100 vitet e “Pravdës (Së “Vërtetës”) komuniste, një ditëlindje që askush nuk dëshiron ta festojë

Që nga viti 1912 ajo ka qenë për miliona komunistë “Zëri i popullit” i Moskës, njëqind vjet histori që nuk mund  do të festohen për shkak se nga “Pravda” (E vërteta) e vjetër tashmë pak ka mbetur. E pezulluar në mars të vitit 1992, disa gazetarë e lanë redaksinë për të themeluar një tjetër gazetë me kokë të njëjtë dhe më vonë u shfaq edhe në internet me këtë emër. Dy iniciativa në të cilat megjithatë nuk është e mundur të gjesh trashëgimtarët e gazetës së drejtuar në fillim nga Leon Trockij.
“Pravda” përndryshe e  “E vërteta” për të qenë të saktë, u themelua në vitin 1905 nga Spilka, Bashkimi Social-Demokratik Ukrainas, por pas disa daljesh u shit më 3 tetor,  të 1908 tek Trockij, i cili e shtypi në Vjenë, për të shmangur censurën cariste. Trocki fillimisht e konceptoi si një gazetë e qasjes sociale demokratike, pastaj në vitin 1910, duke dështuar përpjekja për të shëruar ndarjen e Partinë së Punës Social Demokratike, u bë organ i lëvizjes bolshevike.
Kushtet jo të qëndrueshme të politikës së brendshme i lejuan fillimin e botimeve në Shën Petersburg dhe më 22 prill të 1912 për herë të parë "Pravda", u shfaq në tezgat ruse. Në dy vitet që pasuan, megjithatë, gazeta u detyrua të ndryshojë për të 8 herë emër, si rezultat i represionit policor. Në muajt në vijim u bë "Rabochaya Pravda" (E vërteta e punëtorëve), "Severnaya Pravda" (E vërteta e veriut), "Truda Pravda" (E vërteta e punës), "Za Pravdu" (Për të vërtetën), "Proletarskaya Pravda" (E vërteta proletare) "Put Pravdy" (Rruga e së Vërtetës), "Rabochy" (punëtorët) dhe ende "Trudovaya Pravda", një tjetër mënyrë për të thënë "E vërteta e punës" para se të kthehej përfundimisht në "Pravda". Por vetëm për disa muaj, për shkak se në korrik të vitit 1914, shpërtheu Lufta e Parë Botërore, dhe qeveria cariste imponoi mbylljen e gazetës.
Pas gati tre vitesh heshtjeje, gazeta rifilloi botimin në shkurt të vitit 1917 kur "Revolucioni i shkurtit" kishte rrëzuar Carin Nicoa II dhe krijuar një qeveri të shpëtimit publik. Vladimir Lenini ishte kështu në gjendje të kthehesh nga mërgimi e tij në Zvicër dhe të botonte më 3 prill, “tezat e famshme prillit” në të cilat gjurmonte udhëzimet e politikës së bolshevikëve për të përfituar nga situata revolucionare në vend, marrja e  pushtetin dhe krijimi i shteti socialist. Vetëm një muaj pas mbërritjes në tezga, 13 mars 1917 "Pravda", u bashkua nga gazeta "Izvestia", me nismën e komponentit menshevik dhe social-revolucionar të partisë. Në gusht pati si shtojcë "Gazetën e Komitetit Qendror të sovjetikëve, të punëtorëve dhe ushtarëve të Shën Petersburg" dhe pastaj u bë "Organ i Komitetit Ekzekutiv Qendror të Lartë sovjetik", përkatësisht të qeverisë. "Izvestia", në rusisht do të thotë "Lajmi" dhe kështu duke u kombinuar me emrin e gazetës tjetër, doli një lojë fjalësh popullore në kohët e Bashkimit Sovjetik: "Në të Vërtetë nuk ka Lajme dhe nuk ka Lajme në të Vërtetën”. Në vitin 1918 redaksia e "Pravda" u zhvendos nga Shën Petersburg në Moskë dhe u bashkua me shpejt nga botime të tjera të tilla si "Komsomolskaya Pravda" dhe “Pionerskaya Pravda”, organet përkatëse të Rinisë Komuniste dhe pionierëve të Rinj. Për të përmendur edhe "botimet lokale" si "Kazakhstanskaya Pravda" në Kazakistan, "Pravda Polyarnaya”, "Pravda severa", “Moskovskaya Pravda" në kryeqytet. Ndër emërtime të ndryshme të mëvonshme, megjithatë, do të jetë ishte gjithmonë "Pravda", organ i Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, aty trajtoheshin politikat. Sidomos në vitet e Luftës së Ftohtë, kremlinologët lexonin me kujdes çdo radhë të vetme në një përpjekje për të gjetur e parashikuar lëvizjet brenda PKBS dhe parashikime për ndryshime në lartësitë e pushtetit. Të paktën deri sa evolucioni i shpejtë i situatës në të gjithë botën komuniste, që prej rënies së Murit të Berlinit, në nëntor të vitit 1989 deri në përpjekje për grusht shteti të komponentit konservatore e PKBS kundër Mihail Gorbaçovit në gusht 1991. Me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, tretja e Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik me 14 mards të  1992 Boris Yeltsin dekretoi fundin e botimit të gazetës Pradva. Disa gazetarë më pas themeluan një gazetë me të njëjtin titull, Sot jep informacion në format tabloid, ndërsa disa vite më vonë u shfaq në një faqe interneti me emrin "Pravda". Por askush nuk mund të pretendojë trashëgiminë historike dhe kulturore të gazetës që të dielën do të mbushte 100 vjet, e mbuluar krejt nga indiferenca.