Anna Politkovskaja Si te jesh i lire dhe vezhgues i publikut Nga Alba Kepi Madhesia e germave

7 tetor 2006 - 7 tetor 2011 plot pese vjet nga vrasja e gazetares ruse Anna Politkovskaja. Nje krim pa kriminele te certifikuar pa te pandehur nen akuzen e ligjit e pa te burgosur me vulen e drejtesise. Te kujtosh me pak rreshta gazetaren ruse eshte nje sinjal i detyrueshem ne respekt te impenjimit te cdo shoqerie demokratike ne mosdhunimin e te drejtave njerezore ligjshmerise e lirise se shtypit. Anna Politkovskaja eshte kthyer ne nje simbol boteror te lirise se informacionit e te domosdoshmerise se kerkimit te se vertetes. Emri i saj renditet prane 100 gazetareve evropiane te vrare gjate ketyre viteve. Vdiqen sepse punuan respektuan lirine e informimit e kryen detyren e tyre ne emer te se vertetes. Ne duar mbanin vec nje pene e mbi supe nje mendje te lire pa kurthe pushtetesh e komoditete vetjake. Nuk eshte i paket numri i tyre por absolutisht me te shumte jane ata qe cdo dite firmosin artikuj ne kompromis me te fshehten.

Anna Politkovskaja vdiq sepse nuk heshti vdiq sepse tregoi ate cka shihte cka jetonte.

Jetoj jeten time e shkruaj ate cka shikoj - kujtonte shpesh ne artikujt e saj.

Qetesine shpirterore sia zevendesonte dot diktati i nje heshtje te imponuar. Gjithkund hartohen ligje ndryshohen kushtetuta ne emer te demokracise e pretendohet funksionimi i saj e jo rralle harrohet se pa nje media te lire pronare mediatike te pavarur organizata gazetaresh pa interes asnje lloj demokracie eshte funksionale.

Sot per sot pushteti eshte vetem nje menyre per te bere leke- lexohet ne ditarin e saj- Asgje tjeter. Cfare ngelet pas tij nuk kurohet. E se dikush ka forcen per tiu kenaqur parashikimeve optimiste le ta beje ate. Eumlshte natyrisht rruga me e shkurter. Por dhe denimi me vdekje per nipat tane.

Artikujt e saj kane aromen e jetes nuk e fshehin shqetesimin trishtimin vertetesine. Pena i perlotet ne tragjedine e Beslanit por dhe leshon flake nga frontet e luftes cecene ne kampet e refugjateve e vendstrehimet e opozitareve te regjimit. Anna vdiq se ndihej e lire e lire si qindra gazetare anekend botes te vrare te persekutuar te kercenuar.

Pak ore me pare ne nderim te ketij pervjetori komisoneri i te Drejtave te Njeriut Thomas Hammarberg prane Asamblese Evropiane publikoi nje deklarate duke i kujtuar cdo gazetari thelbin e punes se tij Qellimi i gazetarise nuk eshte per te kenaqur cdo kush qe ka pushtet apo per tu bere zedhenes i qeverise roli me i rendesishem eshte te jesh vezhgues i publikut. Kete rol 100 gazetaret e vrare anekend Evropes nuk e harruan kurre. Vrasjet e tyre jane enigma te imagjinuara. Mbrojtja e gazetareve thelbesore per lirine e medias ne Evrope - shprehet Hammarberg - por mosndeshkimi i vrasesve te tyre hedh dyshime serioze mbi efikasitetin e pushtetit demokratik.

Ligjet shtrenguese format e kontrollit kercenimet heshtja konsiderohen censura e re e gazetarise ne kete mijevjecare te trete.

ANNA POLITKOVSKAJA

Gruaja qe u jepte qumesht gjiri femijeve peng ne Beslan

pjese nga artikulli per tragjedine e Beslanit

2 dhjetor 2004

Vjeshta tashme ka kaluar nje vjeshte e nisur me 1 shtator ne shkollen numer 1. Ne Beslan po vjen dimri e gjerat nuk jane permiresuar per askend. Madje per kater familje jane keqesuar femijet e tyre figurojne ende te humbur edhe pse kerkimet zyrtarisht vazhdojne. Ne apel mungojne Georgi Zorik Agaev Aslan Asik Ki-siev Zarina Normatova - te gjithe te lindur me 1997 si dhe 11-vjecarja Aza Gumenzova.

Zorik

Zifa. Nena e Zorik Agaevit nxenes i klases se dyte fillore nuk del me nga shtepia. Po sikur Zorik te kthehet e une nuk jam Cfare te bej pastaj - thote gruaja buzagaz - ne qytet kujtojne se jam e cmendur. Gabojne. Jam e sigurt Zoriku im eshte gjalle e mbajne fshehur kushedi ku.

Familjet ne Beslan femijet e te cileve rezultojne te humbur kane krijuar ide te ndryshme kush beson si Zifa se jane ende te gjalle te mbajtur peng diku kush mendon se kane vdekur e eshtrat e tyre jane varrosur gabimisht nga prinder te tjere duke i shkembyer me femijet e tyre.

Ketu zene fill rruge me drejtime te ndryshme. Zifa i ka lejuar vetes vetem dy prej tyre. Dera e pare prane kryqezimit. Duke shtyre karrocen e te vogles Vika 11-muajshe Zifa fikson shikimin larg ne drejtimin nga ku heret o vone do te shafqet Zorik. Rruga e dyte drejton ne kopshtin Vagoncino Azzurro qe Zorik frekuentonte para se te niste filloren. Ketu Zifa sjell embelsirat qe merr bashke me djalin e madh Sashen qe frekuenton klasen e peste i perfitojne nga ndihmat humanitare per faktin se qene viktima te pengmarresve.

Sjellja e Zifa Agaeva eshte nje sinjal i Perendise ajo qe gruaja qe ushqeu me qumesht gjiri te gjithe femijet e mbajtur peng gjate diteve te burgimit brenda mureve te shkolles ne Beslan. Ai qumesht sherbente per te ushqyer te voglen Vika. Ajo nisi fillimisht ti jap te pije te gjithe femijeve qe i rrinin prane e me pas shtrydhe pika qumeshti jetesor mbi nje luge te vogel e dore pas dore ua ofronte femijeve me larg saj.

Fillimisht femijet merrnin qumesht direkt nga gjiri im - tregon Zifa.

Dhe ate te rriturit - e pyes.

Po afroheshin tek une ngadale pa krijuar dyshime e thithnin. Te njejten gje bente dhe djali im i madh Sasha 10 vjec. Ndersa Zorik e refuzonte. Atehere i hoqa nga kembet kepucet e reja qe babai ia kishte blere atij e Sashes per diten e pare te shkolles shtrydha qumesht brenda tyre qe Zorik ta pinte e te mos kishte turp. Por lekura e kepuces e thithi te gjithe lengun e qumeshtit.

Nje djalosh tjeter Azmat duke me pare se i jepja gjinjte femijeve iu drejtua gjyshes e i tha Gjyshe me jep qumesht Ajo Cfare qumeshti Ne moshen time Une i them Afrohu Azmat te jap une qumesht e Zorik ze vendin tend pa rene ne sy.

Rojes perballe nesh i rane ne sy levizjet tona i ngjante nje ujku. Kur me pa se po i jepja te pinin femijeve me drejtoi pushken ne gjoks. Nuk pata frike te vdisja. Vetem po te me vrisnin ne sy te femijeve te mi. Pikerisht ne ate moment nisa te mendoja se si mund ta mashtroja...

Zifa vazhdon tregimin e saj Kerkova te shkoja ne banjo. Cte te them sa me kushtoi kjo... Kisha marre nje vendim e shpresoja qe askush te mos me shihte. Banja gjendej ne presidence. Mendova se atje ne ndonje vend te pakten ne sirtaret e ndonje mesueseje mund te gjeja nje luge. E ne fakt e gjeta menjehere e kishte bishtin te dekoruar me lule. E mora mendova e kenaqur se me te mund te jepja per te pire qumeshtin tim fshehurazi. Ne kete menyre per te ushqyer femijet ishte me e lehte e me pak e rrezikshme. Une dhe vete e lepiva lugen. Nuk ishte hic e mire

Eh me cfare zilie grate e tjera shikonin gjoksin tim. Si me shikonin

Pas sulmit me cuan ne sallen e operacionit kur me zhveshen me ra luga. Cfare eshte kjo - pyeten doktoret. Mos qeshni - u thashe - eshte luga ime qe perdorja per tu dhene qumesht femijeve.

Me pas qe shperthimi e Zifa fluturon nga dritarja. Te gjithe qe qene ulur prane saj u gjeten gjalle dhe ajo mbijetoj por e shperfytyruar. Kreu shume operacione mjekesore e te tjera ka ende ne program por kater cikla i kane mbetur ne trup perjete eshte me pak e rrezikshme ti mbaj se si ti heq.

Keto plage nuk jane asgje. E rendesishme eshte te gjej Zorik. Kur te kthehet do festojme se bashku ditelindjen e tij.

Zifa perserit shpesh e shpesh here.

Do therras Njerez Zorik u kthye

Mbi fytyren e saj u shfaq nje buzeqeshje hyjnore.

Ana Politkovskaja

Te quajme terrorist

Cdo dite kam mbi tavoline dhjetera kartela kopje letrash te ceshtjeve penale ndaj personave ne burg per terrorizem apo qe momentalisht po gjykohen si te tille.

Pse fjala terrorizem eshte ne thonjeza Sepse shumica e ketyre njerezve jane etiketuar me kete marke pra jane terroriste ne emer e jo ne fakte.

Me 2006 kjo praktike e marketimit te terroristeve nuk krijoj thjesht nje lufte autentike ndaj terrorizmit por transformoj ne terroriste te mundshem cdokush qe deshironte te hakmerrej.

Kur gjykatesit e gjykatat nuk reagojne sipas ligjit per te goditur fajtoret e i binden urdhrit te politikes duke ndjekur kriminele te pikturuar nga Kremlini per te kenaqur deshiren e tij antiterroriste ceshtjet penale lindin si kerpudhat.

Prodhimi ne seri i konfesimeve spontane furnizon te dhena te mira per programin lufte kunder terrorizmit ne Kaukazin Verior.

Ja cme kane shkruar nenat e nje grupi te burgosurish te rinj cecene... Ne realitet keto qendra denimi jane kampe te verteta perqendrimi per te denuarit cecene qe u nenshtrohen cdo dite cdo lloj tipologjie diskriminuese etniko-raciste. Nuk mund te dalin nga qelite e tyre e nga blloqet e izolimit. Shumica per te mos thene totalisht denohen me akuza te shpikura pa prova qe i mbeshtesin. Te qenit te burgosur ne kushte te tmerrshme te shohesh dinjitetin tend te poshteruar lind tek ata nje urrejtje ndaj gjithckaje e ndaj te gjitheve. Cka vjen tek ne eshte nje ushtri e tere e ardhmja e se ciles eshte shkaterruar...

Te them te verteten une kam frike nga urrejtja e tyre.

Kam frike se kjo urrejtje heret o vone do shperthej si nje lum. E te gjithe do te shnderrohen ne ekstremist por jo ata qe i torturuan.

Ceshtja e marketimit terrorist eshte fusha ne te cilen takohen balle per balle dy ideologjime konceptime te ndryshme ideologjike per ate cka ndodh ne fushen e operacioneve antiterroriste te Kaukazit Verior te luftojne ilegalitetin me ligje apo te aplikojme ilegalitetin tone kunder te atyre

Ky konflikt provokon nje shi shkendijash qe rrezikojne te tashmen e te ardhmen. Rezultat i ketij marketimi te terroristeve eshte rritja e numrit te cdokujt qe nuk mund ta pranoje kete situate.

Mbrojtja e gazetareve thelbesore per lirine e medies ne Evrope Thomas Hammarberg ndash Komisioner per te Drejtat e Njeriut prane Asamblese Parlamentare te Keshillit te Evropes.

Qellimi i gazetarise nuk eshte per te kenaqur cdokush qe ka pushtet apo per tu bere zedhenes te qeverise roli me i rendesishem eshte te jesh vezhgues i publikut.

Gjate viteve te fundit disa gazetare investigues te njohur ne Evrope rane viktime e vrasjeve brutale Hrant Dink ne Turqi Georgyi Gongadze ne Ukraine e Elmar Huseynov ne Azerbajxhan. Me 7 tetor 2011 mbushen 5 vjet nga vrasja e Anna Politkovskaja ne Rusi. Nuk duhet kursyer asgje per te arrestuar e dorezuar para drejtesise vrasesit e urdheruesit e tyre.

Keto nuk jane aspak rastet e vetme te dhunes ndaj gazetareve. Prej vitit 1992 njeqind gazetare te rajonit te Bashkimit Evropian jane vrare per shkak te punes se tyre. Shume te tjere jane plagosur o jane kercenuar.

Gjithashtu OSBE ka dokumentuar se prej vitit 2007 ne 30 raste gazetaresh te vrare vetem ne nje te dhjeten e tyre pergjegjesit jane arrestuar. Ky fakt hedh dyshime serioze mbi efikasitetin e forcave te rendit e te organeve gjyqesore. Kjo eshte nje neglizhence e qarte e te drejtave humane pasi autoritetet lejojne persekutoret te mbeten imun nga denimi.

Themelore per demokracine

Media e lire e pavarur e pluraliste bazuar ne lirine e informacionit e te shprehjes jane elemente thelbesore ne cdo demokraci funksionale. Liria e medies eshte thelbesore per mbrojtjen e te gjitha te drejtave te tjera njerezore. Ka shume shembuj ku keqperdorimet korrupsioni diskriminimi e tortura kane ardhur ne drite per shkak te punes se gazetareve investigues.

Qellimi i gazetarise nuk eshte per te kenaqur cdokush qe ka pushtet apo per tu bere zedhenes te qeverise roli me i rendesishem eshte te jesh qen roje i publikut.

Nje forme censure

Kercenimet ndaj nje gazetari mund te kene nje efekt shkaterrues ne heshtjen e shume te tjereve. Kercenimi me dhune eshte sot nje forme censure.

E njejta gje vlen per ligjet shtrenguese apo format e tjere te kontrollit te medies. Per shembull shpifja konsiderohet ende nje krim ne disa vende te Evropes e gazetaret mund te perfundojne ne burg per ate cka kane referuar.

Qeverite duhet te garantojne siguri

Autoritetet publike shoqerite civile komunitet nderkombetare ashtu si pronaret e medieve dhe organizatat e gazetareve te gjitha pra kane rol te rendesishme ne garantimin e sigurise se gazetareve - nga zbatimi i ligjit edukimi monitorimi dhe vendosja e standardeve universale te sjelljes etike dhe veterregullimi.

Ceshtje te rendesishme qe duhet te kene perparesi ne tere sistemin e drejtesise

bull Forcat e rendit dhe autoritetet gjyqesore kane nje pergjegjesi kryesore ne garantimin se vrasjet dhe krimet e tjera te renda e te dhunshme ndaj gazetareve te hetohen menjehere dhe me efikasitet.

bull Qeverite dhe parlamentet duhet te sigurojne qe prokuroret dhe hetuesit jane te pavarur te trajnuar dhe te kualifikuar ne punen qe kryejne dhe se asnje nderhyrje politike ne rastet delikate duhet ti pengoje te kryejne punen e tyre profesionalisht.

bull Prokuroret dhe gjyqtaret duhet te jene te vetedijshem per rendesine e gjetjes se pergjegjesve te dhunes ndaj gazetareve e vendosjes se tyre para drejtesise.

E drejta e gazetareve per te kryer punen e tyre ne kushte te sigurta pa frike pa kercenim pa rrahje e vrasje eshte nje argument me rendesi thelbesore per lirine e shtypit dhe lirine e shprehjes sot ne Evrope.

Më shumë nga Sociale