Atdheu fillon nga heronjte

Histori per historine - Qendra Kombetare Kinematografike fton kineastet per dokumentare mbi dy tema te medha te historise se mesjetes dhe ate moderne shqiptare.

Propozimi i trete nje dokumentar monografik per Manaki Brothers.
Motivi 110-vjetori i Pavaresise

Meqe para ska te behet dicka per atdhene per atdhene e atij lloji qe fillon nga heronjte. Jo nga te renet dhe as jo vetem nga heronjte e luftes dhe historise. Situata kritike financiare nuk e ndalon Qendren Kinematografike te gjeje arsyeje per te deshmuar rendesine si institucion kombetar.

Viti 2011 i fillon me 50 milione leke me pak nga shkurtimi qe beri qeveria ne vere 2010 dhe me buxhetin me te ulet qe ka pasur ne keto vite i miratuar se fundi ne parim pa ndonje vleresim kritik.

Megjithate QKK e shtrin vizionin edhe per 2012. Ajo mendon te prodhoje nje seri dokumentaresh histori per historine. Qendra i fton zyrtarisht kineastet te marrin pjese ne konkursin e filmit dokumentar mbi dy tema te medha te historise se mesjetes dhe historise moderne shqiptare. Propozimi i trete nje dokumentar monografik per Manaki Brothers.

QKK deklaron se ne kuadrin e prezantimit dhe promovimit te figurave te shquara dhe ngjarjeve me te rendesishme historike mbarekombetare ne bashkepunim me Arkivin Qendror Shteteror te Filmit ka marre iniciativen te hape fazen e pare te konkursit per projekte per filma dokumentare kushtuar Figures se Skenderbeut Vellezerve Manaki - Lumieret e Ballkanit 20-vjetorit te rrezimit te diktatures dhe eksodit masiv te shqiptareve ne vitin 1991.

Motivi 110-vjetori i Pavaresise pervjetor qe po futet qysh tani ne axhendat e subjekteve private e shteterore.

Dokumentari eshte gjinia me problematike ne produksionet e financuara nga QKK. Nese ne gjinite e tjera matja e forcave eshte te forca e talentit dhe kendveshtrimi per ta pare boten qe ka per baze nje kulture individuale te dokumentari ceshtja e metodes ka percaktuar profilin e gjinie te predispozuar per te qene deshtake.

Profili i dokumentaristikes shqiptare shfaqet me tiparet e mangeta te hulumtimit te lendes arkivore te investigimit ne kohen reale te objektivitetit shkencor kur eshte fjala per historine dhe te objektivitetit artistik. Mangesi te natyres qe cojne ne mitkrijimin dhe historia eshte terreni me i pershtatshem per mitkrijimin ne nje klime intelektuale dhe artistike me vetedije te dobet per vlerat qe prodhon.

Dokumentaristika perfaqesohet nga nje klase kineastesh qe kane bere me se shumti art propagande. Pas nentedhjetes me gjithe lirine e shprehjes metoda ishte po ajo levdo dhe kurre mos dysho. Sepse metoda nuk eshte thjesht ceshtje e zbatimit te ca parimeve te njohjes eshte edhe pozicionim i individit artist ne vendin dhe kohen ku jetojne.

Dokumentaret e financuar nga QKK qysh prej krijimit jane kryesisht filma per heronj per emra te shquar qe jane vetvetiu te shquar. Trajtimi i temes historike pa deshmi me imazhe filmike autentike. Pra autoret tane jane vetiu larg burimit imazhit dokumentar.

Do mjaftonte edhe kaq per te vene ne dyshim nese eshte dokumentaristike ajo qe vazhdon e prodhohet me financat e QKK. Nje gje nuk mund te provohet nuk buron as reflektim as kendveshtrim. Ne vend te imazhit dokumentaristet tane perdorin nje mjet qe seshte i gjinise se tyre perdorin fjalen. Dokumentaret tane i mban ne ekran lumi i fjaleve.

Mund te merret me mend se cfare reflektimi per historine apo thyerjet e figurave te shquara kane sjelle dokumentaret per Ismail Qemalin Faik Konicen Dora DIstrian
Jeronim De Raden Aleksander Moisiun Nene Terezen Petro Markon Omer Kaleshin Mitrush Kutelin Dhimiter Shuteriqin Kadri Roshin Ibrahim Kodren po edhe per Hafize Leskovikun per ngjarje si Otranto 97 emigrimin e kosovareve per Kosoven vete per minoritetin grek ne Shqiperi per endrren e amerise per Bektashizmi etj.

Per Skenderbeun ka vite qe flitet per nje remake. Ca thone se duhet te angazhohen regjisoret me te mire e ta bejne kete pune. Ca i varin shpresat nga Amerika nga diaspora po edhe nga njerez me influence ne Hollivud.

Por QKK i fton kineaste per nje gje me te veshtire nje dokumentar per Skenderbeun. Dokumentari fiction kategori ku mund te trajtohej nje figure historike per te cilen ekzistojne vetem gravura e piktura mitkrijuese nuk i gjen gati autore qe merren me kete gjini ne Shqiperi dhe autore te paindoktrinuar.

Nje dokumentar per vellezerit Manaki pioniere te kinemase ne Ballkan duket nje propozim i perligjur. Por do ishte e paperligjur nese do kerkohej nje dokumentar aneksues per identitetin e tyre kombetar.

Per vellezerit Manaki nga Avdella qe dikur i perkiste Manastirit Janaq 1878-1954 dhe Milto Manaki 1882-1964 maqedonet thone se jane pioniere te kinemase maqedone greket e perfshijne ne historine e tyre shqiptaret po ashtu. Pavaresisht se keta te fundit nuk kane prova te trashegimise se Manakit ne ate mase qe kane fqinjet.

Arkivi Qendror Shteteror i Filmit ka shpallur se ekzistojne nga Vellezerit Manaki xhirimet mbi Shqiperine qe datojne ne vitin 1906. Xhirimin e tyre te pare e realizuan me 1905 eshte filmimi i pare ne Ballkan ne qytetin osman te Manastirit qe sot i perket Maqedonise. Per kete ka tridhjete vjet qe ne Manastir mbahet Festivali Nderkombetar i Filmit i quajtur Manaki Brothers.

Vellezerit Manaki hapen ne kete qytet kinemane e pare ne natyre me 1921. Arkivi i tyre eshte ruajtur ne Arkivin e Shtetit te ish Jugosllavise. U transferua ne Republiken e Maqedonise me 1976.

Propozimi per nje dokumentar me shkas 20-vjetorin e rrezimit te diktatures dhe eksodin masiv re shqiptareve ne vitin 1991 eshte mese i arsyeshem megjithese i vonuar.

Per kete gjeneze te tranzicionit te Shqiperise dokumentaristika ka reflektuar fare pak. Kronikat retrospektive intervistat me deshmitare dhe personazhe politike nuk kane e shteruar temen.

shte barre qe smund te hiqet nga kurrizi historia e ketij 20-vjecari 4000 mije te ikurit e ambasadave qe kerkuan azil politik me 1990 20 mije te ikurit e shkurt-marsit 1991 te ikurit me gomone barka skafe Vlore-Brindizi Durres-Brindizi linjat e udhetimeve te shpreses po edhe te lidhjeve mafioze-politike te tregtise klandestine dhe prostitucionit 20 mije klandestinet e marsit 1997 nje tjeter vale eksodi biblik dhjetera te ikurit nga kjo bote dhe te mbijetuarit nga Kater i Rades ne Kanalin e Otrantos po ate vit.

Para kater vitesh kryeministri Sali Berisha i akordoi Qendres Kombetare Kinematografike nje fond special 25 milione leke te reja per nje film artistik per Nene Terezen. Nuk u be dhe ndoshta me mire.

Arti qe merr persiper keto histori nuk mund te behet as me konkurse as me dekrete.
Per te gjithe ata qe duan te konkurrojne per keto tre dokumentare duhet ti depozitojne projektet ne zyren e projekteve te QKK deri ne daten 10 Janar 2011. QKK njofton se skenari i projektit mund te paraqitet edhe ne formen e bocetit.

Aty thuhet se ky konkurrim do te jete faza e pare e ciklit te dokumentareve per figura te shquara ne kuadrin e 100 vjetorit te shpalljes se Pavaresise se Shtetit Shqiptar.

Ne tregun e filmit ne Berlin

Qendra Kombetare Kinematografike ben te ditur se gjate diteve te Berlinales 10-18 shkurt 2011 paralel me Festivalin e Filmit nga me prestigjiozet organizohet edhe Tregu Nderkombetar i Filmit. Ne kuader te punes per promovimin e Kinematografise Shqiptare ne arenen nderkombetare ne kete treg QKK do te jete prezent me nje stende individuale e cila do te vendoset ne Hotel Marriot. QKK i fton kineastet qe duan te promovojne filmat aktuale shqiptare te marrin hapat e duhur nese do te jene pjese e ketij Tregu Filmi.

Te gjithe duhet te sjellin prane QKK-se deri me 15 Janar 2011 materialet promocionale mbi filmin te cilat do te ekspozohen ne stenden e Qendres. Aty ofrohet nje hapesire per cdo takim me profesioniste te fushes gjate diteve te Berlinales.

Brenda kuadrit te bashkepunimit me forume te rendesishme nderkombetare mesojme se QKK sapo ka marre aprovimin e kerkeses qe seleksionimi i filmave te Evropes Juglindore per Berlinale 2012 te behet ne Tirane ne nentor 2011. Kete vit ky aktivitet po behet ne Shkup.

Diciture Brindizi. Emigrante qe duan te kapercjene murin e portit. Oficeri i sherbimit u thote Ndalni dhe ne ndihme i vijne perforcime.