Bajraba, PS, skeme te re per pensionet dhe varferine
Partia Socialiste e cileson te deshtuar skemen aktuale te pensioneve, duke theksuar se ajo do te reformoje teresisht sistemin e pensioneve me ardhje ne pushtet. Nderkohe qe propozon skema te reja per reduktimin e varferise apo problematikat e femijeve. Keshtu u shpreh dje, kryetari i Grupit te Punes per Programin e PS-se per Ceshtjet Sociale, Kosta Bajraba, i cili zbuloi edhe disa nga shtyllat e programit te PS-se ne keto sektore dhe propozimet e kesaj force politike gjate nje interviste per PS TV. Sipas tij, skema aktuale e pensioneve eshte e deshtuar dhe ka nevoje per ndryshime te menjehershme
Zoti Bajraba, cilat jane piketat kryesore te programit te PS-se persa i perket pensioneve?
Sistemi i pensioneve eshte ai me problematiku ne vend dhe nuk eshte reformuar. Skema e pensioneve eshte e falimentuar. Politikat e pensioneve perdoren nga qeveria si nje karrem per te mashtruar publikun dhe pensionistet. Ndaj, ne programin e PS-se, pensionistet konsiderohen jo vetem si shtresa me e nderuar e vendit, por edhe si shtrese qe politikat per te, te jene sa me te kujdesshme dhe nxjerrjen e tyre nga varferia.
Cfare do te thote kjo? Se sot vijon te thuhet se ka 2-fishim pensionesh ne qytet, ne fshat....
Qeveria, pra, po ben propagande per te nxjerre nje realitet ndryshe nga ai qe eshte. Per pensionet situata eshte kjo: perfituesit ankohen se masa e pensionit eshte shume e ulet, kontribuuesit ankohen se kontributet jane shume te larta dhe nga ana tjeter, skema eshte e falimentuar. Pra, asnje nuk eshte i kenaqur. Problemet kryesore per pensionet jane: masa e ulet e perfitimit, raporti shume problematik, gati falimentues, midis kontribuuesve dhe perfituesve qe eshte 1 me 1. Pra, sot nje kontribuues mban nje pensionist. Nderkohe qe raporti me minimal i pranuar edhe nga Banka Boterore eshte 2 me 1.
Cfare do te beje Partia Socialiste per te rregulluar kete raport?
PS-ja do te reformoje sistemin e pensioneve, duke u nisur nga vizioni qe mos ta perdore si nje karrem elektoral. Por do te ndertoje nje mekanizem per te nxjerre pensionistet nga varferia. Jo me fjale, por me politika reale dhe funksionale qe do te rrisin te ardhurat reale te pensionisteve. Ne parashikojme rritjen e qendrueshmerise te sistemit. Reforma e pare qe duhet bere, eshte qe ky sistem te jete i qendrueshem. Qe te behet i qendrueshem, nevojitet rritja e te ardhurave dhe ndryshimi i raporteve mes kontribuuesve dhe perfituesve. Ne programin e PS-se, ky raport do te shkoje 2.5 me 1 qe eshte mbi optimalen e pranuar edhe nga institucionet nderkombetare. Vec kesaj, ne programin e PS-se, parashikohet edhe pensioni rezidencial, social per te moshuarit mbi 75 vjec, pavaresisht kontributit te tyre ne sistem. PS parashikon edhe mbeshtetjen e grupeve nevojtare. Po keshtu, do te parashikohet edhe programi i lejes vjetore per barrelindjen, etj. Ne programin e PS-se parashikohet edhe kujdesi me i madh per pensionet e lidhura para 1993-shit, sepse shtresa e pensionisteve qe kane dale para ketij viti, eshte shtresa me e diskriminuar.
Cfare po ben grupi i punes ne politikat kunder varferise?
Vizioni i qeverise aktuale per varferine eshte shume i vjetruar dhe mbizoteron politika pasive. Qeveria nuk e pranon numrin real te te varferve ne Shqiperi. Varferia, edhe ajo zyrtare, ka nje rritje prej 0.6%. Pra, vendi po behet gjithnje e me i varfer. Ka nje vendosje te gabuar te prioriteteve ne luften kunder varferise. Ne do te perpiqemi te nxjerrim njerezit nga varferia, jo duke iu dhene lemosha, por duke iu krijuar pune. Pra, do e nxjerrin vete veten nga varferia. Nese te gjithe kane nje pune, atehere lufta kunder varferise do te jete me e lehte. Ne do te financojme, dyfishojme politikat e punesimit. Do te nxitet edhe klima e biznesit, per te lehtesuar dhe hapur vende pune.
Si i trajton programi i ri i PS-se problematikat e femijeve, ne kuadrin social?
Shumica e femijeve shqiptare jane te perjashtuar nga politikat dhe sherbimet sociale dhe publike. Niveli i analfabetizmit, sipas treguesve zyrtare, eshte 1.2%, nderkohe qe, sipas te dhenave te tjera, studimet e eksperteve tane behet fjale per nje nivel deri ne 10%. Eshte alarmante. Nderkohe qe 1 ne 3 femije nuk eshte ne gjendje te bleje tekstet, ne do te kerkojme subvencionim te blerjes se teksteve. Nje tjeter problem i madh eshte shkalla e larte e punesimit te tyre, 1 ne 3 femije eshte i punesuar dhe forma e punesimit eshte shume e rende. Ne do te terheqim femijet nga keto forma punesimi. Programi i PS-se parashikon dyfishim te politikave dhe sherbimeve per femijet.
Zoti Bajraba, cilat jane piketat kryesore te programit te PS-se persa i perket pensioneve?
Sistemi i pensioneve eshte ai me problematiku ne vend dhe nuk eshte reformuar. Skema e pensioneve eshte e falimentuar. Politikat e pensioneve perdoren nga qeveria si nje karrem per te mashtruar publikun dhe pensionistet. Ndaj, ne programin e PS-se, pensionistet konsiderohen jo vetem si shtresa me e nderuar e vendit, por edhe si shtrese qe politikat per te, te jene sa me te kujdesshme dhe nxjerrjen e tyre nga varferia.
Cfare do te thote kjo? Se sot vijon te thuhet se ka 2-fishim pensionesh ne qytet, ne fshat....
Qeveria, pra, po ben propagande per te nxjerre nje realitet ndryshe nga ai qe eshte. Per pensionet situata eshte kjo: perfituesit ankohen se masa e pensionit eshte shume e ulet, kontribuuesit ankohen se kontributet jane shume te larta dhe nga ana tjeter, skema eshte e falimentuar. Pra, asnje nuk eshte i kenaqur. Problemet kryesore per pensionet jane: masa e ulet e perfitimit, raporti shume problematik, gati falimentues, midis kontribuuesve dhe perfituesve qe eshte 1 me 1. Pra, sot nje kontribuues mban nje pensionist. Nderkohe qe raporti me minimal i pranuar edhe nga Banka Boterore eshte 2 me 1.
Cfare do te beje Partia Socialiste per te rregulluar kete raport?
PS-ja do te reformoje sistemin e pensioneve, duke u nisur nga vizioni qe mos ta perdore si nje karrem elektoral. Por do te ndertoje nje mekanizem per te nxjerre pensionistet nga varferia. Jo me fjale, por me politika reale dhe funksionale qe do te rrisin te ardhurat reale te pensionisteve. Ne parashikojme rritjen e qendrueshmerise te sistemit. Reforma e pare qe duhet bere, eshte qe ky sistem te jete i qendrueshem. Qe te behet i qendrueshem, nevojitet rritja e te ardhurave dhe ndryshimi i raporteve mes kontribuuesve dhe perfituesve. Ne programin e PS-se, ky raport do te shkoje 2.5 me 1 qe eshte mbi optimalen e pranuar edhe nga institucionet nderkombetare. Vec kesaj, ne programin e PS-se, parashikohet edhe pensioni rezidencial, social per te moshuarit mbi 75 vjec, pavaresisht kontributit te tyre ne sistem. PS parashikon edhe mbeshtetjen e grupeve nevojtare. Po keshtu, do te parashikohet edhe programi i lejes vjetore per barrelindjen, etj. Ne programin e PS-se parashikohet edhe kujdesi me i madh per pensionet e lidhura para 1993-shit, sepse shtresa e pensionisteve qe kane dale para ketij viti, eshte shtresa me e diskriminuar.
Cfare po ben grupi i punes ne politikat kunder varferise?
Vizioni i qeverise aktuale per varferine eshte shume i vjetruar dhe mbizoteron politika pasive. Qeveria nuk e pranon numrin real te te varferve ne Shqiperi. Varferia, edhe ajo zyrtare, ka nje rritje prej 0.6%. Pra, vendi po behet gjithnje e me i varfer. Ka nje vendosje te gabuar te prioriteteve ne luften kunder varferise. Ne do te perpiqemi te nxjerrim njerezit nga varferia, jo duke iu dhene lemosha, por duke iu krijuar pune. Pra, do e nxjerrin vete veten nga varferia. Nese te gjithe kane nje pune, atehere lufta kunder varferise do te jete me e lehte. Ne do te financojme, dyfishojme politikat e punesimit. Do te nxitet edhe klima e biznesit, per te lehtesuar dhe hapur vende pune.
Si i trajton programi i ri i PS-se problematikat e femijeve, ne kuadrin social?
Shumica e femijeve shqiptare jane te perjashtuar nga politikat dhe sherbimet sociale dhe publike. Niveli i analfabetizmit, sipas treguesve zyrtare, eshte 1.2%, nderkohe qe, sipas te dhenave te tjera, studimet e eksperteve tane behet fjale per nje nivel deri ne 10%. Eshte alarmante. Nderkohe qe 1 ne 3 femije nuk eshte ne gjendje te bleje tekstet, ne do te kerkojme subvencionim te blerjes se teksteve. Nje tjeter problem i madh eshte shkalla e larte e punesimit te tyre, 1 ne 3 femije eshte i punesuar dhe forma e punesimit eshte shume e rende. Ne do te terheqim femijet nga keto forma punesimi. Programi i PS-se parashikon dyfishim te politikave dhe sherbimeve per femijet.