E ardhmja sipas Tommaso Padoa-Schioppa

Vdiq me 18 dhjetor ne kryeqytetin italian Rome ekonomisti Tommaso Padoa-Schioppa 1940-2010 nje nga baballaret themelues te euros e nje prej studiuesve me te zote te ekonomise evropiane.

I mbiquajtur vrulli intelektual ne politiken ekonomike te vendeve te Bashkimit Evropian qe i pari qe percaktoi nevojshmerine e lindjes se nje monedhe unike. Ne studimin e tij te vitit 1982 theksoi specifikisht faktin se per nje grup si vendet e Bashkimit Evropian do te ishte e pamundur te aspirohej njekohesisht ne nje tregti te jashtme te lire ne politika monetare kombetare te pavarura ne levizje te kapitaleve e ne taksa kembimi fikse pa ekzistencen e nje vlere monetare te perbashket. Tommaso Padoa-Schioppa qe nje nga figurat me te rendesishme te ekonomise evropiane e me nje karriere profesionale nga me te rrallat. Aktualisht prej dates 3 gusht te vitit 2010 e pas krizes se rende qe perfshiu ekonomine greke qe thirrur ne krah te Kryeministrit George Papandreu per te ushtruar pozicionin e keshilltarit te tij ekonomik. Qe ne moshen 39-vjecare qe per disa vite radhazi drejtori i Pergjithshem per Ekonomine e Financat ne Bashkimin Evropian 1979-1983 me pas nendrejtor i Pergjithshem i Bankes se Italise 1984-1997 e anetar i Komitetit Ekzekutiv te Bankes Qendrore Evropiane 1998-2006. Ne maj te vitit 2006 u emerua minister i Ekonomise Italiane e ne tetor te 2007-s u emerua president i Komitetit Monetar e Financiar Nderkombetar te FMN-se.

Kush qeveris duhet te udhehiqet nga ambicia e te ardhmes se vendit e qe duhet te kaperceje gjithcka qe motoja e punes se tij dhe me te cilen mirepriti edhe oferten e Kryeministrit Papandreu per vendin e keshilltarit ekonomik e me impenjimin per te administruar proceset makroekonomike fiskale bankare borxhin e pergjithshem te Greqise ne situaten e nje krize financiare nga me te rendat.

Me 18 dhjetor 2010 nje infarkt kardiak e ndan nga jeta vetem ne moshen 70-vjecare.

Pak rreshta nga libri i tij i fundit Kendveshtrimi i shkurter

Tommaso Padoa-Schioppa

Faktet e ketij dhjetevjecari fillimisht atentati i kullave binjake ne SHBA e tani nje krize ekonomike dhe financiare ne permasa planetare duhen pare si lajmerimet e nje axhende. Rendisin nje liste gjerash per te bere ne mileniumin e ri qeverisjen e botes vendosjen e paqes mbi toke bashkimin e forces me te drejten rifitimin e dominimit te njeriut mbi tekniken gjetjen e ekuilibrit e autonomine reciproke midis politikes ekonomise e kultures ne jeten e perbashket. Eumlshte bindja ime se rrenja me e thelle e krizes aktuale eshte kendveshtrimi i shkurter shkurtimi i horizontit te tregjeve qeverive komunikimit biznesit e familjeve.

E kaluara eshte nje e ardhmja eshte e shumefishte. E ardhmja nuk qendron ne pritjen e merzitshme mbi gjunjet e Jupiterit nuk eshte e as e shkruar ne asnje vend jemi ne qe e shkruajme me aksionet tona me zgjedhjet tona duke e transformuar shumefishin ne nje. Historia na meson se dhe e kaluara ishte e tille. Ja pse e tashmja eshte linja e lirise sone. Per te formuar te ardhmen duhet te mendojme te kerkojme nje te ardhme te mundur nje nga ato embrione te perfshira ne te kaluaren e te tashmen qe mund te zhvillohen e rriten. Pra ajo cka duhet te sforcohemi te lexojme nuk eshte nje e ardhme qe nuk eshte ende shkruar eshte realiteti pengesat qe na shfaqen rruget qe na e pengojne e te tjerat qe na hapen.

Jemi mesuar te lexojme ngjarjet historike te se kaluares duke ditur se si kane perfunduar.

Duke vezhguar te tashmen si nje event historik eshte nje ushtrim krejt i ndryshem nenkupton ne shikosh faktet per te kuptuar se si do te deshironim te perfundonin. Ti shikojme per te kuptuar sintezen midis asaj cka duam e asaj cka mundemi.