Anijet kozmike dhe kometat takim ne fluturim

A do te udhetonit 23 milione milje per te vizituar nje shkemb te thjeshte Sigurisht qe jo por pikerisht per kete ju nuk e keni emrin NASA. Shkembinjte jane ato qe e vene agjencine ne levizje edhe sot pasi vizituan nje shkemb qe quhet kometa Hartley 2 i cili sipas tyre eshte shume i vecante ata jane me krenare se kurre per udhetimin e bere. Per sa i perket pamjes se tyre kometat jane gjerat me te zakonshme ne bote thjesht copa shkembi dhe akulli te mbetura jetime qe ne ditet e para te krijimit te sistemit diellor dhe si jetime ato enden lart e poshte neper hapesire perplasen me trupat qiellore nderrojne trajektoren hyjne neper orbita te planeteve te ndryshem etj. Por e vecanta e tyre eshte qe jane shume te lashta pothuaj miliardavjecare. Eumlshte nje brez i tere qe sillet rrotull Neptunit e Plutonit. Kur viziton keta trupa nuk ndodhesh thjesht prane nje trupi qe vjen nga cepi me i larget i sistemit diellor por prane nje trupi qe vjen nga skaji me i larget i historise universale sepse ai shkemb eshte nje cope nga materiali origjinal i themelimit te sistemit diellor dhe ka nje moshe 4.5-miliardevjecarehellip me plak nuk behet. I tille eshte edhe Hartley 2. Per kete arsye NASA perpiqet te afrohet sa me shume qe mundet me ta. Fluturimi i te enjtes i cili u realizua nga NASA me ane te anijes Deep Impact e cila ka madhesine e nje fuoristrade te thjeshte dhe eshte shkeputur nga toka ne vitin 2005 nuk eshte i pari qe behet prane nje komete. Te tjera kometa p.sh. Borrelly Tempel 1 Wild 2 madje edhe e famshmja Halley kane pasur vizita nga anije kozmike. Por Deep Impact eshte superspecial dhe jo vetem per shkak te fotove magjike qe ka bere. Anija nuk eshte krijuar aspak per te fotografuar kometen Hartley 2. Ne fakt objektivi i saj primar ka qene kometa Tempel 1 te cilen e arriti dhe e fotografoi ne qershor te 2005-s menjehere pas leshimit fillestar nga toka. Anija pervec Tempel 1 analizoi dhe fotografoi me qindra trupa te vegjel te tjere copa akulli topa zjarri etj. Misioni i saj ishte me se i permbushur por ajo ishte akoma ne gjendje perfekte keshtu qe shkencetaret vendosen ta dergonin te vizitonte kometen Boethin ne vitin 2008 mirepo Boethin ne vitin 2007 u zhduk pa lene gjurme keshtu qe misioni primar per Deep Impact u be Hartley 2. Dhe pritja ne fluturim ia vlejti qe cke me te edhe pse u desh nje pilotim manual i kryer nga toka per ta arritur kometen Hartley 2 e cila eshte nje komete tekanjoze qe nderron drejtim sa here ka qejf. Hartley 2 eshte vetem 2.2 km e madhe por nuk eshte pak. Tempel 1 eshte shtate here me e vogel se kaq. Ceshte me e keqja Hartley ndryshe nga shume kometa normale nuk qendron pothuaj kurre ne nje vend. Levizja e kometave shkaktohet per shkak te akullit ose gazrave te tjera qe kane ne brendesi. Kur kometa i afrohet diellit materialet qe ka brenda p.sh. akulli kthehen ne avull dhe ka nje presion aq te madh kur del nga ndonje e care saqe ve gjithe kometen ne nje levizje me shpejtesi marramendese. Keto anije kozmike jane shume speciale - thote Shyam Bhaskaran nje prej drejtoreve te projektit - ato jane shume te afta te nderrojne trajektoren menjehere kur e nderron kometa. Por komete si Harley 2 e cila duket si nje kale i terbuar i rodeove nuk me kane zene syte kurre - thote shkencetari. Megjithate edhe pse shume speciale Deep Impact nuk arriti ti afrohej kometes vicioze me shume se 700 km. Sigurisht qe ne nivel hapesire kjo distance eshte mikroskopike keshtu qe kamerat e vendosura ne anijen kozmike te cilat ne momentin qe anija eshte leshuar nga toka ishin me te sofistikuarat ne planet bene plot 118000 fotografi. E habitshme se si imazhi eshte aq i paster pasi te dyja si kometa si anija po udhetonin me 43000 kilometra ne ore.