TURIZËM – Nga Tirana në Durrës, media belge rrëfen pesë ditë magjike në Shqipëri

TIRANË, 19 qershor /ATSH/ – Shqipëria është një vend në zhvillim të vrullshëm. Këtë e kanë vënë re edhe dhëndri dhe vajza e Donald Trumpit, shkruan media belge “Nieuwsblad”.

Ata madje kanë blerë një ishull të pabanuar për të ndërtuar një resort shumë të diskutueshëm.

Ne përshkuam vendin për pesë ditë, zbuluam disa fusha ku ka vend për përmirësim, por edhe shumë pika të forta.

Sapo zbresim nga avioni në Tiranë, Shqipëria na pret krahëhapur. Gjatë rrugës për në hotel marrim një shije të parë të asaj që do të shohim shpesh gjatë gjithë javës: një vend në zhvillim të vazhdueshëm tregtar dhe turistik, i ndërthurur me natyrë të bukur dhe të egër.

Në hotel takojmë njerëz të ngrohtë dhe mikpritës, të cilët – të shtyrë nga dëshira e mirë – po mësojnë turizmin duke e praktikuar.

Kokomani

Pasi lëmë bagazhet, hipim në një xhip të hapur. Të lidhur me rripa sigurimi, nisim rrugën drejt kantinës së verës Kokomani, në malin me të njëjtin emër.

Kodra të mbushura me shtëpi të vogla shtrihen në të dyja anët e malit. Ndërsa dielli, herë pas here i fshehur pas reve, i jep peizazhit të valëzuar një dritë të ngrohtë, para nesh shfaqet pjata e parë me meze të shijshme.

Unë, si fleksitarian, e prisja me pak hezitim një kuzhinë të dominuar nga mishi, por u surprizuam nga një përzgjedhje chutney-sh, djathërash dhe kombinimesh të pasura me perime.

Kuzhina shqiptare pasqyron historinë e vendit: kudo dallohen ndikime turke, greke dhe italiane, të cilat shqiptarët i kanë shndërruar në një identitet kulinar krejtësisht të veçantë.

Pothuajse harron se ndodhesh në një kantinë vere. Pothuajse. Derisa fillojnë të na shërbehen njëra pas tjetrës shishet e verës. Vera e bardhë ka nota të tymosura.

Verërat e kuqe janë të plota në shije, por jo të rënda. E përfundojmë me një verë të ëmbël ëmbëlsire, të freskët, me aroma të dallueshme kanelle dhe shege.

Rekomandohet veçanërisht për ata që preferojnë shijet e ëmbla; mund të krahasohet pa problem me një sangria cilësore.

Bovilla

Pas degustimit vazhdojmë drejt Liqenit të Bovillës. Ajri mbushet me aromat e ngrohta të fshesës, sherbelës dhe kamomilit, derisa pyjet dhe livadhet ia lënë vendin autostradës.

Një fakt interesant: Shqipëria mundi të investojë seriozisht në lëvizshmëri vetëm pas rënies së komunizmit në vitin 1991.

Deri atëherë qytetarët nuk lejoheshin të zotëronin automjete private. Nëse gjatë rrugës pyesni veten pse shihni një shitës makinash ose një lavazh pothuajse çdo njëqind metra, kjo është arsyeja. Për shqiptarët, posedimi i një makine është simboli përfundimtar i lirisë së rifituar.

Shoferi kthehet në një rrugë të pashtruar dhe kuptojmë pse është më mirë të marrësh me qira një xhip. Ngjitemi për më shumë se një orë nëpër masivin mbresëlënës malor, ndërsa shoferi ynë manovron me kujdes për t’iu shmangur gropave të shumta të rrugës. Gjatë gjithë kohës kemi përballë pamjen e Liqenit gjigant të Bovillës, i cili në fakt është një rezervuar uji.

Në majë na pret një restorant dhe, mbi të gjitha, një panoramë mahnitëse. Më të guximshmit mund të ngjiten edhe më lart përmes një shkalle të ngushtë mes shkëmbinjve për një pamje edhe më spektakolare. Mendoni se një zhytje në liqen do të ishte ideale?

Harrojeni; hyrja në ujë nuk lejohet.

Gjatë kthimit shohim herë pas here bunkerë sferikë në shpatet e maleve.
“Sipas disave, Shqipëria ka 175 mijë bunkerë, ndërsa sipas të tjerëve deri në 750 mijë”, shpjegon Jersey, shoferi ynë nga Adventure Point. Për ekskursione aventureske me guida lokale me përvojë, ky është vendi i duhur.

Krujë

Rrugës për në Krujë, guida jonë Aurora na jep një pasqyrë magjepsëse të historisë shqiptare: lufta për liri dhe autonomi është e rrënjosur thellë në ndërgjegjen kombëtare. Në gjithçka që ajo tregon ndjen sa krenar dhe i fortë është ky popull, por mbi të gjitha sa mikpritës janë shqiptarët.

“Në Shqipëri ekziston një rregull: shtëpia jote i përket Zotit dhe mysafirit. Mikpritja është themeli i asaj që jemi”, thotë Aurora, dhe gjithçka që përjetojmë e konfirmon këtë.

Qyteti i Krujës ndodhet rreth 600 metra mbi nivelin e detit, në shpatet e malit të Skënderbeut, rreth 30 kilometra në veri të Tiranës. Kruja është një përzierje magjepsëse historie, kulture, artizanati dhe panoramash të pafundme.

Në dyqanet e tekstileve, gratë endin qilima në tezgjahë të mëdhenj, ashtu siç kanë bërë prej shekujsh. Në pazar blej çajin e malit, të cilin e kisha provuar më parë në shtëpinë e miqve shqiptarë, si dhe disa suvenire. Pazari këtu është një lojë miqësore negocimi.

Pas tregut ndodhet Muzeu i Skënderbeut brenda Kalasë së Krujës, e vendosur në një pozicion strategjik.

Ai simbolizon rezistencën shqiptare kundër Perandorisë Osmane në shekullin XV, me në qendër heroin kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu. Muzeu rekomandohet për këdo që dëshiron të njohë më mirë historinë e pasur të Shqipërisë.

Tirana

Më pas vazhdojmë drejt kryeqytetit, Tiranë. Qyteti është plot kontraste. Arkitektura eklektike dhe historitë që e shoqërojnë na bëjnë të buzëqeshim më shumë se një herë. Entuziazmi i guidës sonë është një vlerë e shtuar.

Mbrëmjen e përmbyllim në restorantin Ora Garden me një darkë tradicionale, të shoqëruar me valle dhe muzikë folklorike. Largohemi nga kryeqyteti i gjallë shumë kohë pas perëndimit të diellit.

Berati

Ditën e tretë e nisim në Berat, qytetin e një mijë dritareve. Nga kalaja hapet një pamje e mrekullueshme mbi qytetin me rrugicat e tij të ngushta, të ndarë në dy pjesë nga lumi.
Zbresim nga kodra dhe njihemi me Beratin modern.

Ndalesa jonë e radhës është kantina Nurellari. Një biznes familjar ku babai dhe djemtë e tij prodhojnë verë mes gjelbërimit. Djali, Evi, na shoqëron në kantinën e vogël por moderne dhe, sigurisht, e përfundon vizitën me një degustim vere.

“Edhe rakinë e mamit mund ta gjeni atje, nëse guxoni”, thotë Evi me humor.

Kur dëgjoj se nëna e tij prodhon edhe një raki artizanale me arra, kureshtja ime shtohet. Nëse ju pëlqen rakia, mos hezitoni ta provoni.

Ishulli i Trumpit

Temperatura arrin rreth 30 gradë kur mbërrijmë në sitin arkeologjik të Apolonia në ditën e katërt. Dikur një qendër e rëndësishme greko-romake e tregtisë dhe kulturës, sot është një kompleks rrënojash historike.

Në mes të kompleksit ndodhet një manastir i vogël me kishë, i rrethuar nga galeri dhe ambiente ku dikur jetonin murgjit.

Pjesa më malore e Shqipërisë është veriu, por edhe pjesa tjetër e vendit karakterizohet nga kodra dhe male. Adhuruesit e ecjeve në natyrë do të gjejnë këtu shumë mundësi.
Për drekë shkojmë në Vlorë, në restorantin Da Michele, ku deti është aq afër sa duket sikur ha me këmbët në ujë.

“Në kuzhinën shqiptare gjen ndikime greke dhe italiane”, thotë menaxheri Martin. Rezultati është një kombinim unik, nga i cili nuk ngopesh lehtë.

Detet Adriatik dhe Jon takohen pranë brigjeve të Vlorës. Të gjithë shqiptarët me të cilët bisedoj bien dakord për një gjë: plazhet më të bukura të Shqipërisë ndodhen në jug.
Edhe Ivanka Trump dhe Jared Kushner duket se mendojnë njësoj. Ata planifikojnë të ndërtojnë një resort në Ishulli i Sazanit, aktualisht i pabanuar. Projekti ka nxitur protesta të forta mes një pjese të popullsisë shqiptare.

Durrës

Në ditën e fundit, Aurora dëshiron të na njohë me qytetin e saj të lindjes: Durrës.
Deti është më i trazuar këtu, por qyteti është shumë më i larmishëm. Durrësi rezulton të jetë një qytet i gjallë, por kompakt, një kombinim i këndshëm mes jetës urbane dhe bregdetit. Historia dhe zbulimet arkeologjike janë integruar me sukses në arkitekturën moderne.

Një sugjerim: vizitoni muzeun e vogël “Peeping Tourist”. Aty mund të mësoni se si organizohej turizmi gjatë regjimit komunist. Është veçanërisht interesant kur kupton se regjimi ra vetëm në vitin 1991. Turistët duhej të paraqisnin kërkesa zyrtare për të hyrë në vend. Në ekspozitë ruhet edhe një letër aplikimi e një turisti belg.

Në avionin e kthimit kuptojmë se pesë ditë janë shumë pak për të zbuluar të gjithë Shqipërinë. Ky vend po zhvillohet me shpejtësi dhe kush dëshiron të përjetojë ende Shqipërinë autentike, nuk duhet të presë shumë për të rezervuar një udhëtim.

Sa i përket gjuhës, vendi është tashmë plotësisht i hapur ndaj turistëve. Anglishtja konsiderohet gjuha e dytë dhe mësohet që në klasën e tretë. Edhe fëmijët flasin rrjedhshëm anglisht. Informacionet turistike janë pothuajse kudo në anglisht dhe ndihma ofrohet lehtësisht në këtë gjuhë.

Para rënies së komunizmit, italishtja ishte gjuha e dytë e vendit. Edhe sot mund të komunikosh lehtësisht në italisht me vendasit, veçanërisht në jug.

Megjithatë, duhet pasur parasysh se infrastruktura nuk është gjithmonë e përshtatshme për personat me aftësi të kufizuara fizike. Kjo mund të paraqesë vështirësi, sidomos larg zonave më të frekuentuara turistike.

Edhe udhëtimi nëpër vend me transport publik nuk është gjithmonë i thjeshtë. Ata që duan të eksplorojnë natyrën këshillohen të bashkohen me ture të organizuara ose të marrin me qira një makinë.   /os/