A mendon njeri për turizmin shqiptar?!
T gjith konsumatort e bregdetit jugor shqiptar kujtojn skenat e tri viteve m par, kur npr rrugt e Vlors dhe prgjat gjith ktij bregdeti prrallor, shum turist nga Maqedonia dhe Kosova kan gdhir natn, duke krkuar qoft edhe nj krevat t vetm pr t shijuar pushimin n Shqipri. Prkundr mobilizimit t t gjitha strukturave, si lokale, ashtu edhe shtetrore, atyre q ofrojn shrbime turistike dhe Vlors si qytet n trsi, shum turist, ose vazhduan rrugn drejt zons s thell jugore, ose u pajtuan me fatin se duhet t’i rikthehen plazhit t Ulqinit.
Politika dhe turizmi
Pas ktij sezoni shum t vshtir turistik, ku krkesa ishte jashtzakonisht shum e madhe se oferta, vlonjatt u mobilizuan pr t’i pritur turistt n sezonin turistik 2008 shum m mir, duke mos llogaritur se mund t jet politika ajo q do t minoj t gjitha angazhimet e biznesit vlonjat drejt nj pike turistike trheqse. N qershorin e vitit 2009 u zhvilluan zgjedhjet e prgjithshme pr t vazhduar me skena t trishtueshme t Fierit, q pr t gjith ata q nuk e njohin Ruin ose vendndodhjen e Ruzhdies ishte nj shenj se 1997-a edhe mund t kthehet shpejt n Shqipri. Klientt e bregdetit shqiptar u rezervuan nga ky destinacion, ndrsa turist shqiptar nga Kosova, besnik t ksaj oferte turistike, arritn q n ditt e fundit t sezonit t shijonin detin Adriatik dhe Jon. Prkundr ktij vrshimi 50-ditor, biznesi vlonjat dhe e gjith pjesa jugore humbi shum, ndrsa arsyetimi i investimeve t mdha ngeli t gjente vend n sezonet e ardhshme turistike. Viti 2009 konfirmoi shifrn e humbjes s vitit 2008 dhe kostoja e marrzive politike ishte e qart.
Qeveria foli pr investimet n fushn e turizmit dhe tunelin i cili lidhi kombin shqiptar dhe opozita e akuzoi pr hapjen e parakohshme t tunelit t paprfunduar, por askush nuk u dgjua kundr ksaj klase politike e cila si trsi po minon investimet n turizm dhe turizmin shqiptar n trsi. Investitort n turizm q shum vite pas ’97-s famkeqe e kuptuan se shum m shum mund t fitohet nga turizmi sesa nga piramidat, edhe ksaj radhe heshtn. Ata prmirsuan nivelin e oferts, por jo edhe marrdhnien turizm-politik, duke vazhduar t’i shtrijn dorn si qeveris, ashtu edhe opozits.
Biznesi n bregdetin shqiptar arriti t prmirsonte kushtet prgjat gjith plazhit shqiptar edhe pa vn dor shteti fare; pastrimi i plazheve q vetm n muajin maj nuk shiheshin me sy, me fillimin e sezonit turistik bhen prrallore; prkundr nj t kaluare makabre t t shrbyerit me pjata t krisura dhe pirun t hekurt, hoteliert shqiptar arritn t krijonin ambiente q mund t ofrohen vetm n ofertn spanjolle t turizmit; prkundr nj t kaluare me “turizmat” e famshm, n plazhet shqiptare u arrit q t krijoheshin kushtet e nj shrbimi si t kafes ashtu edhe gazets mu pran klientit; nse dushet npr plazhe vite m par ishin krkesa q i drejtoheshin shtetit, ato u bn realitet vetm me ndihmn e investimeve private; dhe n fund fare, ofertuesit e shrbimeve turistike shqiptare arritn t kuroheshin nga fodullku shqiptar n mnyr q klienti q paguan t shijoj t drejtn e tij.
Por, prkundr ktij kujdesi kolosal t biznesit shqiptar, ai nuk po shkputet dot nga e kaluara komuniste. Edhe pse filluan t’i lvrojn t mirat e investimeve, pr udi, ata vazhdojn t’i mbajn m shum syt nga pushteti lokal ose qendror, sesa nga trau i tyre i hotelit, nse hapet ose jo.
Turizmi dhe politika
“Zoti u ka dhn shqiptarve bregdetin, si arabve naftn!” Kshtu thoshte nj i moshuar nga Kosova, i cili shijonte bregdetin n vitet e para t paslufts dhe tmerrohej nga jeta q bnin shtetasit shqiptar prgjat gjith vijs bregdetare n Shqipri. Pra, edhe arabt q kan naftn, jetojn n mjerim, ashtu si edhe shqiptart q nuk dihet se pr far arsye bashkjetojn me mjerimin prkundr mnyrave prfituese q kishin nga dispozicion. Nse n vitin 2000 kjo nuk ishte e qart, sot kjo absolutisht sht e shpjegueshme. Kur pas nj vshtrimi t trash prgjat gjith bregdetit shqiptar konstaton hotele t panumrta luksoze, vazhdon vshtrimin me gazeta dhe TV pr zhvillimet aktuale, konstaton me lehtsi se kto hotele, pr fat t keq, do t jen bosh vetm pr shkak t politiks. Nga ana tjetr, n asnj pik turistike, prgjat gjith bregdetit shqiptar, nuk sheh njeri q proteston se po i cenohet biznesi i tij n prag t sezonit turistik 2010, edhe pse kjo po ndodh pr t disatn her me radh. Pra, nuk ka kush t protestoj nga ajo q po prodhon politika, sepse pronart e ktyre hoteleve tejet luksoze jan pikrisht politikant. Kta t fundit me shum lehtsi i ndrtuan dhe n munges t shtetit ligjor llogaria e tyre dshmon se shum shpejt edhe mund t’i rindrtojn, qofshin n pushtet ose opozit.
Mungesa e shtetit ligjor nuk u mundson protestuesve t bllokojn rrugt, por u mundson politikanve t paguajn protestuesit pr t’i bllokuar ato, sepse bizneset e mdha q ata cenojn, nuk kan kundrshtar, prapa tyre qndron politika. Mungesa e shtetit ligjor nuk u mundson protestuesve t dmtojn imazhin e Shqipris, por u mundson politikanve t vijn dhe ikin nga pushtetit kur ata binden se ka ardhur momenti. Dhe n fund fare, mungesa e shtetit ligjor nuk i mundson politiks t organizoj grev urie, kur ajo t bindet se ka ardhur momenti, por i ka mundsuar politiks ta ket gjith biznesin nn kontrollin financiar, sepse n t kundrtn, n Tiran politika edhe do t mund t organizonte protesta bllokuese, por jo edhe n dm t turizmit, sepse investitort do t ishin ktu…