Zbardhet historia e Ballkanet mes tre perandorive
Një vështrim perëndimor mbi historinë e Ballkanit, botim i Naimit - shtëpi botuese dhe studio letrare në bashkëpunim me universitetin A. Xhuvani, Elbasan
Nj vshtrim perndimor mbi historin e Ballkanit. Kshtu mund t cilsohet monografia shkencore “Ballkanet mes tre perandorive” e Liman Varoshit, rektor i Universitetit “A. Xhuvani”, Elbasan. Libri sapo sht publikuar nga “Naimi” - shtpi botuese dhe studio letrare. N parathnie t librit, autori shkruan se “Ndrlikimet m t mdha historia e popujve t ktij rajoni, q shpesh sht cilsuar si m i vonuari i Evrops (“Ballkanet do t ulen n tryezn e kontinentit mm nj dit m pas”); kan ndodhur kur ka dal problemi i vendosjes s kufijve t brendshm. Edhe pse, sikurse thuhet shpesh me difidenc, ballkanasit prodhojn m shum histori se sa mund t konsumojn, n t vrtet shumica e konflikteve t brendshme t rajonit ka marr shkas nga akte t mirnjohura t Fuqive t Mdha evropiane, akte t mirnjohura qoft pr mir a pr keq, t cilat kan rregulluar prkohsisht paqet e paqndrueshme midis tri perandorive m t mdha t kohve t reja: Perandoris s Shenjt Romake (Austro-hungareze), Perandoris Ruse dhe asaj Osmane”. Historiani vren se historia e popujve t Ballkanit sht e mbushur me luft dhe konflikte. Kjo ka arsye objektive, por m shum sht e lidhur me militarizimin ideologjik tradicional t shkencave kombtare t tyre. sht fakt se historiant ballkanas nuk jan msuar jo ta pohojn njri-tjetrin, por as ta dgjojn njri-tjetrin dhe kjo ka pasur pasojat e veta edhe n mendsin e edukimit arsimor shtetror.
N librin “Ballkanet mes tre perandorive” e Liman Varoshit bhet nj prpjekje q historia e Ballkanit t vshtrohet si nj e tr dhe e ndrkushtzuar. Dhe n fakt nuk ka ngjarje q t ket ndodhur n historin e nj populli ballkanas q t mos ket pasur ndikimin e vet, pr t mir apo pr t keq, tek fati i tjetrit. Nj histori puritane kombtare shqiptare, greke apo serbe, bullgare apo turke, t paktn pr dy shekujt e fundm, por sigurisht dhe pr m hert, nuk ekziston dhe nuk mund t shkruhet. Baza faktologjike e librit prbhet prej burimesh perndimore, kryesisht t kryeqendrave ku jan marr vendimet pr fatet e popujve ballkanas. Gjithashtu, jan referuar edhe mendime t kolegve krkues n vendet fqinje, sepse kurr nj histori nuk mund t jet e plot pa vshtrimin e tjetrit, qoft ky dhe nj vshtrim jodashamirs dhe kundr nj pikpamjeje shkencore kombtare t ngulitur. Pa shthurjen e ktyre tre perandorive, pavarsia e shteteve t Ballkanit do t kishte qen dhe m tej utopike dhe shum e paqart, peng raportesh ndrkontinentale.