Bankat, skeptike për të kredituar koncesionet e HEC-eve
Investimi në kohë afatgjatë nuk jep siguri për bankat
Tkurrja e kreditit nga bankat e nivelit t dyt ka vn n vshtirsi t madhe ecurin e veprimtaris s shum bizneseve n Shqipri. Shum syresh po hasin probleme serioze nga mungesa e likuiditetit. Bankat e nivelit t dyt duken shum skeptike ndaj bizneseve q bjn investime, t cilat shihen me sy mosbesues nga ato. N kt grup biznesesh q krkojn t investojn n vendin ton jan dhe firmat q kan marr koncesione pr t ndrtuar hidrocentrale t vegjl me kapacitete t vogla, q variojn nga 2-5 deri n 10 MW. Shum nga firmat q kan marr me koncesion ndrtimin e HEC-eve vendore jan refuzuar nga bankat e nivelet t dyt pr t’u kredituar dhe pr shum prej tyre kan vn n pikpyetje vazhdimsin e projekteve q kan marr prsipr. Disa syresh kan gjetur si zgjidhje shitjen e kompanive q kan nnshtruar kontrata koncesionare pr t ndrtuar kto HEC-e. Pr t’i mbajtur larg kto lloj bizneset, bankat kan rritur shum krkesat q duhet t plotsojn ato pr t marr nj kredi dhe ve ksaj kan rritur edhe interesat e kredive, duke e shtrenjtuar shum at. N fakt, bankat kan tkurrur kredin pr gjith biznesin, fakt ky i pohuar edhe nga Guvernatori i Banks s Shqipris, pak dit m par kur publikoi t dhnat mbi politikn monetare t 3 muajve t par t vitit 2010.
Gjat periudhs 2007-2010 jan nnshkruar gjithsej 98 kontrata koncesioni, prej t cilave 96 t forms BOT (ndrtim-shfrytzim-transferim) dhe 2 (dy) kontrata t forms ROT (rehabilitim-shfrytzim-transferim). Referuar kontratave t nnshkruara, do t ndrtohen 264 hidrocentrale, me fuqi totale t instaluar rreth 1055 MW dhe prodhim mesatar vjetor t energjis elektrike prej 4.5 miliard kWh. Nj sr HEC-esh t vegjl jan n ndrtim, ku kan filluar punimet e ndrtimit n mbi 30 hidrocentrale; prej t cilave jan n faz t avancuar t punimeve 10 HEC-e, q pritet t prfundojn deri n fund t vitit. Ndrkaq nj numr i madh investitorsh kan paraqitur interes pran METE-s pr ndrtimin e hidrocentraleve me koncesion. Por nga ana tjetr, kto biznesi kan ndjer nevojn pr t’u mbshtetur me kredi nga bankat e nivelit t dyt.
Madje, pr t zgjuar interesin e bankave, ministri i Ekonomis, Tregtis dhe Energjetiks, pak koh m par ftoi n nj tryez t prbashkt gjith drejtuesit e bankave n vend pr t’u
thirrje t kreditojn projektet e energjis s rinovueshme. N kt takim q u zhvillua me bankat, ministri Prifti i ka paraqitur gjendjen e koncesioneve n vend dhe problemet q hasin kompanit me mungesn e financimit nprmjet kredive. N kt tavolin pune u dha informacion pr zhvillimet e koncesioneve n vend dhe pastaj pr t marr dhe pr t shkmbyer mendime me njri-tjetrin pr mundsit e financimit nga sistemi bankar apo nga institucionet financiare ndrkombtare t koncesioneve n vend. Zoti Prifti u bri nj apel direkt bankave, q t mbshtesin investimet n koncesionet e hidrocentraleve, sepse kuadri ligjor sht prmirsuar dhe suksesi sht i garantuar, pasi ka shum resurse. Ai qartsoi drejtuesit e bankave n kt takim se ekzistojn t gjitha garancit pr bankat apo pr institucionet ndrkombtare financiare pr t kredituar koncesionet n fushn e energjetiks. Kreu i METE-s theksoi se frika e sistemit bankar pr t mos u prfshir n investime e financime t sistemit energjetik dhe sidomos n hidrocentrale sht e pajustifikueshme, duke qen se kuadri ligjor eksiton. N kt takim u b e ditur se shum projekte t vogla jan mbshtetur nga BERZH-i apo banka t tjera t huaja, ndaj u krkua nga bankat e nivelit t dyt q t investojn n kto lloj projektesh energjetike.