Berluskonizëm & Berishizëm
B & B. Berluskonizm & Berishizm. T dy jan figura q pr nga sulmet politike t kundrshtarve po shndrrohen nga figura n fenomene politike. Me “Berluskonizm” n Itali, pr nga sulmet e vazhdueshme n t gjitha aspektet, opozita italiane do t’i vesh figurs s kreut t ekzekutivit italian konotacion negativ. Ksaj tendence po i bashkngjitet edhe opozita shqiptare, q figurn e Berishs krkon ta shndrrojn n fenomenin “Berishizm”, i cili personalisht (jo si forc politike) ndodhet nn shigjetat e krahut kundrshtar. Por n fakt, a kan arritur t dyja opozitat, si ajo italiane, edhe ajo shqiptare q t’i shndrrojn kto dy figura, n syt e elektoratit, n dy fenomene negative? far ndodhi realisht, n zgjedhjet lokale, n Itali? Prse, me gjith klimn antiberluskonizm, dhunn verbale dhe fizike kundr tij, ai rezultoi s fundi fitues, ndrsa opozita humbse? Kjo situat e ngjashme po ravijzohet edhe n Shqipri, nga nj “Berishizm” negativ si do q ta kthej opozita, n nj “Berishizm” q po i kall datn, vet t majts. Duke i shndrruar n fenomene, ata marrin vlera t padiskutueshme. sht ajo pozitive apo negative kjo sht gjithmon n varsi t krahve politike dhe shijeve individuale.
Berluskonizmi n Itali apo Berishizmi n Shqipri, duke u shndrruar n fenomene, me sulme t vazhdueshme, kthehen n argumente kundr. N fakt, ata jan fitues pas prballjes elektorale me kundrshtart politik. Kan fituar, duke i argumentuar si fenomen, nprmjet “Grande Fratello”-s n Itali apo nprmjet makins “Red Bull”, q pritet ta kaloj rrugn Durrs–Kuks, kjo sht shtje pr t'u diskutuar. Rezultati i fenomenizimit t ktyre dy figurave, sht shtimi i pikve ndaj tyre dhe shndrrimi n fitues t zgjedhjeve.
Ky po konsiderohet sot gabimi m i madh i t dy opozitave t majta, si asaj italiane, ashtu edhe asaj shqiptare. Ato kaluan dhe vazhdojn me negacionizm ndaj kundrshtarit, kryesisht ndaj figurs politike t njshit, pa propozuar prgjigje t besueshme, konkrete, n baz t krkesave dhe nevojave t elektoratit. Ato nuk munden t'i japin ktij elektorati nj shpres t vrtet reformiste.
Rikonfigurimi i qendrs s djatht, si fituese e zgjedhjeve rajonale, e rifuti qendrn e majt italiane n nj kriz, e cila e ka kapluar prej kohsh. Ajo sht tashm pjes e dshtimeve t vazhdueshme, prej t cilave nuk po mundet t dal dot. Informohesh, lexon, dgjon lajme q vijn prtej Adriatikut dhe t vizualizohet nj situat politike, thellsisht e ngjashme me “vendin e shqipeve”, si kan qejf ata prtej detit, ta quajn. E majta italiane, si edhe ajo shqiptare, sht prpara nj hutimi, pasi nuk po orientohen dot n situatat politike t krijuara, si dhe nga humbjet e vazhdueshme elektorale, prpara t cilave po ndodhen. N mediat italiane flitet pr reaksione ndaj skandaleve, pr hajdutri, pr nj prdorim sistematik t resurseve publike pr prfitime personale, pr delire mediatike, pr munges projektesh politike. Dhe s fundmi, ajo q diskutohet m s shumti si anormalitet “gjenial”, sht q politikant nuk kan patur nevoj pr nj program. Prflitet gjithashtu pr nivelin shum t ult human t shum kandidatve, pr fyerje mes tyre, e kshtu m radh.
Por, ajo q sot po prflitet m s shumti si nj fenomen, sht q nj grumbull partish, lvizjesh, tarafesh, grupazhesh, individsh q qarkullojn rreth asaj q quhet politik, jan shndrruar n nj sistem krejtsisht auto-referencial (t privuar nga do kontakt me jetn reale civile). Ky fenomen sht kaq i vrtet dhe shqetsues, saq ato libra t botuara, q guxojn dhe bjn nj demonstrim preciz t numrave, fakteve, shkaqeve dhe t efekteve t auto-referencializmit (bota rrotullohet rreth meje apo tarafit tim), zhduken nga qarkullimi apo censurohen. Pr ta riprmbledhur kuptimin: aktiviteti politik konsiston m s shumti ose ekskluzivisht, n krijimin apo ushqimin e nj sistemi klientsh personal, q prfitojn direkt nga aktiviteti politik i radhs. Kta t fundit konsolidojn pozicionet e tyre, jo vetm, por ekskluzivisht nprmjet privilegjeve ose favoreve t personave specifik. Nuk bhet fjal pr kategori, klasa ose grupe referuese, por m tepr pr individ t veant a grupe t vogla personash q kan t prbashkt faktin q marrin prfitim direkt, personal.
Identike sht situata n Shqipri. Lvizja e fundit e Rams pr hapjen e kutive sht krejt auto-referencialiste. Me fjal t varfra i thon: "Vet zot, vet shkop". sht nj lvizje, q prfshin vetm kreun e opozits dhe tarafin e tij. N nj koh, kur Shqipria ndodhet prpara nj ndrre t kahershme pr lvizjen e lir dhe pa viza, prodhohet nj kriz pa mbshtetje ligjore dhe logjike. Kjo kriz e prodhuar i jep efekte pozitive nj individi, n t majtn shqiptare, qoft edhe grupazhit t tij, por kurrsesi elektoratit t majt, t djatht, t qendrs apo fardo qoft. Ai e ka pushtetin, duke qen n krye t Bashkis s Tirans. Por, me ardhjen n pushtet Rama pret q ta zgjeroj pushtetin ekonomik dhe at politik (t jesh kryetari i Bashkis s Tirans, do t thot t kesh pushtetin n masn gati 50%, pasi m shum se gjysma e biznesit operon n Tiran, d.m.th. nj pushtet i konsiderueshm) nga 50% n 100% pr t zgjeruar influencat dhe sistemin e klientve. Edhe frika e Rams pr nj humbje t mundshme n zgjedhjet lokale lidhet direkt me humbjen e tij personale dhe t grupimit t tij. Nj humbje e tij e dyt nuk do ta shptonte dot figurn e tij brenda PS-s. Prandaj, po hidhet si opsion i mundshm bojkotimi i zgjedhjeve lokale.
Si n Itali, ashtu edhe n Shqipri, shum efekte negative vijn nga rnia e ideologjis majtiste. Politikani italian apo ai shqiptar konsiderohet sot se nuk ka nj ofert reale politike, vese favoret personale, t menjhershme, jo t lidhura nga prkatsit ideologjike, sociale apo kulturore. Kshtu, qllimi i politikanit sht t zgjeroj krkimin e atyre q i japin benefite, pa ndrmjetsin e partis ose t ideologjis. N kt prfitim total, pr far duhen ideologjit, programet, idet? sht nj politik shum larg idealeve. shtja m e rndsishme sht q kjo ideologji sht n tranzicion, prej 20 vitesh. Edhe n Itali manifestohen t njjtat probleme. sht nj periudh gati 20-vjeare, q edhe ato programe apo ide t reja q vlersohen nga elektorati, jan hedhur si opsione dhe jan manifestuar nga e djathta. T majtt jan thjesht emra t rinj, n politika t vjetra. Sot, e majta n Itali, pas humbjes s radhs n zgjedhjet rajonale kritikohet se varion nga klientelizmi i vjetr, n raporte jo shum lineare, me afarizmin ekonomik. E reja e vrtet do t ishte dhe mund t ishte n Itali, PD-ja (parti e qendrs s majt), por edhe ktu sfida ka mbetur jetime. PD-ja po konsiderohet, mbas humbjes s zgjedhjeve t fundit, nj emr i ri midis gjrave t vjetra. Si e majta italiane, edhe ajo shqiptare nuk kan autobiografi. Nuk ka gjetur dot nj identitet t ri ose t ndryshm, mbasi hoqi dor vullnetarisht nga identiteti komunist. Pas 1989-s, askush nuk ka kuptuar se kush u zuri vendin partive komuniste. N Itali, situata ka qen m e komplikuar, pasi kan ardhur mjaft emra n krye t s majts (gjithashtu ish-komuniste), duke mos e
nj forc t qndrueshme dhe t besueshme n tregun politik. Sot, kriza m e thell vjen nga fakti se ata nuk prfaqsohen nga nj figur e vetme dhe dinjitoze. Me largimin e D’Alems, Prodit, t tjert q kan ardhur m pas, kan psuar disfata t vazhdueshme. Me humbjet n zgjedhje, kan rn edhe figurat drejtuese. Ndrsa n Shqipri, nse do t kishte nj figur t qndrueshme apo jo t s majts, doli si diskutim vetm pas 2005-s, me largimin e Fatos Nanos. Kjo paqartsi kulmoi me humbjen e zgjedhjeve t PS-s, n 2009-n, ku pritej nj dorheqje e Rams. Dhe mbas largimit t mundshm t Rams, n nj humbje tjetr zgjedhore, mund t fillonte nj histori e gjat emrash t ndryshm, si po ndodh n Itali. Ka shum arsye q e bjn figurn e Rams t paqart dhe jo shum t qndrueshme n krye t strukturave socialiste.
S pari, n qoft se Berlusconi realizoi nj aleanc t duhur dhe efektive me Bosin dhe Berisha me Metn, Rama nuk arriti t konfiguronte nj aleanc t duhur dhe fituese. Tashm, opozita italiane e ka t qart q nuk mund t pres ndonj thyerje t dyshes Berlusconi-Bosi, pasi konsiderohet nj dyshe q qeveris prej vitesh dhe funksionon. Kshtu po rezulton edhe aleanca Berisha-Meta, ndonse e re. Ndrsa, mungesa e nuhatjes politike e bn Ramn nj figur jo vizionare. Ai duhet t ishte futur q prpara zgjedhjeve n nj aleanc t suksesshme, si do t ishte ajo me Metn. S dyti, nuk po arrin dot t bashkoj t majtn. Sipas Kastriot Islamit, “ardhja e kreut t opozits ishte e lidhur me premtimin e bashkimit t s majts. N vitin 2009 ndodhi po ajo prarje, si n vitin 2005 dhe pr shkak t ndarjes PS-LSI ndodhi ai rezultat. Nuk arritm skemn e bashkpunimit, si ndodhi me t djathtn, ku Berisha mundi lokomotivn e PS-s”. Rama po ndjek taktikn e prarjes brenda s majts. Pas fraksionit PSV‘91, duke ln jasht komisioneve parlamentare Islamin, Blushin, Bellon, konsiderohet nga Islami nj projeksion pr ta uar drejt nj arjeje t re PS-n. “Ne po margjinalizohemi, nprmjet nj skeme t gabuar t Rams”. S treti, sht fenomeni, si n Itali, i paraqitjes prpara elektoratit pa program. Mungesa e nj programi t qart dhe efektiv sht konsideruar edhe nga struktura t brendshme t PS-s si pjes e dshtimit. S katrti, edhe n Shqipri, si n Itali, diskutohet fenomeni i paraqitjes s emrave t rinj, me politika krejt t vjetra. Kto politika t vjetra nuk fshihen dot me rrugtim dyfytyrsh. Ndrkombtarve u thuhet q po shkojm n Parlament dhe pas 10 minutave largohet, ndrsa elektoratit i thuhet t dal n protesta: "Rruga e vetme jan protestat”, - Rama.
N t dyja rastet, si n Itali, edhe n Shqipri, ka nj lvizje politike dhe rezultat identik nga opozitat e majta, saq t bn t mendosh se humbja e t majts “internacionaliste”, me sa duket, sht pjes e mentaliteteve humbse q prfshin t gjith kt krah politik pa dal dot nga hullia e errt ku kan rn.