Dhurata e Adamit
E ’lloji ishte dhuntia e gjuhve q iu blatua apostujve? Nga leximi i Shn Palit (Korintasit 1,12-13) mund t hamendsohet q bhej fjal pr nj glosolali (pra dhuntia e t shprehurit n nj gjuh ekstatike, q t gjith e kuptonin sikur t ishte gjuha e gjithsecilit). Por tek Veprat e Apostujve 2 rrfehet se n Ditn e Rrshajave nga qielli zbriti nj gjmim, mbi secilin apostull u vendosn gjuh t zjarrta dhe ata filluan t flisnin gjuh t tjera - pra ata morn dhuntin, n mos t ksenoglosis (ose t poliglotizmit), t paktn t nj shrbimi mistik t prkthimit t njkohshm (simultan). Nuk po bjm shaka: ndryshimi nuk sht pa rndsi. N rastin e par apostujve do t’u ishte rikthyer mundsia pr t folur gjuhn e shenjt parababelike. N rastin e dyt atyre do t’u ishte dhn hiri q t gjenin tek Babeli jo shenjn e nj humbjeje dhe nj plag q duhej shruar, por elsin e nj aleance dhe mirkuptimi t ri.
Nuk do t prpiqem ta epim Shkrimin e Shenjt sipas qllimit ton, si kan
shkujdesur shum protagonist t ksaj historie. Historia jon sht historia e nj miti dhe e nj shprese. Por do mit ka t kundrtin e vet, i cili prvijon nj shpres t ndryshme. Nse historia jon nuk do t ishte mjaftuar me Evropn, por do t kishte mundur t endej edhe npr qytetrime t tjera, do t kishim zbuluar - n kufijt e qytetrimit evropian, ndrmjet shekujve X dhe XI - nj mit tjetr, t rrfyer nga arabi Ibn Hazm (khs. Arnaldez 1981, Khassaf 1992a,1992b).
Ekzistonte, sipas ktij miti, nj gjuh e dhn nga Zoti, fal s cils Adami njihte thelbin (quidditasa) e sendeve dhe ajo ishte nj gjuh q i jepte nga nj emr do gjje. Por duket se n nj pik Ibn Hazmi bie n kundrshtim, sikur dykuptimsia lindte natyrshm nga prania e homonimeve n nj gjuh, por nj gjuh mund t ishte e prkryer, edhe nse do t prmbante sinonime t pafundme, vese me kushtin q, duke emrtuar nj send n mnyra t ndryshme, ta bnte kt gjithmon n mnyr t prshtatshme.
Gjuht nuk mund t ken lindur me marrveshje, duke qen se pr t’u marr vesh pr rregullat e gjuhs s re, njerzve do t’u nevojitej nj gjuh e mparshme; por nse kjo ekzistonte, prse njerzit do t’i hynin mundimit pr t ndrtuar gjuh t tjera, mundim i lodhshm dhe i paprligjur? Pr Ibn Hazmin mbetet nj shpjegim i vetm: gjuha parake prfshinte t gjitha gjuht.
Ndarja e mpasme (t ciln, duhet thn, Kurani e shikonte si nj ndodhi t natyrshme dhe jo si mallkim, khs. Borst 1957-1963, I:325), nuk ndodhi prej shpikjes s gjuhve t tjera, por nga thrrmimi i gjuhs s vetme q ekzistonte q nga fillimi (ab initio), e cila prmbante t gjitha gjuht e tjera. Pr kt arsye njerzit jan n gjendje ta kuptojn zbulesn e Kuranit n do gjuh q ajo t shprehet. Zoti e zbriti Kuranin nga qielli n arabisht vetm pr t’ia
t kuptueshm popullit t vet dhe jo sepse kjo gjuh gzonte ndonj t drejt t veant. N do gjuh njerzit mund t zbulojn shpirtin, frymn, aromn, gjurmt e shumgjuhsis parake.
Le t prpiqemi ta pranojm kt mendim q na vjen nga larg. Gjuha mm nuk ishte nj gjuh e vetme, por trsia e t gjitha gjuhve. Ndoshta Adamit nuk iu blatua kjo dhunti, vetm iu premtua, dhe mkati parak e ndrpreu nxnien e ngadalt t saj. Por mbetet trashgimi e bijve t tij detyra pr t rifituar zotrimin e plot dhe t paqt t Kulls s Babelit.