, De Rada apo Nene Tereza, nje set punesh per te cilat Zana eshte fanatike dhe nuk pranon t’i shese. E njohur si autore e shume monografive, e fundit ajo per piktorin kontravers, Alush Shima, Zana Varvarica ka edhe nje profesion te cilin duket se e ka mesuar nga jeta. Emrin e saj e gjejme neper titrat e filmave te ish-Kinostudios Shqiperia e Re, “Mysafiri”, “Nentori i Dyte” apo “Partizani i vogel Velo”.
Momentalisht ajo eshte angazhuar ne serialin qe pritet te nise shume shpejt ne Top Channel, me titull “Ne kerkim te kujt?”. Josif Papagjoni e nis ne kete menyre rrefimin e tij per Zana Varvaricen qe sic e quan ndryshe: “njeriun e ndjeshem te koheve moderne”. “Zana me te drejte arrin te njehsoje nje strukture kompakte ne sensin qe alternon jo vetem te dhenat biografike por edhe i afron me qasjen kritike”, thekson ai.
Mbrojtese e veprave te mirefillta artistike, studiuesja e artit ka ne duar Monografine e Skulpures ne keto 100 vjet, perfshire ketu edhe realizmin socialist. Bashkeshorte, nje nene e mire, studiuese e palodhur, e strukur ne zyren e saj mes librave dhe monografive, e perditshmja e Zanes fokusohet tek puna.
N vitet ‘90 duke prqafuar modernizmin, u hodhn posht veprat e realizmit socialist dhe bashk me to, edhe talenti i atyre q ishin brezi i par q studiuan n kryeqendrat botrore t artit. E ndrkoh q t huajt gjurmojn studiot pr t gjetur vepra, q jan
n at periudh, ne nuk shqetsohemi as se ku ndodhet kjo pjes e historis son. Nj pjes e mir e tyre sht shprndar, nuk ka nj gjetje t identitetit t tyre. Duke par depresionin shpirtror t popullit, i shkaktuar nga periudha e socializmit, nj pjes e veprave t realizuar n at koh u shprndan n vende t ndryshme t bots,madje shum prej tyre nuk dihet ku kan prfunduar. E ndrkoh sht folur se do t elet nj muze me fondin q ka Galeria Kombtare e Arteve, ku do t pasqyrohen pikrisht vepra q i prkasin realizmit socialist. Veprat e artit n at koh kishin disa tipare, q ishin n prputhje me ideologjin asaj kohe. Studiuesja e artit Zana Varvarica tregon se kto piktura sot mund t duken t uditshme, pasi ato ishin t stisura nga ideologjia e asaj kohe.
Foto