Zevendeskryeministrja dhe Ministrja e Shtetit për Integrimin Evropian, Zonja Ermelinda Meksi, me datë 8 Shtator 2003 organizoi një takim konsultativ ndërinstitucional për procesin Zgjedhor me pje

Zevendeskryeministrja dhe Ministrja e Shtetit për Integrimin Evropian, Zonja Ermelinda Meksi, me datë 8 Shtator 2003 organizoi një takim konsultativ ndërinstitucional për procesin Zgjedhor me pjesëmarrjen e të gjithë aktorëve që kontribuojne ne mbarëvajtjen e ketij procesi.
Ky takim kishte si qellim te krijonte një tablo te plotë te zhvillimeve në procesin zgjedhor, te rolit të secilit prej aktorëve në të si dhe të arritjeve të deritanishme.

Fjalen e hapjes se ketij takimi e mbajti Zv/kryeministria dhe Ministria e Shtetit per Integrimin Evropian, Zonja Ermelinda Meksi, e cila vleresoi realizimin e deritanishem te angazhimeve nga institucionet pjesemarrese per te plotesuar standartet e kerkuara ne kete drejtim dhe evidentoi rendesine e ketij takimi per diskutimin e mbarevajtjes se procesit zgjedhor.
Sigurimi i zgjedhjeve te lira e te drejta, theksoi Zonja Meksi, eshte nje kusht shume i rendesishem per forcimin e demokracise ne Shqiperi dhe progresin e saj ne Procesin e Stabilizim-Asocimit.

Zv/kryeministria hapi takimin duke i kerkuar perfaqesuesve te institucioneve pjesemarrese, shkembimin e informacioneve lidhur me punen e bere ne lidhje me rekomandimet e dhena nga Grupi Konsultativ i perbashket Shqiperi-Bashkimi Europian ne takimin e gjashte te tij.

Fjalen e mori Kryetari i Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, Z. Celibashi, i cili vleresoi kete takim si nje mundesi e mire qe i jepej Komisionit Qendror te Zgjedhjeve (KQZ) per te informuar institucionet shqiptare mbi ecurine e procesit zgjedhor.
KQZ, theksoi ai, menjehere pas zgjedhjeve te vitit 2001 u angazhua plotesisht per marrjen e masave te duhura me qellim plotesimin e rekomandimeve te OSBE/ODIHR dhe se pergatitjet per zgjedhjet vendore te vitit 2003 kane filluar rreth nje vit e gjysem me pare.
Por Z. Celibashi terhoqi vemendjen e pjesemarresve se reforma zgjedhore duhet te kishte perfunduar shume kohe me pare dhe jo vetem tre muaj perpara zgjedhjeve vendore; kjo gje, vazhdoi ai, ka pasur nje efekt negativ ne veprimtarine e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, pasi ne nje kohe shume te shkurter ketij institucioni i kerkohet qe te zgjidhe shume probleme.
Pjesen me te madhe te punes se KQZ-së e ka zene lista zgjedhore e cila konsiderohet si shtylla kurrizore e procesit zgjedhor. Ne perpilimin e kesaj liste, KQZ ka qene shume i kujdesshem per eliminimin e difekteve. Me mbeshtetjen e institucioneve nderkombetare si IFES (Fondacioni Nderkombetar mbi Sistemet Zgjedhore), OSBE dhe te partive politike, pergatitja e listes se zgjedhesve, ka qene nje proces konsensual.
Ne dallim nga zgjedhjet e tjera KQZ, theksoi Z. Celibashi, ka ndjekur konsensusin e partive politike rezultati i te cilit do te provohet konkretisht diten e zgjedhjeve.
Gjithashtu KQZ, vazhdoi Kryetari i tij, ka punuar per trajnimin e zgjedhesve, per korrigjimin e listes se votuesve, per trajnimin e komisionereve, miratimin e kutive te reja te votimit, lehtesimin e menyrave te komunikimit te komisioneve zgjedhore me qellim qe KQZ te kete informacion te vazhdueshem per te percjelle ne kohe udhezimet dhe te marre informacionin e nevojshme prej tyre.
Per te gjitha masat e ndermarra, vemendja eshte perqendruar ne krijimin e mundesive te barabarta per te gjithe subjektet si pjesemarres te zgjedhjeve.
Gjithashtu, shtoi ai, nje hap te rendesishem ka shenuar organizimi i sistemit unik te votimit i cili i krijon lehtesira te gjithe aktoreve te perfshire ne procesin zgjedhor.
KQZ po punon gjithashtu per perpilimin e hartave zgjedhore, por ne kete drejtim institucioni ka hasur veshtiresi me saktesine e te dhenave ne dispozicion.
Kryetari i KQZ-se theksoi dhe njehere se dialogu ndermjet partive politike eshte konsideruar si element i rendesishem i ketij procesi.
Z. Celibashi u shpreh i ndergjegjshem per rendesine e ketyre zgjedhjeve dhe se ndjehet i pergjegjshem jo vetem per plotesimin e rekomandimeve te dhena nga komuniteti nderkombetar por dhe per respektimin e Kushtetutes dhe te ligjit.
Z. Celibashi perfundoi duke shprehur keqardhje per presionin qe eshte ushtruar mbi KQZ dhe theksoi se KQZ si institucion i pavarur nuk mund te jete pale ne kete proces zgjedhor.

Me pas fjalen e mori Sekretari i Pergjithshem i Keshillit te Ministrave, Zoti Ylli Manjani, i cili informoi pjesemarresit per rolin e Qeverise ne kete proces, si marrjen e nje sere masash per buxhetin zgjedhor, infrastrukturen dhe veprime te tjera administrative ne zbatim te Kodit zgjedhor si kufizimin e sjelljes se administrates publike ne perputhje me kerkesat e kodit zgjedhor.

Z. Manjani permendi disa masa shume te rendesishme per realizimin me sukses te zgjedhjeve vendore te vjeshtes 2003 si caktimi i fondeve te nevojshem per procesin zgjedhor, nenshkrimi i nje memorandumi bashkepunimi ndermjet KQZ dhe Ministrise se Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit, dhe vendosja e nje pike kontakti prane KQZ-se. Brenda kesaj jave, siguroi ai, do te zgjidhet ekuivoku ligjor per caktimin e fondeve te partive politike.
Nje rol i rendesishem, theksoi Z. Manjani, i takon Drejtorit te Pergjithshem te Policise se Shtetit per normimin ligjor te rolit te Policise se Shtetit. Ne kete kendveshtrim zbatimi i ligjit mbi Policine e Shtetit eshte shume i rendesishem.
Ai perfundoi duke theksuar se Qeveria nuk ka patur asnje rol ne miratimin e Kodit Zgjedhor, por ka marre masat e nevojshme ne zbatim te ketij kodi.

Me pas fjalen e mori Z. Ethem Ruka, bashkekryetar i Komisionit Parlamentar per Zgjedhjet, i cili theksoi pergjegjsine e madhe kombetare te te gjithe aktoreve per sigurimin e zgjedhjeve demokratike e te lira.
Ai e nenvizoi vleresimin qe i eshte bere Kodit te ri zgjedhor- si frut i punes se mazhorances dhe opozites, i miratuar nga Kuvendi me rreth 90% te votave, dhe i vleresuar pozitivisht nga organizatat nderkombetare.
Por kjo nuk eshte e mjaftueshme, nenvizoi ai, pasi ky kod duhet te zbatohet ne praktike dhe per kete nevojitet absorbimi ne thelb i ketij Kodi nga te gjithe votuesit shqiptare.
Nje element thelbesor i ketij kodi eshte respektimi i parimit te pacenueshmerise se zgjedhjeve i cili nenkupton se Qeveria s'mund t'i krijoje privilegje forces politike ne pushtet, duke ndaluar keshtu, perdorimin e çdo burimi te administrates se shtetit ne fushate.
Nje rol te rendesishem ne mbarevajtjen e procesit zgjedhor do te kete Policia e Shtetit e cila duhet te jete sa me neutrale dhe transparente, theksoi Z. Ruka.
Z. Ruka, duke konstatuar veshtiresite qe mund te hasen gjate ketij procesi pasi kodi zgjedhor parashikon shume ndryshime, tha se shume hapa pozitive jane marre si ne drejtim te sigurise se rendit publik nga policia e shtetit, te infrastruktures ashtu dhe ne drejtim te fondeve te nevojshme per zhvillimin e procesit zgjedhor.
Ai theksoi se keto zgjedhje kerkojne angazhimin dhe zbatimin e ligjit nga te gjithe aktoret e perfshire ne procesin zgjedhor me qellim qe te mos pengohet ecuria e procesit te integrimit europian.
Ne fund te fjales se tij, Z. Ruka shprehu bindjen se keto zgjedhje do te jene ndryshe nga te tjerat.

Zv/kryeministria mbeshteti gjithashtu rendesine e sensibilizimit te opinionit publik me ndryshimet pozitive te Kodit zgjedhor ne perputhje me standartet europiane.

Me pas fjalen e mori Z. Ibraj, Drejtori i Pergjithshem i Policise se Shtetit, i cili theksoi se ne perputhje me legjislacionin ne fuqi, jane marre nje sere masash pergatitore dhe konkretisht eshte ngritur nje grup pune dhe eshte pergatitur nje plan masash ne lidhje me çeshtjet e infrastruktures dhe bazen ligjore persa i perket sigurise gjate procesit zgjedhor. Gjithashtu, ai informoi se eshte vendosur nje nenpunes i nderlidhjes qe do te sherbeje si ndermjetes midis Ministrise se Rendit Publik dhe Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, dhe se eshte derguar kodi i ri zgjedhor ne te gjitha drejtorite e policise per te bere te mundur njohjen dhe zbatimin e tij etj. Me tej Z. Ibraj vuri ne dukje se eshte pergatitur nje program trajnues ne lidhje me sjelljen e policise gjate zgjedhjeve, por tha se problem mbetet ende kostoja financiare per realizimin e tyre.
Nje nga problemet e permendura nga Z.Ibraj, ishte dhe interpretimi dhe zbatimi i legjislacionit ne fushen e zgjedhjeve sidomos persa i perket ruajtjes se qendrave te votimit, megjithate ai tha se do te gjenden zgjidhje te shpejta teknike per kete problem.
Ne fund te fjales se tij, Z. Ibraj ritheksoi se Policia e Shtetit do te garantoje paanshmerine e saj ne perputhje me legjislacionin ne fuqi.

Ne vijim fjalen e mori Z. Lipponen, Shefi I misionit te OSBE ne Shqiperi, I cili pasi falenderoi Zv/kryeministren per ftesen, tha se OSBE ka qene shume e perfshire ne kete proces. Z. Lipponen vleresoi frymen e transparences qe po shoqeron procesin zgjedhor, si nje fryme per te cilen ka nevoje vendi dhe si nje hap te rendesishem per sigurimin e zgjedhjeve te suksesshme e te besueshme. Ai permendi realizimin e nje sere masash te rendesishme si zbatimi i kodit zgjedhor nga KQZ, megjithate, vazhdoi Z. Lipponen, masa te metejshme duhet te ndermerren per informimin e publikut ne te gjitha nivelet.
Perfaqesuesi i OSBE-së informoi pjesemarresit se me mbeshtetjen e Komisionit Europian do te organizohen trajnime te gazetareve, dhe do te punohet per krijimin e kapaciteteve vendase per monitorimin e zgjedhjeve.
Ai pohoi se nga ana praktike gjithçka ka shkuar shume mire pavaresisht se mbetet ende shume per te bere. Duke mbeshtetur dhe deklaraten e Presidentit te Republikes se Shqiperise Z. Lipponen theksoi se nevojitet mbeshtetja e te gjitha forcave politike me qellim sigurimin e zgjedhjeve te lira dhe te drejta. Lidhur me kete, OSBE se bashku me partite politike do te hartojne nje kod sjellje qe do t'i pergjigjet disa çeshtjeve qe nuk jane trajtuar ne kodin zgjedhor.
Persa i perket kerkeses se Kryeministrit lidhur me monitorimin e zgjedhjeve, OSBE i eshte pergjigjur pozitivisht kesaj kerkese dhe se grupi i monitorimit (100-200 vezhgues) do te vije se shpejti ne Shqiperi.

Rolin e vezhguesit gjate zgjedhjeve do ta plotesojne gjithashtu media, partite politike dhe Policia e Shtetit.

Me pas perfaqesuesi i IFES, Z. Dickson, vleresoi angazhimin e Qeverise ne kete proces zgjedhor i cili ka qene me i madh se ne zgjedhjet e meparshme. Z. Dickson mbeshteti qendrimin e mbajtur nga perfaqesuesit e institucioneve te tjera pjesemarrese se suksesi i zgjedhjeve do te varet nga vullneti i partive politike ne respektimin e zbatimit te ligjit. Perfaqesuesi i IFES terhoqi vemendjen e pjesemarresve lidhur me disa çeshtje si korrigjimi i listes se votuesve dhe trajnimet e komisionereve te komisioneve vendore. Lidhur me kete çeshtje ai vuri ne dukje se ndryshimi i komisionereve ne nivel lokal nuk ndihmon ne perfundimin e procesit te trajnimeve.
Pas fjales se perfaqesuesit te IFES, fjalen e mori Avokati i Popullit, Z. Dobjani, i cili shprehu interesin e institucionit te tij per te siguruar nje proces zgjedhor te drejte dhe te pakontestueshem. Pasi vleresoi masat e marra deri tani per mbarevajtjen e procesit zgjedhor, Avokati i Popullit i terhoqi vemendjen pjesemarresve mbi dy rekomandimet qe ka paraqitur institucioni qe ai drejton, si me poshte vijon:
- Mosperfshirja e personave te implikuar ne fallsifikimet e proces-verbaleve ne zgjedhjet e meparshme, dhe
- Heqja e emrave te personave te vdekur nga lista e votuesve me qellim eliminimin e mundesive te abuzimit ne zgjedhje.

Z. Dobjani tha se korrigjimi i listes eshte ne kompetence te Ministrise se Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit dhe se koha eshte e mjaftueshme per te paraqitur kerkesat ne gjykate.
Avokati i Popullit perfundoi duke theksuar se institucioni i tij eshte i hapur per te pritur ankesat lidhur me zgjedhjet dhe se ky institucion do te jape kontributin e nevojshem per te siguruar nje process te drejte dhe te ndershem.

Sekretari i pergjithshem nderhyri per te sqaruar çeshtjen e korrigjimit te listave duke theksuar se heqja e emrave nga listat eshte e pamundur, pasi nuk e lejon ligji. Lidhur me kete çeshtje perfaqesuesja e Ministrise se Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit sqaroi se Ministria e Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit i ka rekomanduar KQZ-se qe te korrigjoje listen duke hequr nga lista personat e lindur perpara vitit 1900.

Perfaqesuesi i Komisionit Europian, Z. Hubert Petit, falenderoi ne menyre te vecante Zv/Kryeministren dhe shprehu mbeshtetjen per nismat e ndermarra nga ajo per rritjen e transparences se procesit. Ai siguroi se BE do te mbeshtese te gjitha perpjekjet e Shtetit shqiptar per te realizuar zgjedhje te lira dhe demokratike te konsideruara si prioritet kryesor ne procesin e integrimit europian.

Zv/kryeministrja mbylli kete takim duke falenderuar te gjithe pjesemarresit per informacionin e dhene lidhur me procesin zgjedhor dhe kerkoi sensibilizimin e te gjitheve lidhur me rendesine e transparences se procesit dhe te realizimit te programit te trainimeve ne funksion te njohjes dhe zbatimit te Kodit Zgjedhor. Zonja Meksi u shpreh se suksesi i procesit zgjedhor varet nga vullneti i forcave politike shqiptare te cilin e konsideroi si nje test real per realizimin e konsensusit per procesin e Stabilizim-Asociimit.