Borxhi publik mbi 60%, vendoset te hiqet tavani per 2013-en
Eglantina Nasi
Treguesi i borxhit publik pritet qe per vitin e ardhshem 2013, te mos kete me nje tavan te percaktuar zyrtarisht si deri me tani prej 60%. Kjo fale ndryshimeve qe parashikohet te realizohen prej deputeteve ne ligjin ekzistues "Per menaxhimin e sistemit buxhetor ne Republiken e Shqiperise". Bashkangjitur me dokumentin e Projekt-buxhetit 2013, i cili u prezantua dje ne Konferencen e Kryetareve nga zv/ministri i Financave, Nezir Haldeda, u percaktua se ky ligj dje do t'u nenshtrohet diskutimeve te ardhshme ne komisionet parlamentare. Konkretisht, behet fjale per te mos e kushtezuar me qeverine me nje tavan zyrtar per kete tregues. E ne kete menyre, mund te lejohet edhe parashikimi rreth tij, qe ekspertet e ministrise se Financave kane bere ne kuadrin e hartimit te Projekt-buxhetit 2013, saktesisht prej 62.6% e Prodhimit te Brendshem Bruto. Por kujtojme, se gjithsesi, qeveria shqiptare edhe me heqjen e ketij tavani, mbetet nen monitorimin e institucioneve financiare nderkombetare per respektimin e direktivave kryesore, lidhur me ecurine e borxhit publik si te tille. Nga ana tjeter, nese i referohemi ligjit te lartpermendur (i miratuar nga Keshilli i Ministrave me 27 shkurt 2008), respektivisht ne nenin 59 te tij percaktohet qarte se "Borxhi total publik, perfshire garancite, nuk duhet te tejkaloje limitin 60% te PBB-se". Si edhe fakti se "ne ligjin vjetor te buxhetit, vendoset kufiri per borxhin e ri shteteror, per t'u marre ne vitin buxhetor, por edhe totali i borxhit shteteror". Qe do te thote ne terma praktike, se nese do te arrihet prej deputeteve te ndryshohen keto nene, atehere autoritetet zyrtare nuk do te kene ndonje kufi zyrtar per treguesin e borxhit publik. Nga ana e tij, gjate prezantimit te piketave kryesore te dokumentit themeltar te Financave per vitin e ardhshem 2013, zv/ministri Haldeda, permendi se borxhi publik eshte parashikuar te pesoje nje rritje prej 2.6%. "Kufiri per rritjen vjetore te totalit ekzistues te borxhit te shtetit dhe atij te garantuar te shtetit, per vitin 2013, eshte 70.519 milione leke", citohet perkatesisht ne kete dokument rreth ketij treguesi. Duke sqaruar se rritja e huamarrjes publike, mbetet ne kuadrin e prioriteteve qe ka Projekt-buxheti 2013, saktesisht realizimin e investimeve publike, por edhe rritjen e pagave dhe te pensioneve. Te cilat qeveria do te vazhdoje t'i kryeje, edhe pse vendet e tjera, kane njohur vetem renie te tyre gjate viteve te fundit, si pasoje e efekteve negative qe po ushtron ndaj tyre kriza ekonomike-financiare.
Treguesi i borxhit publik pritet qe per vitin e ardhshem 2013, te mos kete me nje tavan te percaktuar zyrtarisht si deri me tani prej 60%. Kjo fale ndryshimeve qe parashikohet te realizohen prej deputeteve ne ligjin ekzistues "Per menaxhimin e sistemit buxhetor ne Republiken e Shqiperise". Bashkangjitur me dokumentin e Projekt-buxhetit 2013, i cili u prezantua dje ne Konferencen e Kryetareve nga zv/ministri i Financave, Nezir Haldeda, u percaktua se ky ligj dje do t'u nenshtrohet diskutimeve te ardhshme ne komisionet parlamentare. Konkretisht, behet fjale per te mos e kushtezuar me qeverine me nje tavan zyrtar per kete tregues. E ne kete menyre, mund te lejohet edhe parashikimi rreth tij, qe ekspertet e ministrise se Financave kane bere ne kuadrin e hartimit te Projekt-buxhetit 2013, saktesisht prej 62.6% e Prodhimit te Brendshem Bruto. Por kujtojme, se gjithsesi, qeveria shqiptare edhe me heqjen e ketij tavani, mbetet nen monitorimin e institucioneve financiare nderkombetare per respektimin e direktivave kryesore, lidhur me ecurine e borxhit publik si te tille. Nga ana tjeter, nese i referohemi ligjit te lartpermendur (i miratuar nga Keshilli i Ministrave me 27 shkurt 2008), respektivisht ne nenin 59 te tij percaktohet qarte se "Borxhi total publik, perfshire garancite, nuk duhet te tejkaloje limitin 60% te PBB-se". Si edhe fakti se "ne ligjin vjetor te buxhetit, vendoset kufiri per borxhin e ri shteteror, per t'u marre ne vitin buxhetor, por edhe totali i borxhit shteteror". Qe do te thote ne terma praktike, se nese do te arrihet prej deputeteve te ndryshohen keto nene, atehere autoritetet zyrtare nuk do te kene ndonje kufi zyrtar per treguesin e borxhit publik. Nga ana e tij, gjate prezantimit te piketave kryesore te dokumentit themeltar te Financave per vitin e ardhshem 2013, zv/ministri Haldeda, permendi se borxhi publik eshte parashikuar te pesoje nje rritje prej 2.6%. "Kufiri per rritjen vjetore te totalit ekzistues te borxhit te shtetit dhe atij te garantuar te shtetit, per vitin 2013, eshte 70.519 milione leke", citohet perkatesisht ne kete dokument rreth ketij treguesi. Duke sqaruar se rritja e huamarrjes publike, mbetet ne kuadrin e prioriteteve qe ka Projekt-buxheti 2013, saktesisht realizimin e investimeve publike, por edhe rritjen e pagave dhe te pensioneve. Te cilat qeveria do te vazhdoje t'i kryeje, edhe pse vendet e tjera, kane njohur vetem renie te tyre gjate viteve te fundit, si pasoje e efekteve negative qe po ushtron ndaj tyre kriza ekonomike-financiare.