ANALIZË – Pas plagosjes së Robert Ficos, Sllovakia po shkon drejt autoritarizmit

TIRANË, 29 qershor /ATSH/ – Pas plagosjes së Robert Ficos, Sllovakia po shkon drejt autoritarizmit, shkruan John Kampfner për ”The Guardian”.

Të premten e kaluar, isha ulur në tarracën e kafenesë së parlamentit sllovak duke folur me një deputet të opozitës për sulmin e qeverisë ndaj mediave të pavarura. Pasditen e kaluar ishte miratuar një ligj që e vendos transmetuesin publik, RTVS, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Ministrisë së Kulturës.

“Është pjesë e një cikli. Kjo është ajo që është kaq e frikshme”, më tha Dana Kleinert nga partia ”Sllovakia Progresive”, duke treguar gjithashtu heqjen e një prokurorie speciale që shikon korrupsionin politik dhe planet për të frenuar protestat publike.

“Sa larg mund të shkojnë? Përgjigja është aq sa duan ata”, shton ajo.

Ajo vuri në dukje gjithashtu tërheqjen e fondeve për grupet LGBTQ+ dhe mbylljen e një muzeu që konsiderohet se “vënë në rrezik të ardhmen e fëmijëve në Sllovaki”.

Ndërsa Kleinert po fliste, një grua e mrekullueshme me një fustan rozë dhe të bardhë, me flokë bionde me onde dhe syze dielli të mëdha u ul në një tryezë aty pranë. Ajo shoqërohej nga një mashkull me pantallona të shkurtra xhins. Kjo ishte vetë ministrja e Kulturës, Martina Šimkovičová dhe miku i saj, Peter Kotlár, “i dërguari special” i qeverisë që hetonte përgjigjen e administratës së mëparshme ndaj Covid-19.

Ata janë të dy anëtarë të Partisë Kombëtare Sllovake të ekstremit të djathtë.

Šimkovičová ishte një spikere në stacionin televiziv ”Markíza” derisa u pushua nga puna në vitin 2015 për tallje me refugjatët sirianë në faqen e saj në Facebook.

Ajo përdori famë për të vendosur veten si një yll i mediave sociale ksenofobike, antivaksinim, homofobike dhe pro ruse. Ajo ndihmoi gjithashtu në hapjen e një stacioni televiziv ultranacionalist në internet të quajtur ”Slovan”.

Që nga zgjedhja e Robert Ficos si kryeministër vitin e kaluar, Sllovakia ka ndërmarrë një rrugëtim drejt autoritarizmit të njohur tashmë në Evropë. Duke iu përmbajtur formaliteteve të anëtarësimit të NATO-s dhe BE-së, ajo e ka transformuar politikën larg mbështetjes së Ukrainës dhe drejt Rusisë.

Kthimi i vrasësit veteran rriti menjëherë tensionin në një vend thellësisht të ndarë. Si qeveria ashtu edhe autoritetet mjekësore kanë qenë të kursyer në dhënien e informacionit për rrethanat e të shtënave dhe gjendjen shëndetësore të Ficos, duke shkaktuar një sërë pretendimesh, kundërpretendimesh dhe teorish kurioze për atë që ka ndodhur realisht.

“Ne nuk po blejmë versionet zyrtare”, më tha një figurë opozitare.

“Nuk e dimë se çfarë po ndodh. Por askush nuk dëshiron t’i shfaqë dyshimet e tij në publik”, shtoi ajo.

Pak para zgjedhjeve evropiane të këtij muaji, Fico transmetoi një video-mesazh të shkurtër në të cilin tha se “i fali” të akuzuarit. Ai ia hodhi fajin opozitës për “politikën e saj agresive dhe urrejtëse”, duke shtuar se “ishte vetëm çështje kohe para se të ndodhte një tragjedi”.

Fico, menjëherë pas marrjes së detyrës, kishte denoncuar disa organizata të lajmeve si “armiq”.

Disa gazetarë dhe figura të opozitës që takova javën e kaluar thanë se kishin frikë për sigurinë e tyre. Ata e mbajnë mend shumë mirë vrasjen në vitin 2018 të Jan Kuciak, një gazetari i njohur investigativ, dhe të fejuarës së tij, nga vrasës me pagesë. Kur vizitova ”Dennik N”, një nga gazetat kryesore liberale për t’u denoncuar, më thanë se ishte rritur siguria për gazetarët kryesorë të saj. Media të tjera kritike kanë ndërmarrë veprime të ngjashme.

Stacioni televiziv komercial, ”Markíza”, i cili ka një audiencë më të madhe dhe është në pronësi të një prej kompanive më të mëdha të Republikës Çeke, grupit PPF, ka interesa të konsiderueshme biznesi në Sllovaki dhe menaxhmenti i stacionit tashmë duket se po bën ofertën e Ficos.

Michal Kovačič, drejtuesi i një emisioni të njohur politik të së dielës, u hoq kohët e fundit pasi akuzoi menaxhmentin në transmetim për “Orbanizim” të mediave.

Në sipërfaqe, jeta duket pak e ndryshuar. Bratislava është e mbushur me vendas dhe turistë që shijojnë baret dhe restorantet në vapën e mesit të verës. Megjithatë, nën sipërfaqe, ndjenja e ankthit po rritet.

Disa biseda po zhvillohen me tone të heshtura.

Disa nga ata që zotërojnë fuqi mund të përshkruhen vetëm si ekstreme. Miku i Šimkovičová, Kotlar, ndoshta antivaksinisti më i njohur i vendit, kohët e fundit siguroi se Sllovakia ishte i vetmi vend që nuk u nënshkrua në rregulloret e reja ndërkombëtare shëndetësore në një takim të fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Gjatë pandemisë, Kotlar bëri fushatë kundër vaksinave dhe e quajti Covid-19 një “armë biologjike”.

Disa janë kapur pas zgjedhjeve të fundit evropiane si një thërrime ngushëllimi; partia kryesore opozitare, ”Sllovakia Progresive”, doli si partia më e madhe, duke marrë gjashtë nga 15 vendet e vendit.

Është shumë herët për të thënë nëse kjo ishte një gabim apo një shenjë se Fico nuk do ta ketë të gjithë mënyrën e tij kur të kthehet pas rikuperimit të tij në fund të verës – duke supozuar se rikuperimi i tij shkon sipas planit. Koalicioni i tij, duke përfshirë një parti gjoja më të moderuar, ”Hlas”, dhe partinë Kombëtare Sllovake të ekstremit të djathtë, është bashkuar në mënyrë mbresëlënëse.

Anëtarët e saj e dinë se ky është momenti i tyre për të goditur, ata nuk mund të kenë kurrë një mundësi kaq të mirë për të çmontuar demokracinë liberale dhe për ta kthyer këtë komb të vogël të Evropës Qendrore drejt politikës së Hungarisë dhe më afër Rusisë gjithashtu./ a.jor.