Basha: Kemi nisur një fazë të re të integrimit në BE

Ministri i Brendshëm gjatë një interviste me gazetarin Artur Kopani në emisionin Log në TVSH

far synon dorzimi i pyetsorit n Bruksel n marrdhniet mes Shqipris dhe Bashkimit Evropian, pr far duhet mbajtur mend ky ast?

Nse e thjeshtojm pak procesin e antarsimit t Shqipris n BE, ky do t ishte nj aplikim. Qytetart shpeshher jan ndeshur me nevojn pr t
nj aplikim pr t fituar nj t drejt apo nj privilegj. Procesi i antarsimit t Shqipris n Bashkimin Evropian ecn nprmjet disa fazave. Faza e aplikimit e cila prfundoi me dorzimin e krkess nga Kryeministri Berisha n 28 prill 2009, hapi etapn e parafundit t antarsimit t Shqipris n BE. Bashkimi Evropian dhe Shqipria n nj dialog shum intensiv bien dakord pasi Shqipria tregon kapacitetet dhe mundsit, pasi BE qartson ndryshimet dhe prparsimet e disa reformave, adoptimin e kornizs ligjore, hapen negociatat t cilat prfundojn me antarsimin e plot t Shqipris n BE. Ky nuk sht nj aplikim i hapur, me pikpyetje, sht nj aplikim fundi i t cilit sht antarsimi n BE i Shqipris. Dorzimi i pyetsorit, i 2284 pyetjeve q prfaqsojn n fakt m shum pyetje pasi kishim edhe pyetje shtes, nnpyetje. Dorzimi i pyetsorit nga Shqipria brenda nj kohe kaq t shkurtr shnon 2 momente t rndsishme. S pari, ecjen n gjurmn e prgjigjes ndaj pyetjeve t BE-s dhe s dyti prfundimi i ktij procesi brenda 4 muajsh, n nj koh m t shkurtr krahasuar me vendet e tjera t rajonit. BE do t’i marr n shqyrtim kto pyetje t cilat n vetvete jan nj radiografi e Shqipris. Nj radiografi e administrats, e t gjitha fushave q mbulon shteti shqiptar, t sektorve t ndryshm t ekonomis dhe n baz t profilit q Shqipria paraqet nprmjet ktyre prgjigjeve, hapet rruga pr t negociuar ato aspekte, t cilat BE gjykon se duhet t jen subjekti i negociatave, para se t hap dern pr Shqiprin si antare me t drejta t plota n gjirin e saj. Nga pikpamja substantive mund t them se sht momenti m thelbsor i marrdhnieve mes Shqipris me BE-n, nuk ka m thjesht nj shprehje t vullnetit politik apo nj diskutim t aktualizuar t shtjeve t caktuara, por ka nj diskutim thelbsor t do detaji q ka rndsi pr antarsimin e plot t Shqipris n BE. N kto kushte, kemi nj profil t plot t Shqipris dhe jo nj profil t aktualizuar t zhvillimeve t dits. Kryeministri me dorzimin e pyetsorit ka dorzuar n njfar mnyre pyetjen kryesore se cila sht dhe far prfaqson sot Shqipria. Pas vlersimit t ktyre pyetjeve, mund t ket pyetje shtes si ka ndodhur n rastin e Kroacis, Malit t Zi dhe Maqedonis, ecet me vendimmarrjen pr t’i dhn Shqipris statusin e vendit kandidat. Me marrjen e ktij statusi, hapen negociatat pr antarsimin e plot t Shqipris n BE. Ky sht dhe objektivi final i mazhorancs s kryesuar nga Kryeministri Berisha. Objektivi q brenda vitit 2013, Shqipria t ket prparuar n kt drejtim, t ket nisur negociatat dhe t jet prgatitur pr antarsimin e plot n Bashkimin Evropian.

Pas katr viteve ndryshimesh n Shqipri, kishte ardhur momenti q raportet mes Shqipris dhe BE-s t ngriheshin n kto nivele apo kjo vjen si pasoj e puns s qeveris?

Q nga hapja e Shqipris, nga izolimi dhe ecja prpara n drejtim t proceseve integruese ka pasur disa etapa. N vitin 2003, deklarata e samitit t Selanikut theksoi q vendet e Ballkanit Perndimor kan nj perspektiv t qart evropiane. Vullneti politik i BE-s sht rikonfirmuar n mnyr m formale gjat ktij samiti, por ajo q shnoi prparimin e Shqipris deri n kt stad ka qen vullneti i qeveris shqiptare pr t ecur prpara me reformat e domosdoshme. Reforma t cilat i hapn rrug n radh t par nnshkrimit t Marrveshjes s Stabilizim-Asocimit n qershor 2006, proces q mund t konsiderohet i vonuar pikrisht pr shkak t asaj q BE e konsideronte si munges t vullnetit politik pr realizimin e reformave. N kt mnyr u b ratifikimi n nj koh rekord i MSA-s, pasi n raport me vendet e tjera, duke pasur parasysh numrin e madh t vendeve antare n at moment, koha q Unioni mori pr t shprehur nprmjet Parlamentit do vend nj antar, vullnetin politik pr t ratifikuar kt marrveshje, ka qen m e shkurtra. Pas ksaj erdhi aplikimi i Shqipris n prill t vitit t kaluar pr antarsimin e plot, proces i cili kalon nprmjet statusit s vendit kandidat, ndaj edhe njihet edhe si proces i marrjes s statusit, por n fakt nuk ka m faz tjetr formale pr aplikimin e Shqipris pr antarsim t plot. N 28 prill t vitit t kaluar sht aplikuar pr antarsimin e plot t vendit n BE dhe faza q mbyllm para dy ditsh, sht faza e par e aplikimit pr antarsim t plot n BE. sht prgjigja e pyetsorit q Komisioni Evropian i drejtoi Shqipris me an t cilit synon t njoh vet dhe t’u paraqes vendeve antare tablon m t plot se far sht Shqipria sot. Menjher pas konstatimit nga BE-ja, me institucionet prkatse, n radh t par nga KE-ja se Shqipria n trsin e saj nuk ka probleme madhore me kompatibilitetin pr sa i prket BE-s dhe asaj q prfaqson me norma, vlera, parime dhe standarde, ecet me opinion pozitiv dhe pas ksaj me prfitimin e statusit s vendit kandidat. Pas ksaj rruga sht e hapur pr t negociuar kapitull pr kapitull dhe nen pr nen antarsimin e Shqipris n BE. Ky sht procesi q na pret dhe kjo sht rndsia e dorzimit t pyetsorit nga ana e Kryeministrit Berisha para dy ditsh.

far prfaqson ngritja e nnkomisionit pr Shqiprin n 21 prill? sht nj raport special pozitiv apo do t jemi m shum t monitoruar nga BE-ja n periudhn q vijon?

Nj komision sht nj privilegj q u jepet vendeve q avancojn n rrugn drejt integrimit. Me marrjen e statusit s vendit kandidat nnkomisioni kthehet n nj komitet si n rastin e Kroacis. Ky komision duhet par si nj avancim i marrdhnieve parlamentare mes BE dhe Shqipris dhe n kt rast mes Parlamentit t Shqipris dhe atij evropian. Roli dhe objektivi i ksaj marrdhnieje m t ngusht, ashtu si n rastin e marrdhnieve t tjera m t ngushta si n nivelin ekzekutiv, komision-qeveri, sht nj ndrveprim, nj dialog edhe m intensiv midis Shqipris dhe BE-s dhe kjo sht shum normale. Ky nnkomision do t zhvilloj takime dy her n vit, ndrkoh q me vende t cilat nuk kan avancuar, si Shqipria, e kryejn kt takim vetm nj her n vit. Kemi nj intensifikim t dialogut politik Shqipri-BE dhe kjo sht normale, pasi Shqipria sht afr antarsimit dhe BE sht i interesuar pr nj informacion dhe dialog sa m t qart t do zhvillimi ekonomik, politik, shoqror, rajonal n raport me Shqiprin.

A ndikon situata politike problematike n Shqipri n procesin e integrimit?

Situata e krijuar si rezultat i bojkotit t pajustifikuar nga ana e opozits ka nj impakt jo pozitiv, n radh t par pr imazhin e vendit dhe gjithashtu edhe n proceset integruese, pasi konsumon vmendje dhe energji, t cilat nse nuk do t shkonin n kt drejtim, do t investoheshin pozitivisht n drejtim t procesit t integrimit evropian. Menjher pas zgjedhjeve, Kshilli i Ministrave i BE me nj sinjal t qart, i cili u prsrit gjat takimit mes Kryeministrit Berisha dhe Presidentit t BE-s, Van Rompoy, ku zgjedhjet u konsideruan si nj test i kaluar pr Shqiprin, plotsisht n linj me konkluzionet e OSBE-ODIHR-it dhe hapi dritn jeshile pr t avancuar n procesin e integrimit evropian t vendit nprmjet dorzimit t pyetsorit. Tashm pas dorzimit t pyetsorit, si u shpreh dhe nga komisioneri Fule, kriteri kryesor pr shpejtsin e lvizjes n drejtim t BE sht cilsia e informacionit nprmjet prgjigjeve t pyetsorit. sht e qart se ka nj ndrgjegjsim pr situatn politike n vend dhe ka nj shtytje e cila u b e qart edhe gjat vizits n Tiran t komisionerit Fule, por edhe gjat bisedave n Bruksel. T gjith kan shprehur vizionin e BE, i cili sht nj vizion kushtetues, n prputhje t plot me Kushtetutn, me parimet e shtetit ligjor, me parimet e ndarjes s pushteteve dhe n kt mnyr kemi nj korniz t qart se brenda t cilave parametra pritet zgjidhja. Mazhoranca n mnyr t vazhdueshme krkon nj transparenc t plot t oferts son pr opozitn, ofert e cila ka qen e plot edhe pas krkesave t Kshillit t Evrops dhe institucioneve t tjera t BE. Kjo ofert sht e njanshme, n kuptimin q sht
para s t krkohej nga opozita. sht oferta pr nj komision hetimor parlamentar me shumicn e dominuar n