E pamundur të ndalet fitorja e opozitës

Prof. Dr. Edmond Panariti 

Fatkeqësisht po hyjmë në zgjedhjet e 23 qershorit  me një minus të madh. Kemi tashmë të imponuar  një Komisionin Qendror të Zgjedhjeve formalisht  funksional, por në thelb të paligjshëm. Kemi tash-më një institucion të dhunuar në legjitimitetin e  mandatit të tij dhe për rrjedhojë të paragjykuar.  Kjo situatë absurde është irrituese dhe nuk ngjall  besim as mes palëve ashtu dhe mes zgjedhësve.  Sesi duhet të sillemi në këtë situatë, kjo është një  ndër pyetjet më të shpeshta që më drejtohet në  takimet e mia me zgjedhësit. E ndodhur përpara  këtij ‘puçi administrativ’, opozita, pavarësisht nga  rrezikshmëria e rrethanave, nuk mundet ta ndalë  pjesëmarrjen e saj dhe vijimësinë e procesit zgjedhor, por njëkohësisht nuk duhet të reshtë përpjekjet  për kthimin e legjitimitetit të këtij institucioni. Ndërkohë, qeveria si përgjegjësja e vetme për këtë sit-uatë, pret që opozita ta njohë dhe t’i nënshtrohet  kësaj paligjshmërie, ndërsa opozita nuk zotëron në  fakt, asnjë mekanizëm për rivendosjen e legjitimitetit, por mbi të gjitha të besueshmërisë mbi këtë  institucion të gjymtuar. Përballë këtij ngërçi institucional, po kërkohen, apo më mirë po hipotetizohen  rrugëdalje në kufijtë e racionales dhe ligjores. Kështu për shembull, zgjidhja e ngërçit të pamundësisë  së arritjes së shumicës së cilësuar nga Komisioni  Qendror i Zgjedhjeve, po kërkohet të kapërcehet  duke ia kaluar vendimmarrjen në  të tilla raste Kolegjit Zgjedhor.  Në këtë mënyrë, Kolegji Zgjedhor, nga trupë gjykuese merr edhe  atribute administruese, duke kapërcyer kornizat e funksioneve të  tij. Përpos të tjerave, kjo rrezikon  ta mbingarkojë së tepërmi këtë  institucion dhe për rrjedhojë, të  ndërlikojë dhe vonojë proceset  e administrimit të zgjedhjeve,  duke i mbivendosur ato mbi proceset e ankimimeve. Qeveria,  tashmë e përfshirë vrullshëm në fushatë, duket  se nuk është e ndërgjegjshme, se fara e mosbesimit e mbjellë me gjymtimin e KQZ-së, rrezikon  të prodhojë fruta të hidhura në proces dhe sidomos me daljen e rezultatit. Nëse politika shqiptare do të udhëhiqej nga arsyeja  e mirë, sigurisht Shqipëria do të ishte shumë për-para në proceset e Integrimit Europian, por edhe  vendi do të mbartte një imazh shumë më të mirë  dhe të qytetëruar në arenën ndërkombëtare. Kë-tu vlen të sillet në vëmendje çështja e njohur e  miratimit të tre ligjeve. Tre ligjet  kaluan me ngut dhe ‘in extremis’  në skadencë të kësaj legjislature,  vetëm në sajë të këmbënguljes  deri në fund të Lëvizjes Socialiste për Integrim, duke e shpëtuar vendin nga dështimi i sigurt, i  radhës në marrjen e statusit të  vendit kandidat. Për fat të keq, dy  polet e politikës nuk duan të ndajnë interesat e tyre politike dhe  partiake nga interesat shtetërore  dhe kombëtare dhe kjo vlen, si për  çështjen e paketës së ligjeve të Integrimit, ashtu  edhe për çështjet e proceseve zgjedhore. Aq shumë  bie në sy ky lloj polarizimi dhe aq problematik është  sa prononcim i partnerëve tanë është bërë përherë  e më prezent. Konkretisht, Shtetet e Bashkuara  të Amerikës kërkojnë dhe urojnë rikthimin e normalitetit funksional të KQZ-së dhe qartazi janë  shprehur për respektimin e ligjit dhe Kodit Zgjedhor. Ky është emëruesi i përbashkët i shprehur në  mënyra të ndryshme nga tre personalitete, z. Moore,  ish-ambasadori Withers dhe ambasadori aktual  Arvizu. Natyrisht, duhen veshë për të dëgjuar dhe  sy për të parë nga ata që drejtojnë vendin. Dhe këtu  duhet sqaruar edhe ai spekulim që hidhet shpesh  për qasje personale në çështjet politike shqiptare.  Është e qartë se z. Arvizu, ashtu sikundër ai gjithnjë ka theksuar, në çdo rrethanë shpreh qëndrimin  zyrtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si  përfaqësues personal i presidentit Obama. Qëndrimet e Shteteve të Bashkuara kanë qenë, janë  dhe mbeten parimore, dhe aspak personale. Në  këtë këndvështrim duhet analizuar edhe pozicioni  i z. Withers, pra në atë që, ai mban pozicionin e  një ish-ambasadori dhe një diplomati me përvojë;  njohës i mirë i Shqipërisë dhe i politikës së saj.  Sidoqoftë, një gjë është sigurt, pavarësisht problemeve që tanimë janë të qarta:  Fitoren e opozitës nuk mund ta ndalë asnjë truk  apo handikap institucional. Ajo do të jetë bindëse  dhe e plotë. Por më i rëndësishëm se rezultati  është procesi, i cili kërcënohet të komprometo-het rëndë nga cenimi i standardeve.