E majta dhe e djathta ne politikat gjinore
Ne se ka nje ceshtje per te cilen politika shqiptare me gjithe perpjekjet e saj ende nuk e ka sensin e nevojshem te duhur dhe te domosdoshem eshte veshtiresia jo thjesht teorike per te bere diferencimin dikotomik te natyrshem te qendrimeve konkurruese dhe ne nje fare menyre edhe vleresimeve komplementare per ceshtjet e politikes per politikat gjinore.
Nuk mundet me te ecim ne rrugen e trajtimit an block te ceshtjeve gjinore dhe problematikave me natyre komplekse qe kane grate dhe femrat tona. Sipas mendimit tim kjo eshte problematike e veshtire e koklavitur komplekse sepse eshte momenti qe problematikat dhe trajtimi i ceshtjes se barazise gjinore duhet bere sipas imperativave te kohes dhe standardeve universale te qyteterimit europian. Evidentimi i ketij handikapi te politikave te partive politike per ceshtjen gjinore nevoja per optika me te qarta dhe me te percaktuara politike nuk eshte ndonje manjakllek doktrinarist pa vlere dhe e pa lidhur me kerkesat konkrete te realitetit tone social dhe gjinor por eshte nje nga ceshtjet me thelbesore qe duhet vleresuar ndryshe.
Pikerisht nga qe problemi i qendrimit ndaj grave dhe femrave tona ne pergjithesi eshte e sfide e rendesishme beteje fondamentale per te ecur ne rrugen e duhur te plotesimit te standardeve te drejtesise humane sociale gjinore dhe seksuale te gruas ne Shqiperi.
Eshte pershtypje e gabuar qe vjen nga mungesa e vleresimit apo e aftesise per te dalluar politikat nuancore dhe debatet konceptuale qe zhvillohen per boten e femres. Ne kohen e sotme ne shoqerine moderne duket nga jashte sikur ne politikat gjinore ka pak dallime politike ontologjike konceptuale dhe doktrinariste nga qe vete demokracia logjika e ekonomise se tregut dhe filozofia e perbashket e bazamentit social individualist ne shoqeri i ka rrafshuar shume nga dallimet dhe dikotomite klasike ne sferen gjinore. Ndoshta nga qe ne kohen tone kane dale ne evidence shume probleme te tjera qe jane te mprehta me impenjative dhe te lidhura me drejtperdrejte me boten e jetes qe tani jane perziere me njeriun dhe qe shfaqen pergjithesisht me natyre sociale post-materialiste. Kjo ka bere qe ceshtjet morale dhe gjinore qe ne nje fare menyre te mos konsiderohen me shume rendesi ose te trajtohet me koncept linear mendim jo adekuat dhe gjuhe stereotipike te cilat jane shkaqet e monotizmit te ceshtjes gjinore.
Ky realitet edhe ne shoqerine tone ka krijuar idene e qendrimeve te paqarta evazive pa qendrime koloristike politike dikotomike te qarta te majta apo te djathta. Ky nuk eshte vetem problem politik dhe ideologjik por eshte nje ceshtje madhore sociale. Sepse koha dhe problematika komplekse politike sociale dhe boi-seksuale e gruas moderne qe te zgjidhet ne menyre komplekse dhe qe te trajtohet ne te gjithe krahet duhet trajtuar se pari nga partite politike jo si ceshtje pa ngjyre por sipas diferencimeve qe jane te nevojshme dhe te domosdoshme qe te behen. Sidomos kur ne terrenin tone vjen puna per te gjetur gurin e cakut qe ndan politikat e majta dhe te djathta gjinore kjo eshte tashme kondite sine qua non.
Ne kete kontekst politika jone duhet te vleresoje te vertetat e ceshtjes dhe te marre ne konsiderate faktin qe ne politikat e sotme globale gjinore ka dallime identitete dhe piketa orientimi te ndryshme qe thelbesisht kane vlere jo thjesht per te dalluar konkurrencen dhe menyrat specifike te shtrimit te politikave gjinore te djathta dhe te majta por per ta zgjidhur ceshtjen ne te gjithe segmentin e komplikuar te saj here majtas dhe here djathtas. Pavaresisht arritjeve dhe ndryshimeve qe ka bere politika me veten duket se kesaj ceshtjeje qe eshte komplekse nuk ka mundur ti transmetoje qendrimet e larmishme te diferencuara dhe te komplikuara gjinore. Dhe nuk ka pse te mos i themi te vertetat.
Ne politiken shqiptare ketij dallimi ne politikat e majta dhe te djathta nuk po i kushtohet rendesia e duhur. Per te vertetuar kete te vertete provoni te beni nje test njohurish per politikat gjinore te partive politike duke filluar nga qytetari i thjeshte e deri tek shumica e deputeteve dhe do te kuptoni se edhe ata e kane veshtire qe te dine esencen teorike dhe orientimin strategjik e taktik te platformes dhe politikave gjinore te partise se tyre apo te kundershtareve te saj. Nuk eshte normale qe ne politikat gjinore ka trajtime partiake te pergjithshme pa nuanca dhe diferencime evidente.
Ne te vertete ceshtja e qendrimit te partive te majta dhe te djathta shqiptare lidhur me ceshtjet specifike morale gjinore sociale dhe seksuale duhet pare jo si ceshtje politike e dores se dyte apo si nje problem i politikes rutine qe nuk ka nevoje per komplikacione teorike politike morale dhe seksuale. Ne te vertete eshte jo vetem dobesi ontologjike por dhe defekt integral i politikave te majta dhe te djathta qe nuk kane menduar te kene qendrime programore strategjike dhe taktike te dalluara per ceshtjet gjinore. Sidomos per ceshtje te tilla me rendesi si problemi familjes marteses divorcit abortit liberalizimit te lidhjeve seksuale dhe homoseksuale per qendrimin ndaj monogamise dhe seksit te mbyllur zgjerimit te poligamise perhapjes se seksit te lire qendrimi ndaj legalizimit apo jo te prostitucionit krimit sentimental etj. Te gjitha keto ceshtje ne thelb jane politike pastaj jane edhe gjinore morale sociale shendetesore etj etj.
Po kush nga ne eshte ne gjendje qe me kompetence te ndaje se cilat jane qendrimet e njohura te hapura e publike te partive politike shqiptare per problematiken gjinore
Veshtire te besohet se njerezit tane te zakonshem madje edhe ata te botes politike kane koncepte ide qendrime e programe precize gjinore jo skolareske por te verteta dhe qe prekin thelbin e problemit. Sado qe personalisht per qellime studimore jam munduar te dalloje nuancat e holla deterministe ne politikat gjinore apo ndryshimet ne nuancimet e qendrimeve politike ka qene e veshtire te kem te qarte se cili eshte qendrimi alternativ ne ceshtjen e trajtimit dhe propozimeve te politikave per zgjidhjen e problemeve te femres shqiptare. Eshte veshtire te dallosh nuanca te qarta te politikave gjinore te majta apo te djathta cilat jane orientimet konservatore apo liberale dhe moderne. Kaosi i koncepteve dhe inflacioni i fjaleve te thena kuturu here per feste e pastaj per propagande here per te afirmuar arritje dhe pastaj per te bere opozicion ka krijuar nje turbullire filozofike dhe sociale gjinore duke e lene ceshtjen e femres shqiptare te mbuluar me nje jorgan te vjeter te mbushur me slogane apo frazeologji programore te padisiplinuara qe kane coroditur shoqerine dhe vete grate shqiptare.
Sepse eshte bere mode qe kur flasim per temen e femres jo thjesht te gruas me shume prodhojme slogane gjinore ose perdorim ide te coroditura feministe pa i pasur se pari te qarta objektivat per te cilat flasim. Por kur nje ceshtje te tille nuk e ke te qarte kur nuk di poziten dhe pozicionin qe mban kur nuk ke nje platforme konsekuente qe ne thelb nuk eshte as e majte e as e djathte as liberale dhe as konservatore atehere kjo eshte si te hysh ne beteje pa plan pa harte dhe pa arme. Keshtu me duket gjithnje kur degjoj qe flitet per grate pa pasur asnje koncept gjinor te qarte pa ditur se ku do ta cojme levizjen e emancipimit te tyre se cilat jane alternativat gjinore te majta apo te djathta ne fakt te dyja jane alternativa normale. Akoma me qarte duhet te jemi shume te kujdesshem sepse nganjehere duke dashur ta rivleresojme gruan rolin gjinor dhe poziten sociale bejme gabime kufizuese qe sjellin diskriminim gjinor ne emer te moralit tradites dhe zakoneve te shoqerise tone. Nuk kam asgje kunder me qendrimin konservator dhe rolet e natyrshme te gruas shqiptare. Por me duket e padrejte pozita sociale e politikes shoqerise civile dhe e disa organizatave te grave qe e reduktojne poziten e femres vetem per te qene brenda dhe ne rregull me moralin tradicional per rolin dhe poziten e femres duke i reduktuar rolet dhe funksionet e saj deri ne platformen e ngushte konservatore jo ne kuptimin pezhorativ por sociologjik.
Beteja e sotme konceptuale filozofike dhe sociologjike per barazine gjinore ne boten moderne eshte e perziere. Kjo do te thote se pozitat konservatore te trajtimit te gruas si qenie e mbyllur ne fatalitetin biologjik e detyruar tu bindet roleve historike qe shoqeria ka destinuar per te kane filluar te lekunden. Ky eshte nje hap i madh per te rivendosur ne nivele modeste barazine gjinore dhe per te rregulluar disa komponente konservatore te kultivuar nga ideja e pabarazise biologjike dhe e roleve te ndryshme seksuale. A duhet te besojme ne se ne Shqiperi do te arrijme rezultat ne betejen per barazi gjinore ne se do vazhdojme te favorizojme konceptin dhe optiken konservatore ne trajtimin e ceshtjes se gruas nese do vazhdojme ti bejme ditirambe asaj vetem duke e lene ne pozicionet e natyrshme te femres gruas nenes bijes te dashures dhe nuk do te bejme asgje per te ndryshuar konceptin social duke liberalizuar idene qe e mban femren te lidhur pas roleve historike Crendesi ka nese ky koncept eshte i majte apo i djathte ne se kjo pozite gjinore eshte liberale apo konservatore. Rendesi ka qe ne betejen qe kemi nisur te hyme seriozisht te pergatitur me koncept te qarte dhe me armet e duhura te fitores gjinore. Sado te na pelqeje pozita e femres ne keto role tradicionale gjinore biologjike dhe seksuale sado te idolatrizojme tiparet dhe vetite e tyre gjinore nese do vazhdojme te mendojme ne menyre sempliste dhe konservatore nuk kemi per ta ndihmuar kauzen e barazise gjinore. Per kete duhen idete e qarta politike te partive shqiptare mungesa e te cilave nuk eshte handikap programor por pengese per kete aksion socio-politik integral qe ka te beje me konceptin e zgjeruar dhe te integruar te barazise gjinore.
Ceshtjet gjinore jane bere te tilla ne shoqerine tone qe nuk ja lejojne me luksin politikes qe ta mbuloje kete fushe specifike me slogane te pergjithshme gjinore dhe morale duke ju shmangur ceshtjeve qe mund te duken anesore por qe ne shoqerine tone po behen thelbesore me pasoja substanciale sociale. Nuk mjaftojne me dhe nuk i mbushin mendjen askujt programet politike gjinore te mbushura me slogane stereotipike te vjetra arkaike me mesazhe paranojake me friken morale per te qene brenda me shoqerine me elektoratin dhe moralin sundues te shoqerise. Kjo eshte politike struci qe e turperon politiken profesionalisht dhe moralisht politiken qe nuk ka kurajo qe nuk di apo nuk do te fute duart ne ceshtjet e botes femerore qe jane shume larg sloganeve te politikes dhe shkrimeve fraziste pa gjak dhe limfe qofshin te majta apo te djathta. Koha kerkon qe partite politike te shfaqin ne menyre te qarte ne forme sa me eksplicite qendrimet e tyre ndaj problemit gjinor. Por duke e pare ate pertej perdes kufizuese morale te shoqerise tradicionale duke u pershtatur me kerkesat dhe imperativat e jetes dhe femres moderne. Kjo do te thote qe tu themi njerezve dhe vecanerisht femrave tona te vertetat e qendrimeve politike nuancat ku dallohen dhe ku ngjajne ato Sa koherente kompatibile dhe sa ato jane pjese e ndertimit te ketij aksioni kombetar te qyteterimit tone per realizuar me sukses kete sfide
Qe te realizohet kjo duhet se pari qytetaret si militantet apo si elektorati ta kene te qarte dhe te kuptojne se cilat jane orientimet qe frymezojne politikat gjinore ne Shqiperi cilat jane platformat filozofike dhe cilat jane pretendimet qe vete ato femrat kane ndaj padrejtesive qe u behen ne familje dhe shoqeri ne te cilat ende padyshim ka diskriminim te dukshem social dhe gjinor.
Tani nuk mund te ecet me tej pa pergjegjesine e duhur te partive politike. Duhet te dallohen orientimet themelore dhe thelbesore jo vetem te teorizohet per zgjidhjen e problemit te barazise gjinore. Kjo kerkon qe te dallohet se ku partite tona jane kompatibile me idete progresiste gjinore ku deshmojne dhe kembengulin me konsistence konservatore jo ne kuptim empirik por filozofik. Natyrisht keto mund te duken sikur jane prerje te holla socio-filozofike. Por une besoj se ato jane guret kilometrike qe na duhen vleresuar fort per te permiresuar procesin e barazise gjinore duke orientuar politiken shoqerine dhe vete grate ne betejen per drejtesi sociale per barazi gjinore dhe respektim te identitetit roleve pozicioneve dhe te drejtave qe ato duhet te kene te pacenuara ne shoqerine tone.
Ceshtja e grave nuk mund te mbetet nje problem politik toptan i pergjithshem i padalluar pa nuanca dhe i mbuluar me slogane e demagogji. Ca me pak me frikera morale skrupuj primitive me padituri konceptuale dhe trajtime programore empirike. Nga ana e tyre grate dhe organizimet partiake gjinore politike dhe organizatat e shoqerise civile duhet te jene ne gjendje qe ne menyre precize ti tregojne shoqerise se cilat jane objektivat aktuale te emancipimit gjinor te shoqerise tone.
Te gjitha keto ceshtje jane me shume rendesi sidomos tani kur situata eshte pjekuar dhe shoqeria pret me shume inpute dhe outpute politike jo vetem ne luften per emancipimin e shoqerise por sidomos per krijimin e nje terreni me te favorizuar per te mbeshtetur me politika reale mbeshtetjen gjinore dhe solidaritetin social grate ne betejen e tyre emancipuese...
19 Gusht 2010