Autoritetet shqiptare nuk zbatuan Kodin e Komisionit te Venecias ne kater zgjedhje
Shqiperia nuk ka zbatuar asnje nga shtyllat baze te Kodit te praktikes se mire ne ceshtjet zgjedhore te Komisionit te Zgjedhjeve i cili eshte hartuar me 30 tetor te vitit 2002 pra 10 vjet me pare. Ky dokument i Komisionit te Keshillit te Europes per Demokraci nepermjet Ligjit thekson disa parime baze per zgjedhjet te cilat jo vetem nuk jane zbatuar por jane shkelur me te dyja kembet nga politika shqiptare ne zgjedhjet parlamentare te 2005-s zgjedhjet lokale te 2007-s zgjedhjet parlamentare te 2009-s dhe zgjedhjet lokale te 2011-s. Ky dokument i Komisionit te Venecias theksonte se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk duhet te jete politik dhe duhet te jete i perhershem nderkohe qe KQZ-ja aktuale eshte tejet politike dhe eshte hequr nga paragrafi i Kushtetutes. Kodi i Venecias kerkon qe numerimi i votave te mos behet nga grupe te perqendruara nderkohe qe te ne zhvillohet e kunderta. Dokumenti i juristeve me te mire te KiE-se thekson se Kodi Zgjedhor duhet te beje nje shperndarje te plote te mandateve ne baze te votimit te pergjithshem nderkohe qe ne Shqiperi ende ka probleme.
Listat zgjedhoreNe kodin e praktikes se mire per ceshtjet zgjedhore te Komisionit te Venecias theksohet se listat e zgjedhesve duhet te jene te perhershme. Ato duhet te azhurnohen rregullisht te pakten nje here ne vit. Ne rast se zgjedhesit nuk regjistrohen automatikisht regjistrimi duhet te behet ne nje kohe relativisht te gjate. Listat e zgjedhesve duhet te botohen. Duhet te ekzistoje mundesia per aplikimin e nje procedure administrative e cila ti nenshtrohet kontrollit gjyqesor ose nje procedure gjyqesore per regjistrimin e zgjedhesit qe nuk jane regjistruar. Regjistrimi nuk duhet te behet ne qendren e votimit ne diten e zgjedhjeve.
KQZNe vendet ku administrata ka tradite te gjate te pavaresise ndaj autoriteteve politike sherbimi civil zbaton ligjin zgjedhor pa iu nenshtruar trysnise politike. Per kete arsye eshte normale qe zgjedhjet te organizohen nga autoritetet administrative dhe te mbikeqyren nga Ministria e Brendshme. Megjithate ne vendet me pervoje te pakte me organizimin e zgjedhjeve pluraliste ekziston rreziku qe qeveria te detyroje autoritetet te bejne cfare deshiron qeveria. Kjo ka te beje si per qeverine qendrore edhe ate vendore dhe ne qofte se pushteti vendor kontrollohet nga opozita e vendit. Kjo eshte arsyeja perse duhet te ngrihen komisione zgjedhore te pavarura te paanshme nga niveli kombetar deri ne nivelin e qendres se votimit ne menyre qe zgjedhjet te zhvillohen sic duhet ose te pakten per te eliminuar dyshime serioze per crregullime. Sipas raporteve te Byrose se Asamblese se Keshillit te Europes per vezhgimin e zgjedhjeve nje numer anetaresh kane te meta per sa u perket komisioneve zgjedhore mungesa e transparences ne aktivitetin e KQZ-se dallime ne interpretimin e procedures se numerimit administrate zgjedhore e polarizuar politikisht mosmarreveshje per emerimin nga nje institucione shteteror pozita dominuese e partise ne pushtet ne administrimin e zgjedhjeve. do komision qendror i zgjedhjeve duhet te jete i perhershem si nje institucion administrativ pergjegjes per lidhjen midis autoriteteve vendore dhe komisioneve te nivelit me te ulet p.sh. per sa i perket hartimit dhe rifreskimit te listave zgjedhore. Perberja e komisionit qendror elektoral mund te coje ne diskutime dhe mund te behet nje ceshtje kryesore politike ne hartimin e nje ligji zgjedhor. Respektimi i udhezimeve te meposhtme duhet te lehtesoje arritjen e paanshmerise maksimale dhe nivelit profesional te komisionit. Si rregull komisioni duhet te perbehet nga nje gjykates ose jurist ne rast se organi gjyqesor ngarkohet per administrimin e zgjedhjeve pavaresia e tij duhet te sigurohet nepermjet procedurave transparente. Te emeruarit nga gjyqesori nuk duhet te jene nen varesine e atyre qe kane vene kandidaturen per tu zgjedhur. Perfaqesues te partive politike qe jane perfaqesuar ne Parlament ose qe kane fituar te pakten nje perqindje te caktuar votash. Partite politike duhet te perfaqesohen ne menyre te barabarte ne komisionin qendror ne menyre te barabarte mund te interpretohet ne menyre strikte ose proporcionale duke marre ose duke mos marre parasysh fuqine relative elektorale te partive. Pervec kesaj perfaqesuesit e partive duhet te jene kualifikuar ne ceshtje elektorale dhe duhet te ndalohen te bejne fushate per partite e tyre. Pervec kesaj komisioni zgjedhor mund te perfshije perfaqesues te pakicave kombetare prania e tyre eshte e keshillueshme ne rast se pakicat kombetare kane nje fare rendesie ne territorin perkates. Perberja e komisionit zgjedhor eshte natyrisht e rendesishme por jo me shume sesa menyra e funksionimit te tij. Rregullat procedurale te komisionit duhet te jene te qarta sepse kryetaret e komisionit kane prirje ti lene anetaret te flasin gje qe keta te fundit e shfrytezojne me shpejtesi. Rregullat procedurale duhet te percaktojne rendin e dites si dhe kohen e kufizuar qe cdo anetar ka ne dispozicion per te folur p.sh. cerek ore ose perndryshe diskutime pa fund mund te nxjerrin ne plan te dyte ceshtjet kryesore. Ka menyra per te marre vendimet. Do te ishte e arsyeshme qe vendimet te merren me shumice te kualifikuar p.sh. 2/3-t ne menyre qe te nxirret debati midis partise se shumices dhe te pakten nje parti te pakices. shte e preferueshme marrja e vendimeve me konsensus. Mbledhjet e Komisionit Qendror Zgjedhor duhet te jene te hapura ndaj te gjitheve duke perfshire median. Dhoma e kompjuterit linjat telefonike fakset skaneret etj. duhet te jene te lira per tu vizituar.
KZAZKomisionet e tjera zgjedhore qe funksionojne ne nivel rajonal apo zonal duhet te kene te njejten perberje si Komisioni Qendror Zgjedhor. Komisionet zonale luajne nje rol te rendesishem ne sistemet zgjedhore mazhoritare sepse ato percaktojne fituesin ne zgjedhjet e pergjithshme. Komisionet rajonale luajne gjithashtu nje rol te rendesishem per percjelljen e rezultateve te Komisionit Qendror Zgjedhor. Organizimi i zgjedhjeve kerkon stafin me aftesi te posacem. Anetaret e komisioneve zgjedhore duhet te jene juriste politologe matematikane ose specialiste te tjere qe kane njohuri te mira elektorale. Ligji zgjedhor duhet te permbaje dispozite e cila tu kerkoje autoriteteve te plotesojne kerkesat dhe nevojat e komisionit zgjedhor. Ministrive te ndryshme dhe organeve te tjera te administrates publike kryetaret e bashkive dhe stafit te bashkive mund tu jepen udhezime ne menyre qe ata te mbeshtesin administrimin e zgjedhjeve duke kryer operacione administrative apo logjistike per pergatitjen dhe zhvillimin e zgjedhjeve.
ApelimiProcedurat e apelimit duhet te jene sa me te shkurtra qe te jete e mundur dhe kjo vlen vecanerisht per vendimet para zgjedhjeve. Lidhur me kete duhen parandaluar dy mundesi se pari procedurat e apelimit te mos vonojne procesin elektoral dhe se dyti per shkak se ato nuk kane efekt vezullues vendimet per apelime mund te ishin para zgjedhjeve merren pas zgjedhjeve rasti i Kolegjit per fletet e numeruara gabim. shte gjithashtu e rendesishme qe procedura e apelimit vecanerisht kompetencat dhe pergjegjesite e organeve te ndryshme qe perfshihen ne te te rregullohen qartesisht me ligj ne menyre qe te shmangen konfliktet e juridiksionit pozitive apo negative. As apeluesit e as autoritetet nuk duhet te lejohen te zgjedhin organin e apelimit. Shembull Vendimet e KQZ-se te apelohen ne Gjykaten e Larte. Vendimet e komisioneve zonale te apelohen ne Gjykaten e Apelit dhe vendimet ne qendren e votimit te apelohen ne KQZ.
Numerimishte e preferueshme qe votat te numerohen ne qendrat e votimit dhe jo ne qendra te posacme. Personeli i qendres se votimit eshte i afte per ta kryer kete detyre dhe kjo eviton transportin e kutive te votimit dhe dokumenteve shoqeruese duke reduktuar keshtu rrezikun e zevendesimit. Numerimi i votave duhet bere ne menyre transparente. Prania e zgjedhesve te regjistruar ne qendren e votimit eshte e lejueshme prania e vezhguesve kombetare dhe nderkombetare duhet te behet me autorizim. Keta persona duhet te lejohen te jene te pranishem ne te gjitha rrethanat. Duhet te kete kopje te mjaftueshme te procesverbalit ne menyre qe te gjithe personat e lartpermendur te marrin nje kopje. Pavaresisht sa shume kujdes tregohet gjate votimit dhe numerimit te votave transmetimi i rezultateve eshte nje operacion jetik rendesia e tij shpesh neglizhohet per kete arsye duhet te kryhet ne nje menyre te hapur.
var disqusshortname = gazetashqip var disqusidentifier = co-b006033717dd66af75962a1721972e5a function var dsq = document.createElementscript dsq.type = text/javascript dsq.async = true dsq.src = http// - disqusshortname - .disqus.com/embed.js document.getElementsByTagNamehead0 document.getElementsByTagNamebody0.appendChilddsq LAJMI FUNDIT BE Denojme deklaraten diskriminuese te Ekrem Spahise 7 ore me pare ... Ambasadoret Lufta kunder diskriminimit perfshire ate te personave LGBT eshte nje nder 12 prioritetet kyce 15-vjetori i Prezences se OSBE Wollfarth Te vijoje bashkepunimi politik 9 ore me pare ... Ne pritjen e vecante te mbajtur ne ambientet e Kuvendit ... EULEX hap pikekalimin e Jarinjes 1 dite me pare ... EULEX ka njoftuar sot se pikekalimi 1 i Jarinjes eshte ... Berisha i terheq veshin Spahise per homoseksualet 1 dite me pare ... Deklarata e Ekrem Spahise nje pergjigje aspak mbreterore Reforma zgjedhore Arvizu-Wollfarth apel politikes shqiptare Respektoni afatet 1 dite me pare ... Mbyllja brenda afatit e reformes zgjedhore ka qene kerkesa kryesore ... Haxhinasto vizite zyrtare ne Katar 2 dite me pare ... Bashkepunimi ne fushen e investimeve pritet te jete ceshtje prioritare