Zgjedhjet pa fitues në Izrael, bllokimi politik mund të zgjasë me muaj, katër skenarët për fatin e Netanyahut

Izraeli po përballet me një periudhë të zgjatur pasigurie politike që mund të zgjasë me javë ose muaj, pasi rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve parlamentare nuk kanë prodhuar një fitues të qartë.

Asnjëri nga dy blloqet kryesore politike – ai i kryeministrit në detyrë Benjamin Netanyahu dhe ai i kundërshtarit të tij kryesor, Gadi Eisenkot – nuk ka siguruar shumicën e nevojshme prej 61 vendesh në parlamentin me 120 anëtarë (Knesset). Partia e krahut të djathtë Likud e Netanyahut dhe ajo qendrore Yashar e Eisenkot kryesojnë kampet rivale, por dallimet e thella ideologjike e bëjnë formimin e një koalicioni një mision jashtëzakonisht të vështirë.

Sipas një analize të CNN, liderët politikë do të kenë rreth 12 javë kohë për të arritur një marrëveshje; në të kundërt, vendi do të shkojë drejt zgjedhjeve të reja. Më poshtë paraqiten katër skenarët kryesorë për të ardhmen politike të Izraelit:

Skenari 1: Qeveri e opozitës me mbështetjen e partive arabe

Në aspektin e aritmetikës parlamentare, rruga më e sigurt për opozitën për të larguar Netanyahun nga pushteti është bashkëpunimi mes partive hebraike dhe atyre arabe. Megjithatë, kjo është edhe pengesa më e madhe.

Liderët e krahut të djathtë brenda opozitës, ish-kryeministri Naftali Bennett dhe ish-ministri i Mbrojtjes Avigdor Lieberman, kundërshtojnë çdo qeveri që varet nga partitë arabe (Lista e Përbashkët dhe Raam), një qëndrim i ashpërsuar ndjeshëm edhe pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023.

Edhe pa formuar një qeveri të plotë, partitë e opozitës mund të bashkohen në parlament për të zëvendësuar kryetarin e Knesset-it dhe për të kufizuar lëvizjet e qeverisë së përkohshme të Netanyahut, por kjo mbetet një rrugë komplekse.

Skenari 2: Qeveri e unitetit kombëtar (me Likudin)

Një mundësi e dytë përfshin thyerjen e ngricës mes blloqeve për të krijuar një qeveri uniteti. Kjo do të përfshinte Likud-in e Netanyahut, disa nga partnerët e tij aktualë dhe të paktën një parti nga opozita.

Sipas raportimeve, Netanyahu mund të jetë i gatshëm të shkëpusë aleancën me ministrin e ekstremit të djathtë Itamar Ben-Gvir, por mbetet i lidhur ngushtë me ministrin e Financave Bezalel Smotrich dhe partitë ultra-ortodokse. Nga ana e tij, Eisenkot deri më tani ka përjashtuar çdo bashkëpunim me Netanyahun, duke e parë një lëvizje të tillë si të papranueshme për elektoratin e tij.

Skenari 3: Qeveria e Netanyahut përmes “dekorimit” të opozitës

Ky skenar parashikon që Netanyahu të përpiqet të tërheqë deputetë individualë ose parti të tëra nga kampi kundërshtar për të arritur shifrën magjike prej 61 vendesh.

Megjithatë, pengesa është tejet e lartë: blloku i kryeministrit aktualisht është tetë vende larg shumicës, ndërsa liderët kryesorë të opozitës (Eisenkot, Bennett, Lieberman dhe Yair Golan) kanë deklaruar prerazi se nuk do t’i bashkohen kurrë një qeverie nën drejtimin e tij.

Skenari 4: Zgjedhje të reja (Skenari më i mundshëm)

Presidenti izraelit, Isaac Herzog, do të nisë konsultimet me liderët e partive për t’i caktuar mandatin e parë formimit të qeverisë (ku Eisenkot mund të ketë përparësi për shkak të mbështetjes së mundshme të deputetëve arabë).

Afatet: Lideri i parë ka 28 ditë (me mundësi zgjatjeje edhe 14 ditë të tjera). Nëse dështon, mandati i kalon një kandidati të dytë.

Pozita e Netanyahut: Si kryeministër në detyrë, Netanyahu ndodhet në një pozicion komod për të menaxhuar kohën, duke pritur zhvillimet.

Nëse të gjitha përpjekjet dështojnë, Izraeli rrezikon të shkojë drejt zgjedhjeve të reja në pranverën e vitit 2027, duke shënuar kështu zgjedhjen e shtatë të përgjithshme brenda vetëm tetë viteve dhe duke e zhytur vendin në një paralizë totale politike.