Ëndrra e Wole Soyinka, Një parti për të rinjtë
“Tashm jam nj burr i moshuar. I prkas nj brezi t humbur, q nuk arriti t’i realizonte ndrrat e veta. Pr ditlindjen time nuk desha dhurata. Kt her dua t’u bj un nj dhurat t rinjve: do t luftoj me mish e me shpirt q brezi i tyre t mos jet i humbur si i yni. Dhurata ime pr Nigerin sht nj parti e re politike. Un dhe t tjert q kan qen pro ktij vendimi do ta ojm prpara dhe do t kujdesemi pr t, por m pas do t’ua lm t rinjve, sepse e ardhmja sht e atyre dhe nuk mund ta humbasin pr shkak t korrupsionit apo administrimit t gabuar t burimeve”.
Para nj muaji, Wole Soyinka festoi 76-vjetorin e lindjes. Fituesi i mimit “Nobel” pr letrsin sht njohur gjithmon pr kritikat e tij t ashpra ndaj kontinentit afrikan dhe n veanti ndaj vendit t tij, Nigeris. N nj mosh kur t gjith njerzit publik vendosin t trhiqen- i fundit sht kryepeshkopi Desmond Tutu, 79 vje, fituesi i mimit “Nobel” pr paqen -autori i librit “The Swamp Dwellers” bn nj zgjedhje t kundrt.
Ditlindjen e tij Soyinka e festoi n Lagos, n nj sall t madhe konferencash, ku prezantoi edhe sfidn e radhs: nj parti politike pr t marr pjes n zgjedhjet e vitit t ardhshm n Nigeri dhe pr t’i ndryshuar pamjen vendit. Ky i Soyinka-s duket sikur sht nj kthim mbrapa, i cili n vitet ‘60 luftoi kundr qeveris s gjeneralit Yacubu Gowon, dhe m pas prfundoi n burg. M von, me kalimin e kohs, vendosi t bnte nj hap mbrapa, duke u ngritur kundr ushtris vendase dhe duke u
kshtu zri m i rndsishm n vend q i kundrvihet qeveris s aparteidit n Afrikn e Jugut, apo diktaturs s Robert Mugabe n Zimbabve.
“Duhet t’u lm m shum hapsir t rinjve. Mjaft m me korrupsion, mjaft m duke dialoguar me gueriliert e Mend-it, duhet t ndryshojm krejtsisht mnyrn e administrimit t pasurive. A nuk ju mjafton kjo?”, thot ai prmes telefonit kur e pyesin pr pikat kryesore t platforms s tij politike. N telefon, zri i nobelistit, i njohur veanrisht pr karakterin e tij t fort dhe ndonjher hidhrak, duket i gzuar dhe luftarak n t njjtn koh. “N fakt, kjo parti nuk sht e re: e kisha themeluar q n 2005-n, s bashku me nj grup njerzish, t cilt si un kishin luftuar kundr diktaturs. Gjat ktyre viteve regjimi ka
gjithka pr t na ndaluar. Tani kan dshtuar prgjithmon. M n fund, partia u regjistrua dhe do t marr pjes n zgjedhjet e vitit t ardhshm. Sfida jon nuk ka prfunduar, madje mund t them me plot bindjen se fillon ktu. Politika n Nigeri nuk po i prgjigjet pritjes s njerzve. Pr kt arsye sht i nevojshm nj ndryshim radikal n kuptimin progresist. Vendi yn sht i pasur, edhe pse n shum zona mungon infrastruktura baz, si ndriimi dhe energjia. Sasia e parave q humbasin n korrupsion sht thjesht ‘pornografike’. Kemi shum pun pr t br”.
Nj qllim tjetr i Soyinka-s sht se si ta oj vendin prpara, me ndihm e t rinjve. N zgjedhjet e vitit t ardhshm, partia do t paraqitet si nj lvizje themelore. “Nj parti tjetr e centralizuar nuk i nevojitet askujt: do t lvizim n t gjith vendin. Kemi inkurajuar shum persona q t marrin pjes n zgjedhje. Shum prej kandidatve tan kan nj baz t fort n kolegjin e tyre elektoral dhe jan n pozicion t privilegjuar pr t’ju folur njerzve e pr t’u kujdesur pr problemet e tyre”. Cili do t ishte modeli i ri pr Afrikn? “Momentalisht nuk mund t shohim jasht kufijve tan. Problemet q kemi na mjaftojn pr nj brez t tr. Dika sht e qart: nse do t kemi sukses, mund t vazhdojm t mendojm pr nj lidhje progresiste afrikane, megjithat mendoj se sht ende hert pr kt”.
Problemi q partia e re politike nuk mund ta shmang, sht situata n Deltn e Nigerit, ku prej vitesh rebelt e Mend-it luftojn vazhdimisht kundr mnyrs se si administrohen burimet e nafts. Soyinka po krkon nj zgjidhje pr problemin: prej muajsh komunikon mes qeveris dhe rebelve, por deri tani pa asnj rezultat. Ky problem ka qen vendimtar n zgjedhjen e tij pr t’u marr me politik. “shtja kryesore pr sa i prket Delts s Nigerit sht administrimi i burimeve: tani gjithka kontrollohet n nivel kombtar, parat i shkojn qeveris, q m pas duhet t shprndahen, por kjo e fundit as q e merr mundimin t bj detyrn q i takon. I gjith sistemi duhet decentralizuar dhe t drejtohet n nj mnyr totale: rebelimi sht vetm nj aspekt i shtjes. Problemi i vrtet sht t dgjohen krkesat e popullsis vendase dhe t arrihet n nj zgjidhje q edhe ato t shijojn pasurit natyrore t pranishme n vend”.
Pr t realizuar qllimin e tij, fituesi i mimit “Nobel” pr letrsin do ta braktis traditn puritane dhe do t merret vetm me politik? Nga ana tjetr e receptorit dgjohet nj e qeshur ironike, pastaj ai prgjigjet: “As q e mendoj kt gj. Nuk jam nj ‘showman’, nuk m plqejn turmat e njerzve, prozhektort. Do t qndroj n prapasken, pr t qen i sigurt se gjithka do t shkoj mir dhe se trashgimia do t’u kaloj t rinjve n momentin e duhur. Jua kam thn, kontributi im sht i qart: nuk dua q t ket nj tjetr brez t humbur”, prfundon ai.
#