E përkohshmja e Lef Nosit
Një pjesë e mirë e artikujve, që zënë vend në faqet e gazetës u kushtohen kryesisht ngjarjeve të Kosovës
N 10 mars t 2010-s u mbushn 100 vite nga botimi i numrit t par t gazets s par t Elbasanit “Tomorri”, e cila vijoi t dal disa muaj rresht. Por “Tomorri” nuk mund t ndahet nga Lef Nosi, mbasi ai qe jo vetm ideuesi, konceptuesi i saj, por dhe udhheqsi e botuesi i gazets. Gazeta qe nj sprov e rndsishme e kontributit t forcave intelektuale t kohs, n shrbim t kombit shqiptar, n fushn e dijes, arsimit e kulturs kombtare. Ky mision i shenjt pati ideatort e tij, bartsit e tij, por dhe lufttart e tij. S’ka dyshim se njri prej tyre ishte dhe Lef Nosi, i cili solli nj kontribut konkret, jo vetm n frontin e rndsishm t lufts pr pavarsi, por dhe n at t informimit, ndriimit, kulturimit t shqiptarve si patriot e atdhetar, si demokrat e ndriimtar.
Gazeta “Tomorri” prfaqson vlera n shum drejtime, t cilat jan t konturuara qart prmes problemeve t konceptuara dhe kryeartikujve e artikujve t botuar. N numrin e par prvijohet programi i saj, ku ndr t tjera theksohet: “E prkohshmja “Tomorri” do t prpiqet pr prmbajtjen e forcimin e konstitucionit dhe do t luftoj rrept do njeri a shoqri q punon ta rrzoj ose t shkel t drejtat q na jep. S bashku me simotrat e veta do t prpiqet pr t zgjuarit e ndjenjave kombtare t shqiptarve e pr t qytetruarit e tyne ndn hijen e Perandoris Osmane. Pasi qyteti yn pati at fat t ket n gji Shkolln Normale, “Tomorri” do t merret gjithnj me nevojat dhe mbrothsin e saj”.
Pr t siguruar ecjen para t gazets s tij, artikujt q do t vijojn gjat botimit t numrave t saj mbi zhvillimet e lvizjes son kombtare duhet t ishin “ndn hijen e Perandoris Osmane”, n t vrtet kjo ishte taktik dhe strategji konjukturale ndaj Perandoris Osmane, q i imponohej botuesit Lef Nosi. Mjafton t kujtojm artikujt e prkthyer t botuar dhe t marr nga dy gazetat franceze “Koha” dhe “Turqia”: “Austro-Hungaria dhe beslidhja ballkanike”, “Prshtypjet e nj korrespondenti mbi ngjarjet n Shqiprin e Siprme”, q u bn shkak pr burgosjen e internimin n Brusa t Anadollit t botuesit Lef Nosi. Por pavarsisht nga kto ngjarje, gazeta pasqyroi pa ngurrim aspiratat e popullit t Elbasanit, trevave t tij e m gjer, t mbar kombit pr t drejtat politike, arsim dhe kultur kombtare, duke mbajtur shpesh qndrim ndaj politiks xhonturke, e cila nuk i mbajti premtimet ndaj shqiptarve. E thn shkurt, gazeta pati nj prkushtim e angazhim t drejtprdrejt n shrbim t shtjes kombtare dhe patriotike. Duke pasur si bashkpuntor t ngusht firmat e njohura: A.Xhuvani e S.Shuteriqi, gazeta realizoi n faqet e saj nj problematik t studiuar e t menduar mir, nj tematik jo vetm n shrbim t shtjes kombtare, por dhe n funksion t ndriimit t mendjes, pasurimit shpirtror, kulturimit intelektual. Krahas artikujve me t dhna t karakterit historik, kulturor, gjuhsor, shkencor, jan botuar dhe kryeartikuj apo artikuj q ngrinin probleme t rndsishme t rrafshit kombtar, por n nj spektr t gjer ballkanik dhe evropian si: “Konstitucioni dhe t drejtat e shqyptarve”, “Trazimet e Shqipris” etj.
Nj pjes e mir e artikujve, q zn vend n faqet e gazets u kushtohen kryesisht ngjarjeve t Kosovs: “Nj vshtrim mbi ngjarjet e Kosovs”, “Turbullimet e Kosovs n parlament” etj., t cilt japin nj tablo politike, duke u ndalur e analizuar situatn n Kosov, por dhe duke e kritikuar qeverin osmane, pr rrugn e gabuar q ajo ndjek, pr t’iu kundrvn popullsis s saj. Zhvillimet e Kosovs pasqyrohen n faqet e shtypit pr rndsin e madhe q ato paraqisnin n rrafshin mbarkombtar, por n t njjtn koh duhet theksuar se Elbasani n kt periudh konsiderohej si nj qendr e rndsishme e lvizjes politike, arsimore e kulturore n vend.
Gazeta nj vmendje t veant i kushton Shkolls Normale, problemeve q lidhen me mbarvajtjen, shqetsimet, ardhmrin e saj etj. Numra t veant e pasqyrojn at q nga momenti i hapjes e deri n mbarim t vitit shkollor. E strukturuar si e prkohshme politike e letrare, ajo ka nj larmi rubrikash, ku vend t dukshm zn materialet letrare, prkthimet, prshtatjet n shqip, si “Vorr i dashnorve” nga S.Shuteriqi si dhe “Gjahu i malsorve” i K.Kristoforidhit. Ajo q e rrit m shum vlern e “Tomorrit” sht edhe pjesmarrja me shkrime e disa figurave e personaliteteve t spikatura n fushn e gjuhs e letrave shqipe, bashkpuntorve t prhershm, si: A.Xhuvani, L.Gurakuqi, S.Shuteriqi, K.Dako, si dhe e disa firmave t reja q m pas do t bhen t njohur n rrafshin e publicistiks shqiptare. Prgjithsisht “Tomorri” qe nj gazet e formatuar drejt dhe ku n mnyr t prhershme e t vazhduar n rubrikat e saj, artikujt e shkruar apo t prkthyer nga gazetat n z t Evrops pasqyrojn me profesionalizm, prgjegjsi e guxim problemet aktuale e t mprehta t kohs. N t njjtn koh kjo gazet kreu nj mision t rndsishm historik, prmes nj prkushtimi e angazhimi t forcave intelektuale t Elbasanit n shrbim t shtjes kombtare, gjuhs, arsimit e publicistiks shqiptare n at koh. N kt rrafsh ajo radhitet si gazeta e par e Elbasanit dhe emri i atij q e ideoi, e botoi dhe e financoi sht gjithkund dhe s’sht askund, rast disi i veant n historin e publicistiks shqiptare, i cili lidhet me nj peng q e shoqron gjith jetn.
Sa her q do t flitet pr “Tomorrin”, gazeta nuk mund t ndahet nga Lef Nosi, ashtu sikurse edhe veprimtari t tjera q lidhen drejtprdrejt me at q ai i prkushtoi gjith jetn, duke u
pjes e programit dhe e lufts politiko-shoqrore t rilindjes e pavarsis son kombtare. Prandaj n kt prvjetor flett e “Tomorrit” ne i shfletojm me nj interes q vjen prher duke u rritur.