mimi Nobel alternativ - Fillesat dhe rendesia e nje maksime morale
Qe prej vitit 1980 cmimi i shoqeruar me 50.000 euro jepet cdo vit ne muajin dhjetor. Ne juri bejne pjese personalitete te shquara dhe aktiviste nga e gjithe bota. mbi cmimin pesha morale e te cilit i ka dhene influence ne te gjithe boten megjithe historine e shkurter.
mimi Nobel alternativ ne te vertete nuk ka te beje fare me cmimin e mirefillte Nobel. Ai eshte themeluar nga filatelisti suedezo-gjerman dhe ish anetari i Parlamentit Evropian Jakob von Uexkll. mimi ne te vertete perbehet nga tre cmime secili i shoqeruar me nje shperblim financiar prej 50.000 eurosh dhe nje cmim nderi. Ai u jepet personave organizatave dhe perfaqesuesve te levizjeve te cilet angazhohen me veprime konkrete apo modele per menyra dinjitoze jetese. mimit i paraprin nje histori Jacob von Uexkll ne fund te viteve 70 donte te iniciionte nje cmim Nobel ne mbrojtjen e ambjentit. Perse te mos kemi nje cmim ekologjik A nuk eshte sot kjo me e rendesishmja pra ruajtja dhe shpetimi i mjedisit tone natyror M.q.s. une jam rritur ne Suedi e di se kur dikush merr cmimin Nobel merret seriozisht ne te gjithe boten edhe ne fusha te tjera. Dhe kjo per mua ishte nje shtyse. Ne menyre qe te merret seriozisht edhe nga komiteti i cmimit Nobel une kam ofruar parate dhe per kete shita koleksionin tim te pullave.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Teologu brazilian Leonardo Boff ka marre cmimin me 2001.
Ata jetojne nenatyre
Por komiteti i cmimit Nobel e refuzoi oferten duke falenderuar. Atehere von Uexkll ngriti jurine e tij me personalitete te angazhuara te cilat vijne nga te kater anet e globit dhe shume shpesh nga fusha praktike Mbajtesit e cmimit tone kandiatet per cmimin tone anetaret e jurise sone jane shpesh njerez qe vijen nga qendra e jetes. Ata jetojne ne slums tek te varferit jashte ne natyre.
Per shembull mbajtesi i cmimit ne vitin 2001 Leonardo Boff. Ai angazhohet per njerezit pa te drejta ne Ameriken Latine dhe ne shkrimet e tij te shumta flet per lidhjen mes spiritualitetit drejtesise sociale dhe pergjegjesise ekologjike.
Apo rrjeti izraelit per paqe Gush Salom me themeluesit e tij Urs dhe Rachel Avnery Ata angazhohen prej vitesh me kurajo te madhe per pajtimin mes Izraelit dhe popullit palestinez.
mim per angazhim aktiv
mimi alternativ Nobel ndryshe nga cmimi zyrtar nuk jepej ne radhe te pare per kontributet shkencore por per angazhimin aktiv nga i cili buron gjithnje edhe nje apel moral. Keshtu edhe cmimi dhene ne vitin 2008 mjekes Monica Hauser per angazhimin e saj ne ndihme te grave viktima te perdhunimit gjate luftes se Bosnjes. Pasi ky cmim tregon alternativat sociale dhe nderon levizjet te cilat kane sjelle nje ndryshim ne bote.
Fillimisht i vleresuar pak si nje objekt prestigji i nje idealisti te marre cmimi Nobel alternativ me kalimin e viteve fitoi njohje gjithnje e me te madhe. Ne vitin 1985 von Uexkll u ftua ta dorezonte cmimin ne parlamentin suedez. mimi Nobel alternativ po merrej gjithnje e me seriozisht edhe ne qarqet e politikaneve.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Hermann Scheer president i EUROSOLAR-it
Ne radhen e mbajtesve te cmimit me aktivisten per ambjentin Petra Kelly kerkuesin ne fushen e energjise diellore Hermann Scheer apo biologun nga Gjermania Lindore Michael von Succov ishin vazhdimisht edhe gjermane.
mimreflektimi
Succov e mori cmimin ne vitin 1997 ne shenje njohjeje per meritat e tij ne ngritjen e rezervateve per mbrotjen e natyres ne Gjermanine Lindore Evropen Lindore dhe Azi. shte nje cmim madheshtor ndoshta me i rendesishmi qe nje qytetar i globit merr nga qytetaret e tjere te globit pasi ai i pergjigjet asaj qe une ndiej mendoj dhe dua. Pra jo nje cmim Nobel qe nderon perparimin shkencor dhe e nxit ate te ece perpara duke kontribuar ne perpjekjet per tia kaluar apo per tia hedhur natyres. mimi alternativ Nobel eshte nje cmim per reflektimin se cfare mund te bejme ndryshe.
Njera nga mbajteset e cmimit aktivistja per ambjentin Wangari Maathei deri tani eshte e vetmja qe krahas cmimit alternativ te cilin e mori ne vitin 1984 ka marre edhe cmimin zyrtar Nobel ne vitin 2004. Edhe kjo eshte nje deshmi tjeter se cmimi alternativ Nobel prej kohesh eshte etabluar si instance morale apeli ne te gjithe boten.
Autor Daniel Scheschkewitz/ Eliana Xhani
Redaktoi Aida Cama