C'po ndodh me pronat shteterore jashte Kosoves
Nadie Ahmeti
Kosova ka disa ndermarrje jashte territorit te saj, por ende nuk eshte bere evidentimi i prones, e as privatizimi i ndonjeres prej tyre. Keshtu thone anetare te bordit te Agjencise Kosovare te Privatizimit dhe eksperte per ceshtje ekonomike, sipas te cileve, Kosova duhet dhe do te kujdeset per asetet e veta. Autoritetet pergjegjese pohojne se institucionet e Kosoves duhet te mbikeqyrin ndermarrjet shoqerore qe gjenden jashte Kosoves. Haxhi Arifaj, anetar i bordit te Agjencise Kosovare te Privatizimit, thote se edhe pse deri me tash asnje ndermarrje jashte Kosoves nuk eshte privatizuar, tashme do te filloje te behet evidentimi i prones ne shtetet qe pretendohet qe gjenden asetet. "Faktikisht eshte edhe kerkese e anetareve te bordit tani, qe ne kete drejtim sa me shpejt te behen hulumtime dhe te punohet per keto ndermarrje qe gjenden jashte territorit te saj (Kosoves)", tha Arifi.
***
Gjiganti ekonomik "Trepca" asetet e veta i ka pasur edhe jashte Kosoves, sidomos ne Serbi; Banka e Kosoves, e njohur me emrin Bankos, po ashtu ka pasur filialet ne Beograd dhe ne Ulqin; nderkaq, ne Mal te Zi, Kosova ka pasur pushimoren per punetore dhe per femije. Ibrahim Rexhepi, ekspert per ceshtje ekonomike, thote se deri me tani asnje institucion kosovar nuk eshte marre ne menyre te duhur me kete ceshtje. Ai thote se juristet e Agjencise Kosovare te Privatizimit duhet te shfletojne ligjet nderkombetare, ato te Serbise e te shteteve te tjera, ku pretendohet se Kosova ka asetet, me te vetmin qellim qe te gjejne mundesine per perfitim sa me te madh. "Problemi eshte dashur te gjendet ne formen si i kane zgjidhur problemet ndermarrjet e dala nga ish-Jugosllavia, mirepo Kosova nuk e ka pasur ate fat qe e kane pasur ato. Do te thote qe ato eshte dashur vete, ne menyre te drejtperdrejte shtetet te krijojne marreveshje ne mes vete, qe t'i njihet e drejta pronesore nje shteti ne shtetin tjeter, apo eventualisht ato te jene edhe tema per bisedime ne mes tyre", u shpreh Rexhepi.
Edhe Haxhi Arifaj thote se per keto prona ka pasur probleme te shumta, pasi vendet ne te cilat gjenden ndermarrjet, po mundohen t'i pervetesojne ato. Por, megjithate, ai thote se AKP-ja tashme ka caktuar nje avokat qe te merret me kete ceshtje. "Ato do te hulumtohen qe te kthehen ato prona. Ka pasur probleme juridike, por eshte duke u punuar. Tashme eshte caktuar edhe nje avokat kosovar qe t'i percjelle ato seanca rreth ketij problemi", pohoi Arifi.
Ibrahim Rexhepi, nderkaq, thote se zgjidhja e vetme per kete problem eshte qe ndermarrjet shoqerore te ngrene padi gjyqesore ne ndonje institucion nderkombetar te drejtesise. "Ajo mbetet ceshtje qe vetem ndermarrjet te ngrene padi gjyqesore. Dihet qe ne Serbi ato nuk cojne shume peshe, per shkak se ajo nuk i njeh as ndermarrjet shoqerore, as institucionet kosovare - mirepo, ne ndonje institucion nderkombetar, por qe do te ishte megjithate nje pune e rende", tha Rexhepi.
Sidoqofte, Ibrahim Rexhepi thote se mund te ndodhe qe ka edhe raste te tjera kur ndonje individ, apo ndermarrje, ka shitur pasurine shoqerore pa dijen dhe lejen e autoriteteve perkatese. Keshtu qe, sipas tij, gjyqesia duhet te hulumtoje duke mos kontestuar shitjen, por te gjurmoje se kah kane shkuar parate.
Kosova ka disa ndermarrje jashte territorit te saj, por ende nuk eshte bere evidentimi i prones, e as privatizimi i ndonjeres prej tyre. Keshtu thone anetare te bordit te Agjencise Kosovare te Privatizimit dhe eksperte per ceshtje ekonomike, sipas te cileve, Kosova duhet dhe do te kujdeset per asetet e veta. Autoritetet pergjegjese pohojne se institucionet e Kosoves duhet te mbikeqyrin ndermarrjet shoqerore qe gjenden jashte Kosoves. Haxhi Arifaj, anetar i bordit te Agjencise Kosovare te Privatizimit, thote se edhe pse deri me tash asnje ndermarrje jashte Kosoves nuk eshte privatizuar, tashme do te filloje te behet evidentimi i prones ne shtetet qe pretendohet qe gjenden asetet. "Faktikisht eshte edhe kerkese e anetareve te bordit tani, qe ne kete drejtim sa me shpejt te behen hulumtime dhe te punohet per keto ndermarrje qe gjenden jashte territorit te saj (Kosoves)", tha Arifi.
***
Gjiganti ekonomik "Trepca" asetet e veta i ka pasur edhe jashte Kosoves, sidomos ne Serbi; Banka e Kosoves, e njohur me emrin Bankos, po ashtu ka pasur filialet ne Beograd dhe ne Ulqin; nderkaq, ne Mal te Zi, Kosova ka pasur pushimoren per punetore dhe per femije. Ibrahim Rexhepi, ekspert per ceshtje ekonomike, thote se deri me tani asnje institucion kosovar nuk eshte marre ne menyre te duhur me kete ceshtje. Ai thote se juristet e Agjencise Kosovare te Privatizimit duhet te shfletojne ligjet nderkombetare, ato te Serbise e te shteteve te tjera, ku pretendohet se Kosova ka asetet, me te vetmin qellim qe te gjejne mundesine per perfitim sa me te madh. "Problemi eshte dashur te gjendet ne formen si i kane zgjidhur problemet ndermarrjet e dala nga ish-Jugosllavia, mirepo Kosova nuk e ka pasur ate fat qe e kane pasur ato. Do te thote qe ato eshte dashur vete, ne menyre te drejtperdrejte shtetet te krijojne marreveshje ne mes vete, qe t'i njihet e drejta pronesore nje shteti ne shtetin tjeter, apo eventualisht ato te jene edhe tema per bisedime ne mes tyre", u shpreh Rexhepi.
Edhe Haxhi Arifaj thote se per keto prona ka pasur probleme te shumta, pasi vendet ne te cilat gjenden ndermarrjet, po mundohen t'i pervetesojne ato. Por, megjithate, ai thote se AKP-ja tashme ka caktuar nje avokat qe te merret me kete ceshtje. "Ato do te hulumtohen qe te kthehen ato prona. Ka pasur probleme juridike, por eshte duke u punuar. Tashme eshte caktuar edhe nje avokat kosovar qe t'i percjelle ato seanca rreth ketij problemi", pohoi Arifi.
Ibrahim Rexhepi, nderkaq, thote se zgjidhja e vetme per kete problem eshte qe ndermarrjet shoqerore te ngrene padi gjyqesore ne ndonje institucion nderkombetar te drejtesise. "Ajo mbetet ceshtje qe vetem ndermarrjet te ngrene padi gjyqesore. Dihet qe ne Serbi ato nuk cojne shume peshe, per shkak se ajo nuk i njeh as ndermarrjet shoqerore, as institucionet kosovare - mirepo, ne ndonje institucion nderkombetar, por qe do te ishte megjithate nje pune e rende", tha Rexhepi.
Sidoqofte, Ibrahim Rexhepi thote se mund te ndodhe qe ka edhe raste te tjera kur ndonje individ, apo ndermarrje, ka shitur pasurine shoqerore pa dijen dhe lejen e autoriteteve perkatese. Keshtu qe, sipas tij, gjyqesia duhet te hulumtoje duke mos kontestuar shitjen, por te gjurmoje se kah kane shkuar parate.