Anetaret e fundit te BE-se festojne jubilete - Rumania dhe Bullgaria bejne bilancet
Avantazhet ne leter jane te padiskutueshme. Permes anetaresimit ne BE bullgaret dhe rumunet u bene brenda nates pjese e nje zone te paqes mireqenies sigurise dhe stabilitetit. Pese vjet pas pranimit megjithate ne vendet me te reja te BE ngazellimi i pare ka kaluar. BE me sa duket nuk eshte bere garant i nje jete me te mire. Bullgaria eshte vendi me i varfer i BE dhe i fundit persa i perket pagave pensioneve produktivitetit te punes dhe efikasitetit te energjise. Pervec kesaj shteti merr vleresime jo te mira persa i perket reformes ne drejtesi administrimit te subvencioneve dhe luftes kunder korrupsionit krimit te organizuar dhe trafikimit te qenieve njerezore. Edhe mangesite ne mbrojtjen e femijeve diskutohen rregullisht ne Bruksel.
Qe prej anetaresimit ne vitin 2007 Brukseli ka terhequr vazhdimisht vemendjen per deficitet e medha ne Bullgari duke patur edhe aprovim ne Sofje. Antoaneta Pramatarova ish ambasadore e Bullgarise ne Bruksel sheh ne rradhe te pare ne sistemin e gjyqesor mangesi. Proceset gjyqesore kunder kriminalitetit te organizuar hiqen zvarre me vite. Ketu kemi nje rruge te gjate para vetes.
Kritike nga Brukseli dhe Berlini
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Jose Manuel Barroso Presidenti i Komisionit Europian mbi korrupsionin ne Bullgari dhe RumaniI pare nga kendveshtrimi i sotem shume bullgare jane te mendimit se vendi i tyre me 1 janar 2007 u pranua ne BE si anetar i klases se dyte dhe ata i referohen pengesave te medha ne levizjen e lire ne tregun evropian te punes. Edhe futja e monedhes se euros nuk duket akoma ne horizont. shume e pakendshme ka qene per vendin e vogel te Ballkanit kur ne veren e vitit 2008 kryetari i Komisionit te BE Jos Manuel Barroso bllokoi ndihmat e BE ne vlere prej 220 milione eurosh pasi Sofia ishte kapur ne menyre te perseritur ne abuzimin me fonde. Apeli urgjent i Barrosos ishte se korrupsioni ne nivelet e larta te pushtetit dhe kriminaliteti i organizuar nuk kane vend ne BE dhe nuk tolerohen.
Me fjale te qarta diagnoza ishte Shume korrupsion dhe shume pak lufte te shtetit kunder tij. Por linja e ashper e Brukseli nuk gjen pelqim kudo ne Evrope. Ish ministri i shtetit ne Ministrine e Puneve te Jashtme Gernot Erler nuk ka iluzione ne lidhje me pasojat e kesaj politike. Bllokimi i fondeve do te preke ne fund popullsine e thjeshte bullgare qe ushqejne me to familjet kritikon ai. Dhe kjo eshte nje tragjedi per kete vend. Por ndoshta po kaq i demshem eshte humbja e prestigjit qe ndodh ne kete rast.
Fondet e financimit nuk preken
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Kufiri mes Bullgarise dhe Rumanise Ne parlamentin Europian ka deri sot deputete qe nuk e quajne Bullgarine dhe Rumanine te afte per pranim ne BE. Ne rastin e pranimit te tete milione bullgareve dhe 22 milione rumuneve ne BE per here te pare eshte siguruar me kontrata ligjore. Keshtu deri sot te dy vendet kontrollohen nga komisioni BE ne se respektojne standartet evropiane. Por raportet kritike te Brukselit nuk kane pasoja qe ti prekin politikanet vendore. Edhe kercenimi me masa ndeshkuese si bllokimi i fondeve te BE nuk e kane arritur deri tani qellimin. Keshtu Rumania nuk eshte ne gjendje te terheqe deri ne vitin 2013 ndihmen e BE me vlere prej 19 miliarde eurosh qe i takon.
Ky sigurisht nuk mund te jete faji i BE mendon ish kryeministri rumun Adrian Nastase. Perfundimi me sukses i negociatave per pranimin ne BE ne vitin 2004 ka ndodhur gjate mandatit te tij. Por sipas Nastase jane nevojitur perpjekje te medha politike per te nxjerre vendin e tij nga zona ndermjet Rusise dhe BE. Rumania thote ai eshte perpjekur me shume per arsye strategjike te behet anetar i BE se sa mund ta kete dashur BE.
Ska Evrope pa Evropen Juglindore
Shumica e politikaneve rumune jane te bindur se nje projekt evropian do te ishte i paplote pa shtetet e Evropes Juglindore. Cristian Preda i partise konservatore liberalo-demokratike eshte deputet ne parlamentin Evropian. Per te do te ishte e paimagjinueshme ne BE ku bejne pjese shume vende ish komuniste por jo Rumania dhe Bullgaria.
Kesaj i shtohet sipas Preda-s diskrepanca ndermjet kushteve te jeteses te rumuneve dhe kushteteve mesatare te jeteses ne BE. Nese kjo diskrepance eshte pasoje e nje mentaliteti te caktuar apo eshte mungese e vullnetit te duhur politik Per deputetin konservaor europian politika dhe zhvillimi ne nje shoqeri kane te gershetuara shume me njera-tjetren. Prandaj eshte veshtire te parashikosh se kur Rumania i arrin perfundimisht standartet evropiane ne te gjitha fushat.
Autore E. Lilov / C. tefnescu/Angelina Verbica
Redaktoi Mimoza Kelmendi