Alpinistja më e famshme në botë: Nuk mendoj kurrë për vdekjen

Austriakja Gerlinde Kalterbrunner sht ngjitur n 13 nga 14 majat m t larta t planetit. N nj intervist, ajo rrfen pr sfidat e saj t jashtzakonshme dhe se si pr t arritur objektivat e saj, gjja m e rndsishme ka qen mosdorzimi

K2, me lartsi 8611 metra, sht mali i dyt m i lart n bot. Maja e tij lartohet n nj zon t vdekur, ku ajri sht shum i ngjeshur dhe frymmarrja vshtirsohet shum. Ve ksaj, stuhit e acarta jan nj fenomen i zakonshm s bashku me temperaturn q n nj mot normal sht -40 grad Celsius. Prse ka njerz q duan ta arrijn kt maj?

Un e di se njerzit q nuk kan t bjn me alpinizmin e kan t vshtir q t kuptojn pasionin e nj alpinisti dhe shpesh ma bjn kt pyetje, pra cila sht shtysa e vrtet q m bn t ngjitem n lartsi t tilla t rrezikshme. Por kjo sht bota jon, sht mnyra jon e jetess. Ne msohemi se si t jetojm n nj bot t sigurt npr qytete dhe ndrkaq na plqen q t provojm edhe nj bot me rreziqe.

Pak dit m par, u kthyet nga udhtimi juaj i fundit n K2 n kufijt e Kins, Indis dhe Pakistanit. N gusht, n nj ekspedit, humbt edhe mikun tuaj t aventurs, suedezin Fredrik ricsson. Si e ndjeni veten pas ksaj humbjeje?

E shkatrruar. Pas ktij aksidenti n K2, ne u prballm edhe me nj tjetr fatkeqsi, ndrsa kishim marr rrugn e kthimit.

E keni fjaln pr prmbytjet n Pakistan?

Ishim n Skardu, nj qytet n veriperndim t Pakistanit. Rrugs pr n kt qytet, ndalm n nj fshat t shkatrruar thuajse trsisht nga prmbytja dhe rrshqitja e toks q kishte pasur. 15 persona ishin vrar dhe shtpit e godinat ishin shkatrruar. Ishte tronditse.

N maj ju u ngjitt n malin Everest dhe n qershor, s bashku me bashkshortin tuaj, Ralf Dujmovits, vendost q srish t’i ngjiteshit ksaj maje, pas nj pushimi t shkurtr. Jeni gjith kohs n krkim t lartsive, madje edhe t atyre q i keni arritur m par?

Pas Everestit, ndihesha srish energjike dhe mendjen e kisha t qart. Vrtet mendova se isha gati q t shkoja n K2.

Ka vetm nj maj n bot, ndr 14 majat m t larta, t ciln ju nuk e keni arritur ende ta prekni. sht nj maj n 8000 metra lartsi. far ju trheq nga kjo maj?

sht nj vend shum i bukur, gati magjik. Bn bashk fuqin dhe pushtetin. N vitin 1994, kur e pash pr her t par K2, u mrekullova. Ky mal m mbeti n mendje dhe e dija q nuk do t’i qndroja dot larg pr nj koh t gjat.

Po, por pr shum alpinist, ajo konsiderohet si nj maj-monstr. do vit alpinist t shumt q prpiqen t ngjiten n kt maj, humbasin jetn

Un kam nj respekt shum t madh pr malin, por nuk kam frik prej tij. Kam nj marrdhnie shum intensive me lartsit dhe e njoh malin deri n detajet m t imta.

far doni t thoni me kt?

Pr shembull, n rrugt q marrim pr t’u ngjitur n male gjithmon para se t ndrmarrsh nj veprim duhet t pressh dhe ta mendosh mir at. Kryesisht problematik jan ortekt q ndonjher zbresin posht deri n 5000 metra lartsi. Prvoja t bn q t parashikosh kohn e sakt t ndodhjes s tyre.

Hern e fundit q synuat t’i ngjiteshit K2 vendost q ta shtynit pr m von, pr shkak se ai ishte i mbushur me dbor. Si jan kushtet aktualisht?

Parashikimi i motit ishte i mir, por ishte shtja e shkmbinjve t vegjl q shkputeshin pr shkak t vers q kishte qen jashtzakonisht e nxeht, ishte nj situat e rrezikshme dhe m mir ta provonim nj her tjetr se sa t rrezikonim.

Ju jeni nga ata njerz q, pavarsisht rreziqeve, vazhdoni q t krkoni sfida t reja, duke mos u trhequr kurr.

Po sht e vrtet, jam e vendosur dhe kur i v vetes nj objektiv, gjat gjith kohs mendoj si ta realizoj dhe kt nuk e bj duke i dhn prparsi rrezikut, por duke e marr n konsiderat pr aq sa i takon q t merret. Pr sa i takon majs K2, jam e vendosur q t’i shkoj deri n fund.

Kur jeni e famshme, si jeni ju n botn e alpinistve dhe kur keni arritje t mdha n karrier, a ju nxit kjo q t ndrmerrni rreziqe t tjera m t mdha, apo ju bn m t rezervuar, sepse tanim keni fituar shum gjra.

T jesh nj alpinist do t thot t jesh nj person me adrenalin t lart. Kur je n fillim t karriers mund t rrezikosh me t vrtet shum, sepse t duhet q t ash n nj rrug t vshtir dhe pa rrezik kjo gj nuk bhet. Ndrsa me kalimin e kohs nis q ta marrsh parasysh faktorin e riskut. Un jam msuar q t dgjoj far m thot trupi im n shum raste. Nse nuk e kam at ndjesin e siguris nn lkur, nuk hezitoj q t kthehem pas dhe ta l prgjysm nj ndrmarrje edhe n rastin kur disa parametra mund t jen pozitiv. M kujtohet nj her se isha 100 metra larg ngjitjes n nj maj shum t rndsishme dhe vendosa q t kthehesha, sepse e ndjeva q nuk ishte ai momenti i prshtatshm pr at arritje. Nuk e lejoj kurr veten q t m bjn presion t tjert apo ajo ka ata presin pr mua. Dgjoj veten dhe at kam kshilltaren m t mir.

Alpinizmi sht nj ndr sportet m t rrezikshm dhe m vdekjeprurs n bot. N vitin 2008, 11 alpinist vdiqn ndrsa tentonin t ngjiteshin n majn e K2.

Kjo maj, si do maj tjetr, sht sa krenare, aq edhe ndjellse dhe mbi t gjitha nuk t jepet, por ruan shum t fshehta dhe t papritura. Thuajse pran finishit t saj sht nj terren q i ngjan gryks s nj shisheje dhe sht i mbuluar nga akulli. Ky sht nj vend, ku n fakt, ndodhin shum aksidente fatkeqe. Pikrisht n kt vend humbi jetn edhe miku im Fredrik. Ishte nj sken q e pash me syt e mi, pasi ai ishte 40 metra larg meje. Pr nj moment u zhduk dhe mendova se ishte ulur dhe po krkonte dika, n fakt i kishte rrshqitur kmba thell. Gjithka ndodhi sa hap e mbyll syt. Prreth kishte shum mjegull dhe n nj moment dgjova nj ulrim dhe pas ksaj gjithka mori fund. Kto jan t papriturat fatkeqe t pasionit ton.

Si reaguat ju pas ksaj?

Nisa q t brtas, edhe pse nuk e mbaj mend mir se far thash. Por n momentin e par nuk po u besoja syve dhe qndrova si e ngrir. Me vete prsrisja: “O Zot, nuk mund t jet e mundur”. M pas tentova q t ruaja kontrollin pr t mos m ndodhur e njjta gj edhe mua. M pas mora n radio tim shoq dhe i kumtova lajmin e kobshm dhe me nj shpres t dobt u nisa drejt vendit ku e pash mikun tim pr her t fundit. Por tashm ishte shum von.

A mund t kishte ndonj shans mbijetese?

Ndoshta nj shans teorikisht, por n fakt praktikisht ai ishte zhdukur dhe m von morm vesh se kishte rn 1000 metra larg vendit ku psoi aksidentin.

Duke qen se merreni me nj sport t rrezikshm, a ju ndodh q t mendoni shpesh pr vdekjen?

Vdekja nuk bn pjes n mendimet e mia. Kur jam n mal jam trsisht e fokusuar dhe shum e kujdesshme. Nuk kam kurr frik se mos bie. Sigurisht q mendoj se far pres nga mali dhe se far mund t m ndodh, por kur e nis ngjitjen, nuk mendoj kurr pr vdekjen. Ajo nuk ekziston.

Tre vjet m par u “varrost” pr s gjalli n nj rrshqitje q patt. Mos vall t jetosh n rrezik t bn q t msohesh me vdekjen?

Kur lufton pr jetn sht trsisht nj histori tjetr. N at koh mendoj se kam qen tmerrsisht me fat. Kur ra orteku nga maja e malit, un isha n tendn time dhe u mbulova nga dbora, por pr fat, pata mundsi q t merrja ende frym dhe t lvizja. N ato kushte, q n fakt ishin t vshtira, pata mundsin q t merrja thikn q kisha n brez dhe t nxirrja veten nga kurthi. Pr kt m’u deshn dy or dhe kan qen ort m t dhimbshme t jets sime.

A ju a ka ndryshuar jetn kjo prvoj?

Jam
m e kujdesshme. Sot i mas shum m mir gjrat.

Po pr momentet e knaqsis n kto ekspedita shum t vshtira far mund t na thoni?

Ka shum aste t tilla, n vetvete edhe vshtirsit i shijojm si knaqsi. sht pjes e pasionit. Kemi prjetuar shum momente t bukura. Pr shembull jan me t vrtet magjik disa perndime dielli n lartsin mbi 6000 metra, kur t duket se dielli ulet pr t biseduar me ty. sht nj energji e jashtzakonshme q t prfshin t trn.

Ky sht shprblimi i vetm, pra pamja e mrekullueshme?

Po pamja e kombinuar me qetsin. Mendoj se sht e mrekullueshme se si nj qenie e vogl njerzore si un, mundet t ngjitet n nj mal t lart e gjigand dhe t shoh gjithka q nga lartsit. Kur zbres posht ndjej sikur n lartsi t kem pasur n krah gjith botn.

Ju jeni nj nga yjet e alpinizmit botror. Si e prjetojn meshkujt suksesin tuaj?

Fillimisht nuk m vun re, por me kalimin e viteve, pasi u kisha dal vazhdimisht para syve, me ngjitjet e mia, m n fund m pranuan n klubin e tyre ekskluziv.

A ju duhet srish q t provoni n syt e tyre aftsit tuaja?

E rndsishme sht se nuk m duhet q t’i provoj gj vetes sime.