Astma bronkiale ja pasojat mbi shendetin
Astma bronkiale eshte semundja qe mundon shume paciente. Ne vazhdimin e kesaj semundje Prof. Dok. Luljeta Kote shefe e Sherbimit te Alergo-Pneumologjise ne Pediatrine e QSUT-se sot do te shpjegoje se sa e perhapur eshte kjo semundje cilat jane shenjat dhe se si mund te mjekohet. Gjithashtu ajo jep edhe keshilla sa i takon astmes bronkiale.
Sa e perhapur eshte kjo lloj semundjeje
Ne vendet e Lindjes vitet e fundit vihet re nje rritje e dukshme e prevalences dendesise se semundjes se astmes. Natyrisht kjo prevalence rritet ne vendet ku niveli i ndotjes eshte me i larte apo ku ka ndryshime te theksuara te stilit te jetes menyres se ushqyerjes etj. Ndersa ne Perendim 10-12 per qind e popullsise jane te prekur nga semundjet alergjike.
Cilat jane simptomat shenjat e kesaj semundjeje dhe cfare problemesh sjell nese nuk trajtohet
Pacienti shfaq veshtiresi ne frymemarrje e cila mund te jete me zhurme fishkellyese. Mund te kete kolle te thate dhe te shpeshte ndjesi shtrengimi ne gjoks dhe ne fyt. Pacienti mund te mos i shfaqe njeheresh te gjitha keto simptoma por vetem njeren prej tyre. Nese nuk diagnostikohet dallohet ne kohe dhe ne menyren e duhur keto ndryshime te epitelit bronkial behen te pakthyeshme semundja mbetet kronike dhe behet pengese per cilesine e jetes. Ne disa raste kur astma nuk trajtohet si duhet ajo mund te behet e mprehte dhe kercenuese per jeten.
A mund te sherohet plotesisht kjo semundje
Astma bronkiale nese kapet dhe diagnostikohet ne kohe dhe ne menyren e duhur ecuria do te jete mjaft e mire aq sa pacienti mund te quhet normal.
Po ekspozimi ndaj ndotesve a e acaron gjendjen klinike te personave qe vuajne nga astma bronkiale
Po eshte e vertete qe ekspozimi ekstrem ndaj ndotesve ndikon ne shfaqjen e crregullimeve te funksioneve fiziologjike te aparatit te frymemarrjes. Per tu bindur per kete mjafton te theksojme se personat qe jane banore te zonave urbane jane me te ndjeshem ndaj kesaj dukurie sesa banoret e zonave rurale. Shkak behen kushtet e jeteses sasia e pluhurit dhe rrezeve te diellit nen ndikimin e te cileve rritet sasia e ndotesve dhe i perberesve ne ajer te tyre dhe per pasoje rendohet gjendja e te semureve me astme bronkiale.
Cilet jane ndotesit me te rrezikshem per astmatiket
Ndotesit me te rrezikshem jane ata qe vijne nga burime industriale dhe makinat sepse ne bashkeveprim me rrezatimin diellor formojne ozonin i cili eshte nje gaz qe behet shkak i shperthimit te dispense krizave te astmes dhe keqesimin e te semureve me astme. Ozoni irriton aparatin e frymemarrjes dhe redukton funksionin pulmonar frymemarres keshtu rendon astmen dhe semundjet e tjera kronike te vazhdueshme te mushkerive. Demtimet e perseritura qofte dhe afat shkurtra te ozonit ne zhvillimin e mushkerive te femijet con ne demtim te funksionit pulmonar ne moshe te rritur. Por ka edhe disa gaze ndotes te tjere te cilet ndikojne ne kete semundje sic jane dioksidi i squfurit oksidet nitrike dhe grimcat oerozolike te atmosferes.
Simptomat
Pacienti shfaq veshtiresi ne frymemarrje
Frymemarrja mund te jete me zhurme
Mund te jete dhe fishkellyese
Semundja shoqerohet me kolle te thate dhe te shpeshte
Ndjesi shtrengimi ne gjoks dhe ne fyt
Pacienti mund te mos i shfaqe njeheresh te gjitha shenjat
Ne disa raste vetem njeren prej tyre
Keshilla
Mbajini femijet ne vende te ajrosura mire
Shmangni lageshtiren sidomos ne dhomat e gjumit
Ushqeni me gji femijet te pakten deri ne moshen 1 vjec
Shmangni sterilitetin e tepruar ne rritjen e femijeve
Shmangni mbiperdorimin e detergjenteve
Shmangni perdorimin e ushqimeve qe permbajne alergjene
Grate shtatzena dhe femijet nuk duhet te ndiejne eren e duhanit